I SA/Wr 2182/13

Wrocław, dnia 26 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy połączenia spraw w postępowaniu odwoławczym dotyczącym decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za wrzesień 2010 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w N. (dalej jako: spółka) po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100,00 zł, wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Wniosek uzasadniła tym, że aktualnie prowadzone jest wobec niej postępowanie egzekucyjne, w związku z czym nie może swobodnie dysponować środkami pieniężnymi i jest zobowiązana realizować zajęcia dokonane przez organ egzekucyjny. Wskazała, że z powodu wprowadzenia ustawy o grach hazardowych, jej sytuacja finansowa od początku 2010 r. znacznie się pogorszyła. Wyjaśniła, że liczba eksploatowanych automatów jest obecnie o 90% niższa aniżeli pod koniec 2009 r. W konsekwencji powyższego nie posiada środków na bieżącą działalność. Poinformowała także, że łączna kwota miesięcznych wydatków przekracza jej możliwości finansowe. Dodała, że środki trwałe to w większości automaty do gier o niskich wygranych, których obecnie nie ma możliwości zbycia w kraju ani za granicą. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych spółki wynosi 1.000.000 zł, zaś wartość środków trwałych 731.612,58 zł. W bilansie za ostatni rok obrotowy spółka wykazała stratę w wysokości 20.267,47 zł. We wniosku podała również, że posiada rachunek bankowy, który został zajęty przez Naczelnika [...] W. Urzędu Skarbowego w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym. Postanowieniem z dnia 13 lutego 2014 r. referendarz sądowy odmówił spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W złożonym sprzeciwie spółka wskazała, że wykazany w rachunku zysków i strat za 2012 r. wzrost przychodów netto ze sprzedaży i pozostałych kosztów rodzajowych nie jest spowodowany faktycznym wzrostem przychodów ze sprzedaży, lecz jest następstwem zmiany sposobu prezentacji danych finansowych. Spółka jako przychód od 2012 r. przedstawia tylko wartość wpłat do automatów. Tymczasem wypłaty z automatów zostały ujęte w pozycji pozostałe koszty rodzajowe. Strona podniosła ponadto, że sam fakt prowadzenia przez dłuższy czas wobec spółki postępowania egzekucyjnego świadczy jednoznacznie o braku możliwości uiszczenia wpisu od skargi, a wpłaty odnotowane na rachunku bankowym spółki miały związek z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Wyjaśniła, że nie może swobodnie dysponować środkami trwałymi, które są zajęte i sukcesywnie zbywane w drodze licytacji przez Naczelnika [...] W. Urzędu Skarbowego w P. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skierowane do strony w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) o nadesłanie: - bilansu oraz rachunku zysków i strat za lata 2012-2013; - wydruku z księgi podatkowej z wykazanym dochodem lub stratą za styczeń, luty i marzec 2014 r. lub rachunków zysków i strat za poszczególne miesiące; - deklaracji VAT-7 i wydruków historii rachunków bankowych za styczeń, luty i marzec 2014 r.; - wszelkich innych dokumentów wskazujących zasadność żądania spółki; spółka przesłała deklaracje CIT-8 za lata 2012-2013 oraz deklaracje VAT-7 za grudzień 2013 r., oraz styczeń i luty 2014 r. Zgodnie z tymi dokumentami w 2012 r. spółka osiągnęła przychody w kwocie 3.297.774 zł, przy kosztach ich uzyskania w wysokości 3.244.849,84 zł. Od uzyskanego dochodu w kwocie 52.924 zł spółka odliczyła stratę w tej samej wysokości z 2009 r. Natomiast w 2013 r., spółka osiągnęła przychody i koszty uzyskania przychodów odpowiednio w kwotach: 2.934.700,94 zł i 2.890.597,54 zł. Dochód w wysokości 44.103,40 zł spółka obniżyła o stratę w tej samej wysokości z 2009 r. Z kolei z deklaracji VAT-7 spółki wynika, że w grudniu 2013 r. i styczniu oraz lutym 2014 r. dokonała ona sprzedaży towarów i usług odpowiednio za 243.635 zł, 215.700 zł i 148.755 zł. Jako okoliczność znaną z urzędu należy wskazać, że spółka we wszystkich postępowaniach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu zobowiązana jest do uiszczenia około 13.000 zł wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do brzmienia art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Regulacja ta musi być odczytywana w kontekście treści art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Bezspornym jest, że zwolnienie od kosztów sądowych stanowi wyjątek od reguły wykonania tego obowiązku. Przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą więc być interpretowane rozszerzająco, a zwolnienie strony z ponoszenia kosztów postępowania sądowego winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Osoba prawna wnioskująca o udzielenie prawa pomocy jest obowiązana wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że ich nie posiada, mimo że podjęła wszelkie niezbędne działania, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Ponadto ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa każdorazowo na wnioskodawcy. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa. Powinno się więc sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Trzeba wskazać, że ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych sprowadza się wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zdaniem Sądu, konieczność opłacenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, nawet przy uwzględnieniu tego obowiązku jednocześnie we wszystkich sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem, nie wpłynie znacząco na działalność strony skarżącej. Przy czym wyjaśnić trzeba, że dla oceny możliwość płatniczych wnioskodawcy istotna jest tutaj kwota wpisów od skarg, gdyż w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest to zwykle najwyższy koszt sądowy. Przechodząc do oceny wniosku spółki, należy przede wszystkim wskazać, że ta, pomimo obniżenia przychodów w 2013 r. (w porównaniu z rokiem poprzednim), nadal prowadzi działalność gospodarczą na dużą skalę. Z przedłożonych dokumentów wynika bowiem, że w 2013 r. osiągnęła przychód w wysokości 2.934.700 zł a w styczniu i lutym 2014 r. dokonała dostawy towarów i usług na kwotę co najmniej 148.000 zł. W związku z tym, uznać należy, że jej sytuacja finansowa nie jest zła i to pomimo deklaracji, że prowadzone są wobec niej postępowania egzekucyjne. Na marginesie należy zauważyć, że zauważyć, że wysokość wszystkich wpisów przed tutejszym Sądem stanowi zaledwie 0,44 procenta obrotu spółki. Wymaga także podkreślenia, że sytuacja spółki w 2013 r., pod rządami ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.), nie zmieniła się zasadniczo w stosunku do lat poprzednich. Nie sposób również nie dostrzec, że skarżąca posiada majątek trwały, który wycenia na kwotę 731.612,58 zł i z pewnością w skład tego majątku nie wchodzą jedynie automaty do gier. Co więcej, posiadanie tak licznego majątku trwałego w zasadzie wyłącza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, skoro może on przynieść potencjalne korzyści. Zmniejszony popyt na automaty do gier nie oznacza, że tego rodzaju urządzeń nie można w ogóle zbyć ani zagospodarować w inny sposób. Ponadto, brak możliwości sprzedaży części majątku ruchomego spółki (np. automatów do gier) nie wystarcza dla przyjęcia, że zachodzą podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2012 r., II FZ 923/12, CBOSA – orzeczenia.nsa.gov.pl). Trudno natomiast odnieść się do okoliczności zlicytowania automatów do gier. Nie jest bowiem wiadome, jaki odsetek stanowi ich wartość w stosunku do całości posiadanych środków trwałych i do jakiego stopnia wpłynie na działalność spółki ich utrata. Takich wyjaśnień bowiem nie udzieliła. Zaś w procedurze rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy to wnioskodawca winien wykazać okoliczności uzasadniające jego żądanie. Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że ocena sytuacji skarżącej w powiązaniu z przedłożoną dokumentacją nie daje podstawy do uznania, że spółka spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W przedmiotowej sprawie ma ona bowiem możliwość zgromadzenia odpowiednich środków. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.