I SA/Wr 2189/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu wniosku, że jest w trudnej sytuacji finansowej. W sprawach o sygn. akt I SA/Wr 1314/13 i I SA/Wr 1315/13 złożył skargi kasacyjne od wyroków tutejszego Sądu, mimo to Urząd Celny wszczął postępowanie egzekucyjne. W związku z tym wnioskodawca ma pozajmowane rachunki bankowe, co utrudnia mu prowadzenie działalności gospodarczej. Ma zaległości w płatnościach VAT i składek na ZUS. Nigdy nie korzystał z żadnej pomocy, w związku z tym wniósł o zwolnienie go z obowiązku wpisu od skargi w kwocie 477 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wszystkie rubryki zostały zakreślone. Z dokumentów przedłożonych w wyniku wezwania skierowanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynika, że z działalności gospodarczej za 2013 r. skarżący uzyskał przychód w wysokości 932.233,24 zł i poniósł stratę na kwotę 59.746 zł. Zgodnie z deklaracjami VAT-7 za lipiec, sierpień i wrzesień 2014 r. dokonał w tych miesiącach dostawy towarów i usług o wartościach odpowiednio 4.208 zł, 126.475 zł i 12.302 zł. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że nie posiada wydruków z rachunków bankowych, ponieważ jego konta zostały zablokowane przez Urząd Celny i komornika, nie posiada własnego gospodarstwa domowego – mieszka z rodzicami, którym miesięcznie stara się dokładać około 1.000 zł. Nigdy nie korzystał z Pomocy Społecznej ani innych form wsparcia państwowego. Powyższe dane nie dają podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć trzeba, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie wykazanie, że strona rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji spoczywa na niej samej. Zatem w jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. Wszelkie wyjaśnienia powinny być przy tym logiczne i wiarygodne. W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącego wraz z danymi, które udostępnił nie spełnia powyższych wymogów. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na sprzeczne informacje wynikające ze złożonych oświadczeń. Na urzędowym formularzu wniosku skarżący zakreślił wszystkie rubryki – dotyczące stanu rodzinnego (to jest osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym), majątku i dochodów (wnioskodawcy oraz osób wspólnie z nim mieszkających). Wywieść zatem należałoby, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, nie posiada żadnego majątku i nie uzyskuje dochodów. Następnie w wyniku wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie z rodzicami i dokłada do budżetu domowego miesięcznie około 1.000 zł. Powyższa rozbieżność w złożonych oświadczeniach wprawdzie nie daje bezpośredniej podstawy do oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy, niemniej wpływa na ocenę wiarygodności danych, które mają uzasadniać żądanie wniosku. Ponadto, pomimo wezwania, skarżący nie podał zestawienia miesięcznych wydatków gospodarstwa domowego, w którym pozostaje – wyjaśnienie, że stara się przekazać rodzicom miesięcznie około 1.000 zł nie może być uznane za odpowiedź na tak sformułowane wezwanie (złożenia szczegółowego, określonego kwotowo zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków skarżącego i jego gospodarstwa domowego ze wskazaniem źródeł ich finansowania.). Skoro pozostaje z rodzicami we wspólnym, winien wskazać konkretne kwoty związane z utrzymaniem domu, rodziny, własnych stałych wydatków i podać źródło ich pokrywania. Poza tym obowiązany był wskazać źródło i wysokość dochodów rodziców. Referendarz zauważa, że był uprawniony wezwać wnioskodawcę do udzielenia takich informacji na podstawie art. 255 p.p.s.a. który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niemniej jednak takie wezwanie formułowane jest w oparciu o dane, które ubiegający się o przyznanie prawa pomocy podaje na urzędowym formularzu wniosku. Powtórzyć należy, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek przedstawienia jak najobszerniejszych danych dotyczących jego stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego zgodnie z rzeczywistością i według najlepszej swojej wiedzy. Winien to uczynić w pierwszej kolejności na urzędowym formularzu wniosku, na którym są odpowiednio oznaczone i opisane rubryki. Tymczasem skarżący w niniejszej sprawie, poza uzasadnieniem, pominął wszystkie istotne dla rozpoznania wniosku informacje. Jeśli zaś chodzi o dokumenty finansowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, to na podstawie danych z nich wynikających przyjąć należy, iż wnioskodawca miał możliwość poczynić oszczędności na opłacenie kosztów sądowych niniejszej sprawy, w której wpis sądowy został wyznaczony na kwotę 477 zł. Wynika to przede wszystkim z rozmiaru działalności, prowadzonej przez niego jednoosobowo, wynikającego z wartości odnotowanych przychodów – ponad 900.000 zł za 2013 r. Fakt ponoszenia jednocześnie straty świadczy jedynie o znacznych kosztach uzyskania przychodów, na wartość których ma znaczny wpływ sam przedsiębiorca. Poza tym wielkości takie, jak koszty podatkowe, strata i dochód, są wykazywane przede wszystkim na potrzeby rozliczeń w podatku dochodowym i zazwyczaj nie odzwierciedlają rzeczywistej sytuacji finansowej przedsiębiorcy. Fakt regularnie prowadzonej działalności przez wnioskodawcę na niemałą skalę potwierdzają też dane wynikające z deklaracji VAT-7, wykazujące wartości dostaw towarów i usług. Dane te świadczą również o tym, iż wbrew twierdzeniu skarżącego, zajęcie rachunków bankowych w postępowaniu egzekucyjnym nie stoi na przeszkodzie w dalszym prowadzenie działalności. Mając zatem na uwadze powyższe, przedmiotowy wniosek należało ocenić jako nieuzasadniony i w związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.