I SA/Wr 219/16

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokata, ustanowionego z urzędu, K. M. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokatowi, ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie za udział w postępowaniu sądowym w I instancji w wysokości 240 zł powiększone o stawkę podatku VAT w kwocie 55,20 zł, czyli ogółem 295,20 zł. Pismem z dnia 31 stycznia 2016 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na wskazane w sentencji postanowienie. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 czerwca 2016 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka pismem z dnia 9 sierpnia 2016 r. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokata K. M. Dnia 14 października 2016 r. pełnomocnik ten zapoznał się z aktami sprawy. Pismem Sądu z dnia 6 października 2016 r. poinformowano pełnomocnika z urzędu, że sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym i wyznaczono temu pełnomocnikowi siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie. W odpowiedzi na to pismo, pełnomocnik z urzędu, pismem z dnia 17 października 2016 r. poinformował Sąd, że strona skarżąca podtrzymuje stanowisko wyrażone w skardze mimo, iż sama skarżąca się z nim nie kontaktowała i wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych wraz z oświadczeniem, że opłaty z tytułu tej pomocy nie zostały opłacone przez stronę w całości ani w części. W uzasadnieniu tego pisma pełnomocnik przedstawił w zwięzły sposób stan faktyczny sprawy i podkreślił, że skarżąca domaga się poddania kontroli sądu zaskarżonego postanowienia realizując konstytucyjne prawo do sądu. Kolejnym pismem z dnia 10 listopada 2016 r. pełnomocnik z urzędu uzupełnił stanowisko skarżącej wyrażone w skardze zarzucając naruszenie konkretnych przepisów przez organy administracji i przytaczając ich uzasadnienie i ponownie wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych wraz z oświadczeniem, że opłaty z tytułu tej pomocy nie zostały opłacone przez stronę w całości ani w części. Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2016 r. wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę w całości. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega, zawarty w powyższym piśmie z dnia 17 października 2016 r. i w piśmie z dnia 10 listopada 2016 r., wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, który został zakwalifikowany jako wniosek o zasądzenie tych kosztów za udział w postępowaniu sądowym w I instancji. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie nowe rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714). Skoro ustawodawca w § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, wskazał, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia (czyli przed dniem 2 listopada 2016 r.) należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, to w niniejszej sprawie, w której skarga została sporządzona pismem skarżącej z dnia 31 stycznia 2016 r., wniesionym za pośrednictwem organu, do którego wpłynęła w dniu 4 lutego 2016 r. należy stosować do postępowania w I instancji, które zakończyło się wyrokiem z dnia 2 grudnia 2016 r. - przepisy dotychczasowe, czyli przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 1801), które na podstawie przepisu § 23 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. utraciło moc z dniem 2 listopada 2016 r. Zgodnie z przepisem § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2015 r., opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji: w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8 (lit. a); za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 1200 zł (lit. b), w innej sprawie - 480 zł (lit. c). Niniejsze postępowanie, w którym przedmiotem skargi nie była należność pieniężna, ani też przedmiotem skargi nie był akt wydany przez Urząd Patentowy, należy do tej trzeciej kategorii spraw, o których mowa w § 21 ust. 1 pkt 1lit "c" rozporządzenia, w których opłata maksymalna za czynności adwokata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynosi 480 zł. Natomiast w myśl § 4. ust. 1 powołanego rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Rozdział IV, czyli § 21, reguluje opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do ust. 2 tego przepisu ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W myśl zaś § 4 ust. 3 opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłatę w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit "c", czyli ½ opłaty maksymalnej w kwocie 480 zł, co stanowi kwotę 240 zł (1/2 x 480 zł). Mając powyższe na uwadze, należało przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą udział w postępowaniu sądowym w I instancji - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości 295,20 zł (wynagrodzenie: 240 zł + podatek VAT: 55,20 zł =295,20 zł). Pełnomocnik z urzędu nie wskazał przy tym w niniejszej sprawie okoliczności, wymienionych w § 4 ust. 2 rozporządzenia, mających uzasadniać przyznanie wynagrodzenia przekraczającego kwotę wynikającą z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia i nieprzekraczającą jednocześnie opłaty maksymalnej, skoro czynności tego pełnomocnika podjęte w postępowaniu w I instancji polegały na zapoznaniu się w dniu 14 października 2016 r. z aktami sprawy, a następnie sporządzeniu omówionych wyżej dwóch pism procesowych, tj. pisma z dnia 17 października 2016 r. i z dnia 10 listopada 2016 r. Tym samym podjęte czynności, a także charakter przedmiotowej sprawy nie wymagały ponadprzeciętnego nakładu pracy adwokata, czy też znacznego czasu niezbędnego do przygotowania się do prowadzenia sprawy, które to okoliczności mogłyby wyczerpywać - zawarte w § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. - przesłanki przyznania opłaty w wyższej wysokości. Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit "c" w związku § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, orzeczono jak w sentencji.