I SA/Wr 22/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych powstałych w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej przez zmarłego P.J. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2008, odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za lipiec, sierpień i październik 2008 r. oraz podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2008 r. postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. T. J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że od października 2013 r. jej renta podlega zajęciu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, z powodu zajęcia w tym samym trybie wynagrodzenia jej córki, uzyskuje od niej alimenty w kwocie niższej niż należna. Argumentowała również, iż z powodu swojej przewlekłej choroby ponosi dodatkowe wydatki. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca wskazała, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z synem, i utrzymuje je ze swojej renty, w kwocie 1.531 zł (brutto), alimentów w kwocie 1.000 zł oraz wynagrodzenia za pracę syna w kwocie 1.600 zł (brutto). Z dokumentów przesłanych wraz z wnioskiem oraz na wezwanie wynika, ponad wcześniej podane przez stronę fakty, że w stosunku do skarżącej prowadzona jest egzekucja kwoty 1.033.904,68 zł, natomiast w roku 2012 strona uzyskała dochód w kwocie brutto 31.489,71 zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy procesowej). Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać - zgodnie z przepisem art. 245 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Ocenie pod kątem spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych jest zdolność wniosko-dawcy poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i swojej rodziny. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, iż są ich ponoszenie jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktycz-ny sprawy, referendarz sądowy ocenił, że w przypadku skarżącej zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Strona wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść żadnego, dodatkowego ponad koszty koniecznego utrzymania siebie i swojego syna wydatku. Świadczą o tym, z jednej strony, wysokość dochodu jej gospodarstwa domowego i brak majątku podlegającego spieniężeniu, a z drugiej strony koszty utrzymania jej gospodarstwa domowego, powiększone z uwagi na stan zdrowia skarżącej. Referendarz sądowy doszedł do przekonania, że powyższe okoliczności uzasadniają w ramach sprawy określonej przedmiotem zaskarżonej decyzji przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2) i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.