I SA/Wr 2209/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z/s w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za maj 2010 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca spółka, prowadząca działalność w branży gier losowych i zakładów wzajemnych, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że aktualnie prowadzone jest wobec niej postępowanie egzekucyjne, w związku z czym nie może swobodnie dysponować środkami pieniężnymi i jest zobowiązana realizować zajęcia dokonane przez organ egzekucyjny. Sytuacja finansowa spółki znacznie się pogorszyła od początku 2010 r. w związku z wprowadzeniem przepisów o grach hazardowych – obecnie liczba eksploatowanych automatów jest o 90% niższa niż pod koniec 2009 r. W konsekwencji brak jest środków na bieżącą działalność. Łączna kwota miesięcznych wydatków przekracza możliwości finansowe spółki. Środki trwałe natomiast to w większości automaty do gier o niskich wygranych, których w obecnych warunkach nie ma możliwości zbycia ani w Polsce, ani za granicą. W oświadczeniu o majątku i dochodach strona podała, że wysokość jej kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi 1.000.000 zł, wartość środków trwałych – 731.612,58 zł, a za ostatni rok obrotowy według bilansu wykazana została strata w wysokości 20.267,47 zł. Spółka wskazała, że posiada rachunek bankowy, który został zajęty przez Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym. Na wezwanie, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.),przedłożone zostały: zeznania podatkowe za lata 2011 i 2012, deklaracje VAT-7 za wrzesień, październik i listopad 2013 r., wydruk z rachunku bankowego z odnotowanymi operacjami związanymi wyłącznie z utrzymaniem rachunku, zawiadomienie o licytacji w związku z egzekucją należności na rzecz Skarbu Państwa, zestawienie egzekwowanych należności wobec organów podatkowych i ZUS oraz bilans za 2012 r. Z dokumentów tych wynika, że z 2011 r. przychód Spółki wyniósł 1.588.866,49 zł, a dochód 187.768,33 zł. W 2012 r. wartości te wynosiły odpowiednio 3.297.744,09 zł i 52.924,25 zł. Wartość sprzedanych towarów i usług we wrześniu, październiku i listopadzie wynosiła kolejno 218.715 zł, 336.580 zł i 201.050 zł. Przedmiotem licytacji, która miała mieć miejsce [...] stycznia 3014 r., było 107 automatów go gier, zajętych przez organ egzekucyjny w grudniu 2012 r. Przy czym – jak wyjaśniała strona – licytacja nie doszła do skutku z powodu braku zainteresowanych. Należności egzekwowane wynoszą łącznie 517.979,10 zł. Według bilansu za 2012 r. należności krótkoterminowe Spółki wynosiły 1.959.297,91 zł, a zobowiązania krótkoterminowe 1.470.086,19 zł. Postanowieniem z dnia 3 lutego 2014 r. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od powyższego orzeczenia spółka wskazała, że wykazany w rachunku zysków i strat za 2012 r. wzrost przychodów netto ze sprzedaży i pozostałych kosztów rodzajowych nie jest spowodowany faktycznym wzrostem przychodów ze sprzedaży, a jest następstwem zmiany sposobu prezentacji danych finansowych, które za 2012 r. zostały przedstawione zgodnie z wytycznymi przekazanymi przez organy podatkowe. Spółka jako przychód od 2012 r. przedstawia tylko wartość wpłat do automatów, natomiast wypłaty z automatów dokonywane przez graczy przedstawiono w pozycji pozostałe koszty rodzajowe – stąd wzrost tych pozycji. Wyjaśniła też, że prowadzenie działalności gospodarczej z pominięciem rachunku bankowego jest efektem specyfiki tej działalności Strona podniosła końcowo, że sam fakt prowadzenia przez dłuższy czas wobec spółki postępowania egzekucyjnego świadczy jednoznacznie o braku możliwości uiszczenia wpisu od skargi, a wpłaty odnotowane na rachunku bankowym spółki miały związek z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. W wyniku dodatkowego wezwania Sądu strona przedłożyła deklaracje VAT-7 za grudzień 2013 r. oraz za styczeń i luty 2014 r. Wynika z nich, że spółka dokonała w tych okresach dostawy towarów i usług o wartości odpowiednio 243.653 zł, 215.700 zł i 148.755. Jako znane z urzędu wskazać należy, że obecnie na spółce ciąży obowiązek uiszczenia wpisów od skarg sprawach o sygnaturach akt I SA/Wr 892-922/13, I SA/Wr 2176-2237/13 w łącznej wysokości 12.860 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek strony o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, od którego został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do brzmienia art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zaznaczyć trzeba, iż powyższą regulację należy odczytywać w kontekście treści art. 199 p.p.s.a., który ustanawia ogólną zasadę, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Bezspornym jest, że zwolnienie od kosztów sądowych stanowi wyjątek od reguły wykonania tego obowiązku. Przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą być zatem interpretowane rozszerzająco, a zwolnienie strony z ponoszenia kosztów postępowania sądowego winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. W świetle powyższych regulacji i poczynionych do nich uwag, w ocenie Sądu nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku spółki. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na wartość obciążenia, o zwolnienie z którego strona wnosi. Jak wskazano wyżej, spółka jest obowiązana aktualnie do uiszczenia wpisów od skarg w sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem w łącznej wysokości 12.860 zł. Z racji, że wpis od skargi jest zwykle najwyższym kosztem sądowym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś postępowania we wszystkich ww. sprawach toczą się niemal jednocześnie, uzasadnione jest przyjęcie wskazanej wyżej kwoty jako punkt odniesienia dla oceny możliwości płatniczych skarżącej spółki. Dla oceny tej istotne jest również, że skarga, która została wniesiona jednocześnie na 30 decyzji, datowana jest na [...] października 2013 r. – z tą datą bowiem strona najpóźniej winna się spodziewać ponoszenia kosztów swego udziału w sprawie i czynić starania w gromadzeniu środków na ich pokrycie. Wskazać zatem trzeba, że już z deklaracji VAT-7 za okresy rozliczeniowe od września 2013 r. do stycznia 2014 r. – których dane wykazują wartości sprzedanych towarów i usług (co miesiąc ponad 200.000-300.000 zł) – wynika, że spółka miała środki na poczynienie stosownych rezerw z przeznaczeniem na opłacenie kosztów sądowych. Ponadto skarżąca posiada majątek trwały, który wycenia na kwotę 731.612,58 zł i z pewnością w skład tego majątku nie wchodzą jedynie automaty do gier. W istocie spółka wykazała, że majątek ruchomy w postaci automatów do gier został zajęty przez organ egzekucyjny, przedkładając zawiadomienie o ich licytacji. W żaden sposób jednak nie wyjaśniła, jaki ma wpływ ta okoliczność na możliwości płatnicze w związku z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych. Z kolei na tle przedłożonej dokumentacji finansowej nie wynika, aby fakt zajęcia powyższego majątku (co miało miejsce w grudniu 2012 r.) miał wpływ na obniżenie skali działalności gospodarczej. Co więcej, automaty nie zostały ostatecznie zbyte, a spółka, o ile nie może nimi swobodnie rozporządzać, może jednak nadal wykorzystywać je w prowadzonej działalności. Odnośnie okoliczności prowadzenia postępowania egzekucyjnego i zajęcia w tym postępowaniu rachunku bankowego, to zauważyć trzeba, iż porównanie danych z deklaracji VAT-7 z danymi historii rachunku bankowego za ten sam okres wskazuje, że spółka prowadzi działalność z pominięciem tego rachunku. Co za tym idzie, okoliczność na którą się powołuje, to jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego, w którym zajęty został rachunek bankowy, pozostaje bez znaczenia dla oceny jej możliwości płatniczych. Strona skarżąca zresztą potwierdziła, że "obrót gotówkowy jest następstwem specyfiki prowadzonej działalności". Nie dają też jakichkolwiek podstaw do przyznania racji spółki pozostałe wyjaśnienia w sprzeciwie. Strona wyjaśniała, że kwoty odnotowane jako przychód stanowią wpłaty do automatów, a koszty rodzajowe to wypłaty wygranych z gier. Zauważyć jednak wypada, iż jakkolwiek działalność strony polega głównie na prowadzeniu tego rodzaju gier, to powyższa argumentacja potwierdza tylko, że miała ona możliwości poczynienia rezerw na opłacenie kosztów swego udziału w sprawie. Tym bardziej, że wykazane w dokumentacji finansowej wartości są wielokrotnie wyższe od przedmiotowych kosztów, nawet przy uwzględnieniu obowiązku ich ponoszenia jednocześnie w dziewięćdziesięciu trzech sprawach. Wobec powyższego stwierdzić należało, że strona nie wykazała przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym i w związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, 246 § 2 pkt 2, Sąd postanowił jak w sentencji.