I SA/Wr 221/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Barbara Ciołek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi A. C. (dalej: strona, skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. (dalej: Dyrektor IS, DIS, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.- [...] (dalej: organ I instancji) z dnia [...] r. o wyznaczeniu stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członków zarządu "A" spółki z o.o. we W. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych odprowadzanego przez płatnika za poszczególne miesiące lat 2010, 2011, 2012, 2013 i 2014, wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z akt sprawy organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej członków zarządu "A" spółki z o.o. we W. , w tym wobec skarżącego. Organ I instancji działając na podstawie art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2015 r., poz. 613 ze zm. dalej: O.p.) wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W powyższym postanowieniu z dnia 2 października 2015 r .organ zawarł pouczenie, iż nie przysługuje na nie zażalenie (art. 236 O.p.), natomiast zgodnie z art. 237 O.p. można go zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Powyższe postanowienie doręczono stronie w dniu 19 października 2015 r. Strona pismem z dnia 26 października 2015 r. (data wpływu do organu 5 listopada 2015 r.) wniosła zażalenie na ww. postanowienie, wskazując, że wszczęcie postępowania jest przedwczesne i nieuzasadnione oraz powołała szereg przesłanek które jej zdaniem wyłączają jej odpowiedzialność jako członka zarządu "A" spółki z o.o. we W. . Organ II instancji na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p, stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Wskazał DIS, że na postanowienie o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego nie przysługuje zażalenie, o czym strona została prawidłowo pouczona. Wyjaśnił organ II instancji, że zarzuty względem postanowienia formułowane przez stronę w zażaleniu strona będzie mogła przedstawić w odwołaniu od decyzji wydanej w wyniku przeprowadzonego postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie postanowienia, zarzuciła strona, że DIS nie odniósł się do istoty sprawy, a jedynie przedstawił akademickie rozważania dotyczące prawa administracyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej we W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej p.p.s.a.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nie stwierdził naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy czy mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy w punkcie wyjścia przypomnieć, że zgodnie z art. 200 § 1 O.p., przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Powyższy przepis stanowi konkretyzację normy ujętej w art. 123 § 1 O.p. w przedmiocie zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym etapie postępowania podatkowego. Zasada czynnego udziału strony (zwana czasem zasadą wysłuchania stron) jest wspólna wszystkim procedurom, a w postępowaniu podatkowym przejawia się zarówno w czynnym udziale podatnika we wszystkich czynnościach postępowania jak również w prawie podatnika do zapoznania się z końcowymi ustaleniami dotyczącymi stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy. Wyznaczenie zatem siedmiodniowego terminu do realizacji prawa do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego pełni funkcję ochronną interesu strony, przez stworzenie możliwości poznania i oceny całego materiału dowodowego zebranego w sprawie. Brak wykonania tego obowiązku przez organ podatkowy i pozbawienie strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu podatkowym stanowi naruszenie prawa, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania. W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest fakt, iż w toku postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego W. [...] zastosował dyspozycję art. 200 § 1 O.p. Postanowieniem z dnia 2 października 2015 r. wyznaczył on stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W postanowieniu tym zawarł również pouczenie, iż nie przysługuje na nie zażalenie (art. 236 O.p.) oraz, że zgodnie z art. 237 O.p. postanowienie, na które nie służy zażalenie strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Z brzmienia powołanego wyżej przepisu jednoznacznie wynika ograniczenie prawa zażalenia tylko tych postanowień, których zaskarżalność została uregulowana expressis verbis w przepisach Ordynacji podatkowej. Postanowienia (na które nie służy zażalenie) strona może zaskarżyć jedynie w odwołaniu od decyzji. Prawo zażalenia na te postanowienia służy zatem tylko łącznie z prawem odwołania od decyzji, a zatem zażalenie nie występuje w takim zakresie jako środek zaskarżalny samoistny (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki – Ordynacja podatkowa. Komentarz 2006. Oficyna Wydawnicza "UNIMEX", Wrocław 2006, str. 852). Tym samym zarzuty formułowane przez stronę w zażaleniu, jak również w skardze do Sądu, dotyczące zasadności prowadzenia postępowania w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności członków zarządu spółki za jej zaległości podatkowe, przesłanek wyłączających odpowiedzialność strony, kwestia istnienia majątku, wierzytelności, spór odszkodowawczy - na tym etapie postępowania nie mogą być poddane ocenie ani przez organ II instancji, ani też nie mogą być przedmiotem oceny przez WSA. Z tych względów skargę należało uznać za oczywiście nieuzasadnioną i oddalić ją na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uwagi na wynik sprawy i przyznane skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym – o wynagrodzeniu adwokata działającego z urzędu orzekł w drodze odrębnego postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym, referendarz sądowy (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Na postanowienie wydane w przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu przysługuje sprzeciw (art. 259 § 1 i 2 p.p.s.a.).