I SA/Wr 222/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący, na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata uzasadniając, że jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się z prac dorywczych, z których ma niskie nieregularne dochody, nie zawsze wystarczające na przeżycie. Możliwości zbycia majątku są zablokowane przez banki, sądy i komorników. Dodatkowo, w związku z przebytym zawałem serca, wnioskodawca zmuszony jest do ciągłych kontroli lekarskich i zażywania lekarstw. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca zakreślił rubrykę dotyczącą stanu rodzinnego. Wskazał, że posiada ½ domu w O. i dom jednorodzinny w K. (objęte zajęciem komorniczym), nie ma żadnych oszczędności i posiada 33% udziałów w spółce kapitałowej o wartości 17.100 zł. Z prac dorywczych uzyskuje 500-700 zł miesięcznie i ponosi bieżące wydatki w łącznej wysokości około 770 zł, w tym na leczenie 250 zł, środki czystości 20 zł, wyżywienie 300 zł, na komunikację miejską i inne 100 zł. W wyniku wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów wnioskodawca oświadczył, że w jego części domu w O. mieszka jego matka, która utrzymuje siebie i nieruchomość ze swojej emerytury oraz brat z rodziną – do niego należy druga połowa domu. Wnioskodawca jest osobą samotną. Nie składał zeznania podatkowego za 2015 r. ze względu na brak dochodów. Nie posiada rachunków bankowych poza kontem walutowym, którego saldo wynosi 4,66 USD. Nie ma samochodu. Zobowiązania, które są egzekwowane, głównie z tytułu kredytów, wynoszą 1.400.000 zł. Skarżący przedłożył, poza wydrukiem rachunku walutowego, kopie zeznania podatkowego za 2014 r. z zeznanym przychodem ze stosunku pracy w kwocie 10.080 zł. Jako znane z urzędu wskazać należy, że wnioskodawca jest w tutejszym Sądzie stroną w czterech sprawach toczących się równocześnie, w których wpisy od skarg zostały wyznaczone na kwotę łączną 400 zł. Podstawą prawną rozpoznania przedmiotowego wniosku jest regulacja zawarta w art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie referendarza sądowego, skarżący powyższego nie wykazał. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że przytoczona regulacja stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W konsekwencji wskazane we wniosku okoliczności, jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Należy mieć przy tym na uwadze brzmienie art. 252 § 1 i art. 255 p.p.s.a. – zgodnie z treścią pierwszego z nich ubiegający się o przyznanie prawa pomocy obowiązany jest do złożenia oświadczenia obejmującego stan majątkowy i finansowy, zaś w przypadku osoby fizycznej – dokładne dane o stanie rodzinnym. Art. 255 stanowi, że w sytuacji, gdy dane wynikające z urzędowego formularza dotyczące stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego są niewystarczające lub budzą wątpliwości, do wnioskodawcy kierowane jest wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Z przytoczonej regulacji wynika zatem, że wnioskodawca obowiązany jest przedstawić swoją sytuację finansową, majątkową i rodzinną w sposób jak najbardziej obszerny, tak aby rozpoznający wniosek był w stanie odtworzyć i ocenić jego rzeczywiste możliwości płatnicze. Tymczasem informacje udostępnione przez skarżącego, zdaniem referendarza, są po pierwsze, niepełne, po drugie – niewiarygodne. Przede wszystkim wskazać należy, że wnioskodawca, który podaje w sprawie jako miejsce zamieszkania W., ul. [...], w odpowiedzi na wezwanie do złożenia oświadczenia o osobach z nim wspólnie zamieszkujących wskazuje na członków rodziny mieszkających w O., z którymi faktycznie nie mieszka. Z akt sądowych sprawy oraz z ogólnodostępnych danych Krajowego Rejestru Sądowego wynika z kolei, że miejsce zamieszkania wnioskodawcy jest jednocześnie siedzibą spółki z o.o., w której posiada udziały. Wnioskodawca wskazuje, że jest osobą samotną, jednak wymieniając zobowiązania i stałe wydatki nie podał żadnych kwot związanych z utrzymaniem domu/ mieszkania, które faktycznie zajmuje. Z kolei wymienione wydatki w łącznej wysokości 770 zł przewyższają kwoty zdeklarowane jako dochód z prac dorywczych. Zauważyć dodatkowo wypada, że wnioskodawca posiada nie tylko dom w O., ale i dom jednorodzinny w K. Z udostępnionych danych nie wynika, że zajmuje go rodzina. Zaś fakt zajęcia tej nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym nie wyłącza możliwości pozyskiwania z niej dochodów choćby poprzez wynajem. Powyższe uwagi wskazują zatem, iż wnioskodawca nie przedstawił rzetelnie swojej sytuacji i wszelkich okoliczności, które mają wpływ na jego możliwości płatnicze, ograniczając się tylko do tych faktów, które wskazywałyby na brak możliwości pokrycia kosztów swego udziału w sprawie. Co za tym idzie, przedmiotowy wniosek należało ocenić jako nieuzasadniony, w związku z czym, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.