I SA/Wr 2247/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2012 r. i II kwartał 2012 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca spółka, reprezentowana w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu przez adwokata, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że nie uzyskuje żadnych przychodów, natomiast ze względu na prowadzone postępowanie podatkowe nie prowadzi działalności gospodarczej. Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych – 0 zł, a kwota zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu – 0 zł. Skarżąca spółka podała, że nie posiada rachunku bankowego. Zarządzeniem z dnia 7 listopada 2014 r. Przewodniczący Wydziału I Sądu wyznaczył w sprawie wpis sądowy od skargi w kwocie 23.557 zł. Na wezwanie referendarza sądowego strona skarżąca przesłała deklaracje na podatek VAT, których treść potwierdza nieprowadzenie przez nią działalności gospodarczej w III kwartale 2013 r. oraz w I i II kwartale roku 2014, oraz dokumenty dotyczące innej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Postanowieniem dnia 26 stycznia 2015 r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca wniosła sprzeciw zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprawidłowe ustalenia faktyczne polegające na stwierdzeniu, że przedłożone przez skarżącą dokumenty dotyczą innej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością a wnioskująca ma zdolności majątkowe do uiszczenia wpisu od skargi. Ponadto spółka podniosła, że nie mogła wykonać wezwania do złożenia wyciągów z rachunków bankowych i zeznań podatkowych, gdyż ich nie sporządzała i nie posiadała. Strona skarżąca wskazała, że przedłożone na wezwanie referendarza sądowego dokumenty dotyczyły skarżącej spółki, która do 2013 r. działała pod firmą A sp. z o. o. W odpowiedzi na wezwanie Sądu o złożenie dodatkowych wyjaśnień spółka podała, że dotychczas nie złożyła wniosku o upadłość ze względu na brak środków niezbędnych na opłacenie takiego wniosku i pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Spółka podkreśliła, że nie posiada rachunków bankowych, ponieważ nie prowadzi żadnych rozliczeń, również z tytułu obowiązków publicznoprawnych, co z kolei wynika z nieprowadzenia działalności z której uzyskiwałaby jakiekolwiek przychody lub ponosiła koszty. Ponadto skarżąca dodała, że nie przewiduje poprawy swojej sytuacji majątkowej, jej stan kasy wynosi 0 i nie posiada innych – poza przedłożonymi – dokumentów finansowych. Dokumenty przedstawione na wezwanie referendarza sądowego (a uznane uprzednio za dotyczące innej niż skarżąca spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) to sprawozdanie finansowe za 2012 r. z którego wynika, że w okresie od czerwca 2012 r. do grudnia 2012 r. skarżąca spółka posiadała kapitał podstawowy w kwocie 5 000 zł, należności krótkoterminowe w wysokości 1 648 zł, zobowiązania krótkoterminowe w kwocie 350 zł, nie posiadała środków trwałych, środków trwałych w budowie oraz należności i inwestycji długoterminowych oraz zobowiązań długoterminowych. Spółka w tym okresie nie osiągała przychodów finansowych. Osiągnęła zaś przychód netto w wysokości 5 122 000 zł ze sprzedaży towarów i materiałów (sprzedaż nieruchomości) o wartości 5 120 092 zł. Na koniec 2012 r. skarżąca spółka poniosła stratę w wysokości 3 675, 69 zł. Z przedstawionych przez spółkę rachunków zysków i strat za lata 2013 i 2014 r. wynika, że w 2013 r. skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczej i nie osiągała przychodów ani nie ponosiła kosztów działalności. Natomiast w 2014 r. skarżąca osiągnęła przychód ze sprzedaży towarów i materiałów w wysokości w wysokości 1 360 zł i zysk w wysokości 840,80 zł. W 2013 r. skarżąca spółka nie osiągała przychodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Tym samym, Sąd rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy, stosując przepisy regulujące kwestię zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem intencją wnioskodawcy w niniejszej sprawie było uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2) p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z brzmienia tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu okoliczności uzasadniających wniosek spoczywa na stronie zwracającej się o takie prawo, zaś rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, rozpoznający wniosek nie musi się przychylić do zgłoszonego żądania, a jedynie może przyznać to prawo, jeżeli uzna, że zachodzi taka potrzeba. Ponadto osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada niezbędnych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, ale również, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (zob. postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008r., II OZ 318/08, LEX nr 479111, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym wnioskującej strony i porównując je z obciążeniami związanymi z partycypowaniem w kosztach sądowych, uznać należało, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy zgodnie z żądaniem wniosku. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia w szczególności to, iż skarżąca nie prowadzi żadnej działalności, nie posiada środków majątkowych, w tym środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W konsekwencji uznać należy, że wykazana została przesłanka udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym. Zwrócić bowiem należy uwagę, że wartość wpisu, który strona zobligowana jest uiścić w rozpoznawanej sprawie stanowiąca kwotę 23.557 zł, znacznie przekracza wysokość przychodu uzyskanego w 2014 r, jak i tym bardziej w roku 2013 w którym skarżąca spółka nie uzyskała żadnego przychodu. Z przedstawionych Sądowi deklaracji na podatek VAT wynika nieprowadzenie przez spółkę działalności gospodarczej w III kwartale 2013 r. oraz w I i II kwartale roku 2014 a tym samym brak możliwości pozyskania środków finansowych na pokrycie wpisu sądowego od wniesionej skargi. Skarżąca nie ma środków pieniężnych, nie posiada też majątku. Przy czym istotne znaczenie mają również inne dane wynikające z dokumentów finansowych, które dodatkowo uzasadniają żądanie strony – niska wartość kapitału zakładowego (5000 zł) oraz brak jakichkolwiek środków trwałych. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2) w związku z art. 260 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.