I SA/Wr 2254/14

PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-02-23

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli wykaże, że jej wymagalne zobowiązania przewyższają wartość aktywów pieniężnych, a majątek jest niezbędny do prowadzenia działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dla osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże brak wystarczających środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie możliwości płatniczych spółki należy uwzględnić cel i zakres jej działalności oraz wpływ kosztów sądowych na płynność finansową. W niniejszej sprawie, mimo ujemnego kapitału zakładowego i znaczących zobowiązań, spółka dysponowała środkami na rachunku bankowym wystarczającymi na pokrycie kosztów sądowych, a ich poniesienie nie wpłynęłoby negatywnie na jej działalność.
Stan faktyczny
Spółka A S.A. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości, argumentując, że jej zobowiązania przewyższają aktywa, a majątek jest niezbędny do prowadzenia działalności. Spółka wykazała ujemny kapitał zakładowy, niewielki majątek trwały, stratę za ostatni rok i znaczące zobowiązania krótkoterminowe. Na rachunku bankowym znajdowało się ponad 24.000 zł. Spółka nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów finansowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A S.A. z/s w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca spółka, prowadząca działalność usługową, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że jej wymagalne zobowiązania (w tym zaległości z ZUS spłacane w formie układowej) przewyższają wartość posiadanych aktywów pieniężnych. Majątek trwały i obrotowy, w tym środki pieniężne, są niezbędne do właściwego prowadzenia nieprzerwanej działalności gospodarczej i jakakolwiek ingerencja w ich skład może doprowadzić spółkę do niekorzystnych konsekwencji, prowadzących nawet do niemożliwości regulowania zobowiązań. W oświadczeniu o majątku i dochodach strona podała, że wartość kapitału zakładowego jest ujemna i wynosi (-)189.528,30 zł, wartość środków trwałych – 956,51 zł, a wysokość straty za ostatni rok według bilansu wyniosła 231.750,94 zł. Na rachunku bankowym saldo na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiło 24.865,19 zł. Z dokumentów przedłożonych na wezwanie skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynika, że spółka w sierpniu, wrześniu i październiku 2014 r. sprzedała towary i usługi o wartości odpowiednio 420 zł, 300 zł i 120 zł i dokonała nabyć za kwoty 6.672 zł, 13.216 zł i 10.339 zł. Według bilansu na dzień 31 października 2013 r. należności krótkoterminowe spółki wynosiły 862.634,10 zł, a zobowiązania krótkoterminowe 1.294.960,82 zł. Nie przedłożono zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata, bilansu oraz rachunku zysków i strat za cały 2013 r. oraz za sierpień, wrzesień i październik 2014 r., a także wydruków historii rachunków bankowych za wymienione miesiące. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie wpis od skargi został wyznaczony na kwotę 524 zł. Przedstawione przez stronę dane nie dają podstaw do uwzględnienia żądania wniosku. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W świetle przytoczonej wyżej regulacji, ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych sprowadza się tylko i wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Brak tutaj dodatkowych obwarowań, które występują w regulacjach dotyczących przyznania prawa pomocy osobom fizycznym i nakazują uwzględnienie na rzecz wnioskodawcy tych środków, które muszą pozostać do jego dyspozycji na niezbędne utrzymanie własnej i rodziny. Pomimo braku takich regulacji w stosunku osób prawnych, w rzeczywistości należy uwzględnić zakres i cel działalności wnioskodawcy, a także wpływ poniesienia kosztów sądowych na płynność finansową i możliwość prowadzenia dalszej działalności. Wyjaśnić trzeba, że zwykle najwyższym kosztem sądowym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest wpis od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 524 zł. W związku z tym uzasadnione jest przyjęcie tej wartości jako punktu odniesienia dla oceny możliwości płatniczych strony skarżącej. Zdaniem rozpoznającego przedmiotowy wniosek referendarza sądowego, poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, nie będzie mieć wpływu na działalność strony skarżącej, choćby już z uwagi na nieznaczną wysokość tych kosztów. Poza tym zauważyć należy, że strona zdeklarowała, iż na rachunku bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku dysponowała kwotą ponad 24.000 zł. Musiała też posiadać niezbędne środki na nabycie towarów w miesiącach następujących po dacie wniesienia skargi datowanej na 9 września 2014 r., a jak wynika z deklaracji VAT-7, zakupy były dokonywane o wartościach od 6.000 do 13.000 zł. Nie można było odnieść się do ogólnej sytuacji finansowej i majątkowej spółki, gdyż nie zostały nadesłane aktualne dokumenty finansowe, a podstawą tej oceny nie może być bilans sporządzony na dzień 31 października 2013 r. ze względu na znaczny upływa czasu. W tym stanie rzeczy stwierdzić należało, iż spółka nie wykazała okoliczności uzasadniających żądanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Mając wobec tego, na podstawie art. 245 § 3 art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło