I SA/Wr 2301/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Gerard Czech - spr. Sędziowie WSA Krzysztof Bogusz Asesor sądowy Marzena Łozowska Protokolant ref. stażysta Anna Frydryk po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. F. na postanowienie Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie sądowe 2. zasądzić od Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu na rzecz skarżącej kwotę 10 (dziesięciu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Nr [...], Izba Skarbowa w Opolu uchyliła w całości postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu z dnia [...], nr [...], zawierające stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej i przekazała temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Adresatką przedstawionego rozstrzygnięcia była M. F. W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie prawa z uwagi na podjęcie tego rozstrzygnięcia, bez uprzedniego uzyskania stanowiska Ministra Finansów co do tego, czy Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu jest właściwym organem do rozpoznania zażalenia w przedmiotowej sprawie. Formułując powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia po uprzednim rozstrzygnięciu zaistniałego sporu kompetencyjnego. Po wniesieniu powyższej skargi, której odpis doręczono Dyrektorowi Izby Skarbowej w Opolu, organ ten powołując się na art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.) orzeczeniem z dnia 6 listopada 2003 r., nr [...] - którego odpis znajduje się w aktach sprawy - w całości uwzględnił skargę wniesioną przez M. F. i uchylił zaskarżone postanowienie w całości. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu prowadził wobec M. F. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu składek na indywidualne ubezpieczenie społeczne za czerwiec i lipiec 1993 r. oraz należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pracowników za okres od września 1992 r. do lipca 1993 r. Podstawą wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji był - zdaniem strony - błąd co do osoby zobowiązanej. Stwierdziła ona bowiem, że nie składała wymaganych dokumentów tj. deklaracji i zgłoszenia na ubezpieczenie społeczne, a podpisy widniejące na tych dokumentach zostały sfałszowane. Rozpoznanie wskazanego zarzutu wymagało - zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - uprzedniego zajęcia stanowiska przez wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu. W związku z tym wierzyciel wydał takie postanowienie, w którym zarzut błędu co do osoby, uznał za nieuzasadniony. M. F. nie zgodziła się z takim stanowiskiem i wniosła zażalenie zarzucając, iż wierzyciel tj. ZUS Oddział Opole dokonał błędnych ustaleń faktycznych, które doprowadziły do uznania jej osoby za zobowiązaną w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Organ odwoławczy zwrócił w/w zażalenie ZUS - owi, ponieważ - jego zdaniem - winno ono być skierowane celem rozpoznania sądowi pracy i ubezpieczeń społecznych, co wynika z art. 181 kpa w związku z art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Jednakże Sąd Okręgowy w Opolu Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uznał się niewłaściwym do rozpoznania przedmiotowego zażalenia. W zaistniałym sporze kompetencyjnym Izba Skarbowa w Opolu zwróciła się do Ministerstwa Finansów o wskazanie organu właściwego do załatwienia zawisłej sprawy zażaleniowej. Na powyższe pismo Izba nie otrzymała odpowiedzi. Mając jednak na względzie interes stron w dniu [...] wydała postanowienie, którym uchyliła w całości postanowienie ZUS i przekazała mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W skardze złożonej na w/w postanowienie M. F. podniosła, że zostało ono wydane bez uprzedniego zajęcia stanowiska przez Ministerstwo Finansów w kwestii zaistniałego sporu kompetencyjnego jaki wystąpił pomiędzy Izbą Skarbową w Opolu a Sądem Okręgowym w Opolu Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. W tym stanie prawny i faktycznym - zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej - uznać należało, że w sytuacji nierozstrzygnięcia sporu co do organu właściwego do rozpoznania wskazanego zażalenia, należy zaskarżone postanowienie uchylić. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podnieść należy, iż stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpatrywanym przypadku, dotyczącym skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...], organ odwoławczy skorzystał z uprawnienia, jakie przysługiwało mu z mocy art. 38 ust. 2 - obowiązującej do dnia 31 grudnia 2003 r. - ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.). Powołany przepis stanowił, iż "organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może uwzględnić skargę w całości do dnia wyznaczenia przez Sąd terminu rozprawy". W oparciu o przedstawiony przepis Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżone przez stronę, swoje własne postanowienie z dnia [...]. Powody, dla których wydane zostało w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA orzeczenie o uchyleniu w/w postanowienia wymaga oceny, czy takiej treści rozstrzygnięcie można uznać za uwzględniające skargę w całości?. Nadmienić przy tym należy, że i w obecnie obowiązującym stanie prawnym tj. pod rządem obowiązującej od dnia 1 stycznia 2004 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości, uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy (art. 54 § 3 w/w ustawy). Dokonując oceny z tego punktu widzenia Sąd wziął pod uwagę, iż w efekcie uchylenia zaskarżonego postanowienia z dnia [...] zostało ono wyeliminowane z obrotu prawnego. Takie zaś rozwiązanie proceduralne nie może być ocenione jako naruszające prawa strony czy zasady postępowania. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że organ odwoławczy miał prawo w ramach przeprowadzonej autokorekty, uchylić własne, a zaskarżone postanowienie. Uchylenie bowiem zaskarżonego orzeczenia było w istocie zgodne z wnioskiem strony sformułowanym w skardze. W tej sytuacji należało również uznać, że w niniejszej sprawie doszło do uwzględnienia skargi w całości, a tym samym orzeczenie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 6 listopada 2003 r., wydane w oparciu o przepis art. 38 ust. 2 ustawy o NSA (obecnie art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie narusza prawa. Całokształt przedstawionych wyżej okoliczności prowadzi do wniosku, iż postępowanie sądowe w niniejszej sprawie - wszczęte na skutek skargi wniesionej przez skarżącą - okazało się bezprzedmiotowe, a wydanie wyroku w sprawie stało się zbędne. Z tego też powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny działając w oparciu przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), orzekł o umorzeniu postępowania sądowego