I SA/Wr 231/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz – Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. oraz odsetek za zwłokę postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Wraz ze skargą na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. skarżąca E. R. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości powołując się na przesłankę wyrządzenia znacznych szkód (w życiu prywatnym i zawodowym strony), których skutki będą trudne do odwrócenia. W uzasadnieniu wniosku skarżąca powołała się na swoją trudną sytuację majątkową oświadczając, że nie posiada środków pieniężnych na uregulowanie zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji wymiarowej, ani też, nie ma możliwości zaciągnięcia kredytu z uwagi na brak zdolności kredytowej. Dodała, że oprócz zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej we W. wydał w stosunku do strony jeszcze trzy inne decyzje wymiarowe, które także są przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W rozwinięciu argumentacji wniosku skarżąca podała, że wspólnie z mężem prowadzą małe gospodarstwo rolne (3,5 ha). Gospodarstwo to jest miejscem pracy skarżącej i źródłem utrzymania. Jedynym majątkiem skarżącej jest dom w zabudowie siedliskowej we wsi S. oraz samochód służący głównie do obsługi przydomowej uprawy borówki amerykańskiej. Wskazując na powyższe strona wyraziła obawę, że zajęcie ww. majątku pozbawi skarżącą i jej rodzinę podstaw egzystencji, prowadząc w konsekwencji do nieodwracalności skutków związanych z czynnościami egzekucyjnymi. Z urzędu należy wskazać, powołując się na dokumentację przedłożoną przez stronę na etapie ubiegania się o prawo pomocy w sprawie, że wpisem z dnia [...] lutego 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. dokonał zastawu skarbowego na samochodzie, którego współwłaścicielką (na zasadach wspólności małżeńskiej) jest skarżąca E. R. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należało uwzględnić. Jego zasadność Sąd oceniał przez pryzmat przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.), odniesionych do argumentacji wniosku oraz okoliczności podniesionych przez skarżącą na etapie ubiegania się o prawo pomocy. Jak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności o których mowa w § 1 powołanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wymienione w ww. przesłanki wstrzymania wykonalności aktów lub czynności, stanowiące tzw. pojęcia niedookreślone, precyzuje i rozwija orzecznictwo sądowe, podkreślając jednocześnie, że wystąpienie tych przesłanek oraz ich charakter uwarunkowane będzie każdorazowo okolicznościami konkretnego przypadku. Odwołując się do orzecznictwa, niebezpieczeństwo wystąpienia szkody o jakiej mowa w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie i przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1539/14 i powołane tam orzecznictwo; postanowienie dostępne na stronie: https://cbois.nsa.gov.pl). Przy definiowanych w ten sposób przesłankach z art. 61 § 3 p.p.s.a., orzecznictwo sądowe dopuszcza, by wnioskodawca powołujący się na te przesłanki (jedną lub obie) jedynie uprawdopodobnił niebezpieczeństwo ich wystąpienia. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu (dużo mniej sformalizowanym) stwarzającym prawdopodobieństwo twierdzeń o określonym fakcie. Odnosząc się do argumentacji wniosku, żądanie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca uzasadniała obawą zajęcia przez organ egzekucyjny jej jedynego majątku w postaci gospodarstwa rolnego, które jest miejscem pracy skarżącej i źródłem wyżywienia jej rodziny. Zdaniem Sądu, możliwość zajęcia tego majątku w postępowaniu egzekucyjnym uzasadnia spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., albowiem będzie równoznaczne z częściowym pozbawieniem skarżącej podstaw jej egzystencji, skoro, wedle treści wniosku o wstrzymanie, nieruchomość ta stanowi obecnie źródło utrzymania rodziny skarżącej. Uprawdopodobnienie obaw skarżącej co do prawdopodobieństwa wdrożenia postępowania egzekucyjnego jeszcze przed rozpoznaniem skargi potwierdza złożona na etapie prawa pomocy kserokopia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lutego 2016 r. (nr [...]), które zostało skierowane do męża skarżącej (T. R.) a z którego wynika, że organ egzekucyjny pismem z dnia [...] lutego 2016 r. dokonał wpisu zastawu skarbowego na jednym z samochodów należących do małżonków. Jak wynika z akt sprawy, dokonany zastaw pozostaje w związku z wydanymi w stosunku do T. R. decyzjami wymiarowymi w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2009-2012 i ma na celu zabezpieczenie zaległości w tym podatku wraz z odsetkami za zwłokę. W kontekście tym trzeba zwrócić uwagę, że zarówno w przypadku skarżącej E. R., jak i w przypadku jej męża T. R., wydanie decyzji wymiarowych (stanowiących przedmiot skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu) miało związek ze sprzedażą przez nich działek wchodzących w skład ustawowej współwłasności małżeńskiej. Końcowo należy zaznaczyć, że wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonalności zaskarżonego aktu stanowi tymczasową ochronę dla strony i nie przesądza o zasadności samej skargi. Wskazując na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.