I SA/Wr 2326/13

PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-07-07

Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że wykazała ona, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ocena ta opierała się na analizie dochodów i wydatków skarżącej oraz jej męża, a także na celu prawa pomocy, jakim jest zapewnienie konstytucyjnej zasady prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca L. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając to niskimi dochodami (zasiłek dla bezrobotnych) i utrzymaniem gospodarstwa domowego z mężem. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżąca wniosła sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę za miesiące od lipca do listopada 2010 r. postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1.500 zł, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że obecnie jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako bezrobotna i otrzymuje jedynie zasiłek dla bezrobotnych, który w całości przeznaczony jest na utrzymanie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, małżonkowie nie posiadają żadnego majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Dochody uzyskują z zasiłku dla bezrobotnych skarżącej w kwocie 953,04 zł i z tytułu umowy o pracę jej męża – 1.680 zł brutto – łącznie 2.633,04 zł brutto (netto – 2.182,86 zł). Dokumenty, które zostały przedłożone w wyniku wezwania skierowanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), potwierdzają oświadczenia złożone na urzędowym formularzu wniosku. Ponadto wynika z nich, że strona w 2013 r. uzyskała przychód ze stosunku pracy w kwocie 16.598,41 zł, z kolei jej mąż z tego samego źródła osiągnął przychód w wysokości 14.099,24 zł. Małżonkowie posiadają wspólny rachunek bankowy, na którym w miesiącach styczeń, luty i marzec 2014 r. brak jakichkolwiek wpływów. Miesięcznie wydatkują łącznie 2.170 zł, w tym na wynajem mieszkania i media 1.330 zł, na żywność 600 zł, na środki higieny 40 zł, odzież 150 zł i na lekarstwa 50 zł. W sprawach zawisłych przed tut. Sądem zainicjowanych przez skarżącą oraz jej męża o sygn. akt I SA/Wr 2326/13 i I SA/Wr 2327/13 wpisy od skarg wynoszą łącznie 3.000 zł. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 16 maja 2014 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Od orzeczenia strona wniosła sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 dalej: p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do brzmienia art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym swoim zakresem dwie instytucje procesowe, a mianowicie "instytucję zwolnienia od kosztów" oraz instytucję "ustanowienia fachowego pełnomocnika". Instytucje te są w istocie rodzajem pomocy państwa dla osób znajdujących się w obiektywnie trudnej sytuacji majątkowej i finansowej. Przy czym to do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą. W ocenie Sądu, strona wykazała, że w swojej sytuacji życiowej i materialnej nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Świadczą o tym z jednej strony kwota pieniężna, którą strona dysponuje miesięcznie na utrzymanie gospodarstwa domowego – 2182,86 zł, a z drugiej, kwota wydatków związanych z utrzymaniem, w tym tylko na wynajem mieszkania i media 1.330 zł. W ocenie Sądu, strona nie będzie w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny uiścić wpisów w kwocie 3.000 zł od zainicjowanych przez małżonków spraw sądowoadministracyjnych. Podsumowując stwierdzić należy, że prawo pomocy ma stanowić zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP), tzn. ma umożliwić realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. W związku z tym w procesie badania istnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należy mieć na uwadze to, czy orzeczenie odmowne nie będzie pozostawało w sprzeczności z tą zasadą. Zdaniem Sądu ryzyko zaistnienia takiej sytuacji zostało wystarczająco przez stronę uprawdopodobnione. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło