I SA/Wr 2327/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-07-07
Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżący wykazał niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Sąd oparł się na analizie miesięcznych dochodów i wydatków skarżącego oraz jego żony, stwierdzając, że łączna kwota wpisów od zainicjowanych spraw (3.000 zł) przekracza możliwości finansowe rodziny.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając trudną sytuacją materialną. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1.500 zł, skarżący przedstawił oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazując na niskie dochody netto (2.182,86 zł) i wysokie miesięczne wydatki (2.170 zł). Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący wniósł sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjn`y we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 26 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę za miesiące od lipca do listopada 2010 r. postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżący, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1.500 zł, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że obecnie jego wynagrodzenie netto wynosi 1.338,42 zł i w całości jest przeznaczane na utrzymanie.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, małżonkowie nie posiadają żadnego majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Dochody uzyskują z tytułu umowy o pracę skarżącego kwocie 1.680 zł brutto i zasiłku dla bezrobotnych jego żony, wynoszącego 953,04 zł – łącznie 2.633,04 zł brutto (netto – 2.182,86 zł).
Dokumenty, które zostały przedłożone w wyniku wezwania skierowanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), potwierdzają oświadczenia złożone na urzędowym formularzu wniosku. Ponadto wynika z nich, że wnioskodawca w 2013 r. uzyskał przychód ze stosunku pracy w kwocie 14.099,24 zł, z kolei jego żona z tego samego źródła osiągnęła przychód w wysokości 16.598,41 zł. Małżonkowie posiadają wspólny rachunek bankowy, na którym w miesiącach styczeń, luty i marzec 2014 r. brak jakichkolwiek wpływów. Miesięcznie wydatkują łącznie 2.170 zł, w tym na wynajem mieszkania i media 1.330 zł, na żywność 600 zł, na środki higieny 40 zł, odzież 150 zł i na lekarstwa 50 zł.
W sprawach zawisłych przed tut. Sądem zainicjowanych przez skarżącego oraz jego żonę o sygn. akt I SA/Wr 2326/13 i I SA/Wr 2327/13 wpisy od skarg wynoszą łącznie 3.000 zł.
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 16 maja 2014 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Od orzeczenia tego strona wniosła sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do brzmienia art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym swoim zakresem dwie instytucje procesowe, a mianowicie "instytucję zwolnienia od kosztów" oraz instytucję "ustanowienia fachowego pełnomocnika". Instytucje te są w istocie rodzajem pomocy państwa dla osób znajdujących się w obiektywnie trudnej sytuacji majątkowej i finansowej. Przy czym to do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą. W ocenie Sądu, strona wykazała, że w swojej sytuacji życiowej i materialnej nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Świadczą o tym z jednej strony kwota pieniężna, którą strona dysponuje miesięcznie na utrzymanie gospodarstwa domowego – 2182,86 zł, a z drugiej, kwota wydatków związanych z utrzymaniem, w tym tylko na wynajem mieszkania i media 1.330 zł. W ocenie Sądu, strona nie będzie w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny uiścić wpisów w kwocie 3.000 zł od zainicjowanych przez małżonków spraw sądowoadministracyjnych.
Podsumowując stwierdzić należy, że prawo pomocy ma stanowić zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP), tzn. ma umożliwić realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. W związku z tym w procesie badania istnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należy mieć na uwadze to, czy orzeczenie odmowne nie będzie pozostawało w sprzeczności z tą zasadą. Zdaniem Sądu ryzyko zaistnienia takiej sytuacji zostało wystarczająco przez stronę uprawdopodobnione.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło