I SA/Wr 2335/13

PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-06-23

Skład orzekający: Katarzyna Radom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie wykazania braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dla osób prawnych może być przyznane tylko wtedy, gdy strona wykaże obiektywnie zaistniałe przesłanki braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów. Wnioskodawca ma obowiązek przedłożenia odpowiednich dokumentów i dowodów, a sąd ocenia je całościowo wraz z wyjaśnieniami. W przypadku braku wykazania takich okoliczności, wniosek o prawo pomocy należy odmówić.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym, wskazując na zablokowanie kont bankowych, zajęcie majątku przez komorników oraz brak zwrotu VAT, co spowodowało trudności finansowe. Spółka nie przedłożyła wymaganych dokumentów finansowych, tłumacząc, że zawierają one dane fikcyjne. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a spółka wniosła sprzeciw bez uzasadnienia.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z/s w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca spółka, w wyniku wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Na urzędowym formularzu wniosku uzasadniała, że w wyniku działań organów podatkowych zablokowane zostały jej konta bankowe, co uniemożliwia dysponowanie środkami finansowymi. Wszystkie nieruchomości i rzeczy ruchome są zajęte przez komorników, obciążenie hipoteką uniemożliwia ich zbycie, a obecnie trwa ich licytacja. Strona nie otrzymała zwrotu VAT za styczeń 2014 r., co skutkowało znacznymi stratami finansowymi i koniecznością zwolnienia kilkudziesięciu pracowników. W lutym 2006 r. CBŚ przejął od spółki [...] segregatorów z dokumentami i od tej pory spółka nie jest w stanie wykazać szczegółowej informacji o należnościach i zobowiązaniach. W oświadczeniu o majątku podano, że kapitał zakładowy spółki wynosi 1.700.000 zł, wartość środków trwałych – 2.854.004,84 zł, a wysokość zysku za ostatni rok obrotowy – 2.932,15 zł. Saldo dwóch rachunków bankowych wynosiło na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku 0 zł. Na wezwanie referendarza sądowego, strona odmówiła przedłożenia dokumentów wyjaśniając, że dane z nich wynikające są fikcją. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił spółce przyznania prawa pomocy. Strona w ustawowym terminie wniosła sprzeciw bez uzasadnienia. Na wezwanie Sądu do przedłożenia stosownych dokumentów spółka podała, że żądane dokumenty zawierają dane będące fikcją, która uzasadniałaby odmowę przyznania prawa pomocy, w związku z tym ich nie nadesłała. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek strony o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, od którego został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do brzmienia art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przywołana wyżej regulacja stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Tak więc, przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia, ale wręcz formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego. Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne, leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Co za tym idzie, rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Rola Sądu ogranicza się do wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, gdy informacje udzielone na urzędowym formularzu wniosku, dotyczące stanu finansowego i majątkowego wnioskodawcy okażą się niewystarczające lub budzą wątpliwości, stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. Zdaniem skarżącej spółki, dokumenty, które była obowiązana przedłożyć, zawierają informacje, które nie odzwierciedlają jej faktycznej sytuacji finansowej. Zaznaczyć jednak trzeba, że strona nie dała żadnej szansy dokonania takiej oceny przez Sąd, który bada przedłożoną dokumentację całościowo, łącznie z argumentacją i wyjaśnieniami wnioskodawcy. Powyższe jest jednoznaczne ze stwierdzeniem, iż spółka nie wykazała okoliczności, które uzasadniałyby jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W tych okolicznościach, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło