I SA/Wr 2354/03

Dnia 7 lipca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ryszard Pęk Sędziowie: Sędzia NSA Henryka Łysikowska Asesor WSA Marta Semiczek- sprawozdawca Protokolant: Michał Kazek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2005 roku sprawy ze skargi L.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego; oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. - K. z dnia [...] Nr [...], odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego przeciwko L.S., na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] - [...],[...] - [...] i [...] - Sl [...], obejmujących należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w łącznej kwocie [...] wraz z odsetkami za zwłokę. Pismem z dnia [...] L.S. złożył wniosek o umorzenie prowadzonego przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego. Wniosek uzasadniał swoją trudną życiową ( pobytem w areszcie ) i złym stanem zdrowia. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. - K. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, wywodząc, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego przewidziane w przepisie art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odwołaniu od tego postanowienia, dłużnik zarzucił, iż organ egzekucyjny wydając zaskarżone postanowienie nie wziął pod uwagę trudnej jego sytuacji, wskazując te same okoliczności co we wniosku o umorzenie postępowania. Ponadto zarzucił, iż w postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte, pomimo niedoręczenia dłużnikowi upomnienia. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie, Dyrektor Izby Skarbowej wywodził, że zgodnie z przepisem art. 59 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne ulega umorzeniu w następujących wypadkach: - jeżeli obowiązek został przed wszczęciem postępowania wykonany, - jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie zaistniał, - jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa, - gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego, - jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny, - w razie śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego, - jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo brak uprzedniego upomnienia zobowiązanego (art. 15), - jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte - przed upływem roku od dnia zgłoszenia tego żądania, - na żądanie wierzyciela, - w innych przypadkach przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, - w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Z treści tego przepisu - zdaniem organu II instancji nie wynika aby trudna sytuacja zdrowotna oraz pozbawienie wolności zobowiązanego powodowałaby z mocy prawa umorzenie postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej uznał także, że w sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu nie doręczenia upomnienia, bowiem skierowane do dłużnika upomnienia - wobec niepodjęcia ich przez dłużnika - zostały doręczone w trybie doręczenia zastępczego - domniemania doręczenia według zasad określonych w przepisie art. 44 kpa. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego dłużnik zarzucał, iż organy skarbowe bezzasadnie obciążyły go dochodzonym w sprawie zobowiązaniem podatkowym, ponieważ w okresie którego zadłużenie dotyczy nie prowadził faktycznie działalności gospodarczej z powodu pobytu w areszcie. Wyjaśniał także, że z tego samego powodu oraz z powodu stanu zdrowia nie mógł wyrejestrować ani zawiesić działalności. Wobec tego - zdaniem skarżącego dochodzenie od niego kwot zryczałtowanego podatku dochodowego jest bezpodstawne. Ponadto Strona ponownie podniosła zarzut niedoręczenia upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Skarżący zarzucił, że doręczenie mu upomnienia pod adresem zamieszkania było bezskuteczne, z tego względu, że w tym czasie przebywał w areszcie śledczym, co organ egzekucyjny mógł ustalić. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentacje. Wywodził także, że bezzasadny jest zarzut nieistnienia dochodzonego zobowiązania z uwagi na pobyt Skarżącego w okresie od listopada 2000 r. do lutego 2003 r. w Szpitalu Aresztu Śledczego w K. Strona - jak sama przyznaje we wniesionej skardze - nie zlikwidowała ani nie zawiesiła prowadzonej działalności gospodarczej. Zatem działalność ta z punktu widzenia prawa podatkowego była nadal kontynuowana i w związku z tym po stronie Skarżącego istniał obowiązek podatkowy. Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we W. przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie w sprawie do tego dnia nie zostało zakończone. Wobec tego- zgodnie z art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U 153 poz 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. i na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 153 poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie można przyjąć, że wydając zaskarżoną decyzję organy naruszyły prawo w zakresie, o jakim mowa w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153 poz. 270 ) Dlatego też nie zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie dopatrzył się ani naruszenia prawa materialnego ani takiego naruszenia przepisów o postępowaniu, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie prawidłowości tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie ocenie podlega zgodnie z tymi regułami prawidłowość orzeczeń wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego i Dyrektora Izby Skarbowej działających jako organy egzekucyjne i w toku postępowania egzekucyjnego. Postępowanie to prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. ( t.j. Dz.U. z 2002 nr 110 poz. 968 z późn. zm.). Przepis art. 59 tej ustawy zawiera zamknięty katalog przyczyn dla których postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu. Zgodnie z nim postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania, 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał, 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa, 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego, 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny, 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego, 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu, 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania, 9) na żądanie wierzyciela, 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Przepis art. 59 nie zostawia organom egzekucyjnym żadnej swobody co do umarzania postępowania, nakazując umorzyć postępowanie, gdy zajdzie którakolwiek z wymienionych w nim okoliczności i nie pozwalając go umorzyć w żadnym innym przypadku. Wśród przyczyn umorzenia nie zostały wymienione okoliczności wskazane przez skarżącego w jego wniosku- to znaczy nie wymieniono wśród nich ani stanu zdrowia dłużnika, ani też innych okoliczności życiowych uniemożliwiających realizowanie obowiązków. Wobec tego Urząd Skarbowy nie mógł - w zgodzie z prawem - uwzględnić wniosku podatnika. Natomiast podniesione w odwołaniu i w skardze argumenty dotyczące okoliczności powstania obowiązku podatkowego i zaległości - dotyczące przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej i niemożliwości jej wyrejestrowania- nie mogły być w ogóle brane pod uwagę w postępowaniu przed organami egzekucyjnymi, jako, że zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organy te nie są uprawnione do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. "Stosownie do art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161) organ egzekucyjny uprawniony jest wyłącznie do badania wniosku o wszczęcie egzekucji pod względem formalnym. Nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku, którego tytuł wykonawczy dotyczy. Nie może przeto badać zasadności, wadliwości itp. decyzji bądź postanowienia, będących podstawą egzekucji, gdyż nie może ingerować w kwestie merytoryczne, które rozstrzygnął inny organ w ramach przysługujących mu kompetencji" (wyrok NSA w Warszawie z 09.12.1998 r sygn. akt IV SA 1668/96 LEX nr 43708). Podniesione przez skarżącego okoliczności mogły by być ewentualnie przedmiotem analizy organu podatkowego w postępowaniu dotyczącym ustalenia zobowiązania lub udzielenia ulgi podatkowej. Ponieważ jednak były wyłączone z kompetencji działania organu egzekucyjnego, nie mogą być również przedmiotem analizy w postępowaniu sądowym w sprawie skargi na orzeczenie zapadłe w postępowaniu egzekucyjnym. W sprawach ze skargi na rozstrzygnięcia organów administracji publicznej kontrola Sądu ogranicza się jedynie do sprawdzenia zgodności zaskarżonego orzeczenia z prawem Badaniu podlega czy przy wdawaniu orzeczenia nie naruszono przepisów prawa materialnego lub przepisów proceduralnych w takim stopniu, że mogło to wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Nie może być więc w tym postępowania przedmiotem badania prawidłowość innych rozstrzygnięci administracyjnych ani też udzielanie merytorycznych wskazówek co do rozpoznania innych wniosków skarżącego. Dlatego bezprzedmiotowe są wywody skarżącego dotyczące okoliczności określenia zobowiązania podatkowego. Natomiast zarzut nie doręczenia upomnienia mógł być skutecznie podniesiony jedyne w zarzutach wniesionych zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty skargi nie są zasadne, gdyż organy w toku postępowania nie naruszyły prawa w zakresie, o jakim mowa na wstępie niniejszych wywodów. Dlatego na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.