I SA/Wr 2355/03
WyrokWSA we Wrocławiu2004-07-06
Skład orzekający: Janusz Zubrzycki, Józef Kremis, Marta Semiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, wydane na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, było zasadne, gdy podatnik złożył pisma, które można interpretować jako wniosek o wznowienie postępowania, mimo że nie sprecyzował jednoznacznie swoich żądań?Ratio decidendi
Organy podatkowe naruszyły art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, stosując go nieuzasadnienie. Pomimo wezwania do sprecyzowania żądania, pisma podatnika, w tym te określone jako "skarga na bezczynność", zawierały treść żądania, która mogła być interpretowana jako wniosek o wznowienie postępowania. Złożone pisma odpowiadały wymogom formalnym wniosku o wznowienie postępowania, dlatego organ powinien był przystąpić do jego rozpoznania, a nie pozostawić podanie bez rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżący T.K. złożył wniosek o zwrot nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1993. Po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez NSA, Urząd Skarbowy wezwał podatnika do sprecyzowania żądania. Podatnik złożył pismo określone jako "skarga na bezczynność", które organ uznał za niesprecyzowane i pozostawił wniosek bez rozpoznania na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej. Izba Skarbowa utrzymała to postanowienie w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się stwierdzenia nieważności postanowień i wykonania wyroku NSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Izby Skarbowej we W. i poprzedzające je postanowienie Urzędu Skarbowego w G.Pełny tekst orzeczenia
I SA/Wr 2355/03 Wyrok W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Dnia 6 lipca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Zubrzycki Sędziowie: Sędzia NSA Józef Kremis Asesor WSA Marta Semiczek ( sprawozdawca ) Protokolant Paulina Biernat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2004 sprawy ze skargi T.K. na postanowienie Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu nadpłaty podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1993 I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] nr [...] II. zasądza na rzecz Skarżącego od Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. kwotę 10 ( dziesięć ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] nr [...].
Postanowieniem tym Urząd Skarbowy pozostawił żądanie Pana K. z dnia [...] r. ponowione pismem z dnia [...] bez rozpatrzenia.
Postanowienie zostało wydane w toku ponownego rozpoznania wniosku, po wcześniejszym uchyleniu decyzji Organów skarbowych wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we W. sygn. akt I SA/Wr 1840/01 z dnia 2.04.2003 r. W uzasadnieniu tego wyroku NSA wskazał na konieczność uzupełnienia postępowania polegająca na sprecyzowaniu żądań podatnika, a w szczególności wyjaśnieniu, czy domaga się on stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 czy też wznowienia postępowania w sprawie określenia zobowiązania w tym podatku.
W wykonaniu tego wyroku Urząd Skarbowy w dniu [...] wezwał podatnika do sprecyzowania wniosku.
W odpowiedzi na wezwanie podatnik wniósł pismo adresowane do Izby Skarbowej za pośrednictwem Urzędu Skarbowego, które określił jako skargę na bezczynność.
Wobec tego Urząd pozostawił wniosek bez rozpoznania w oparciu o treść art. 169 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa, co uzasadnił tym, że pomimo wezwania do usunięcia braków podania i wskazania konsekwencji niedopełnienia czynności, do których wezwano Pana K., nie sprecyzował on treści żądania.
Pismem z dnia [...] l.dz. [...] Pan K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, żądając jego uchylenia i wykonania wyroku, zarzucając organowi I instancji lekceważenie terminów prawa podatkowego.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. utrzymała w mocy postanowienie organu I instancji, nie dopatrując się uchybień w postępowaniu Urzędu Skarbowego w G., jak i w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia wydanego przez ten organ. Zdaniem Izby zasadniczą kwestią przedmiotowego postępowania, która miała bezpośredni wpływ na treść rozstrzygnięć organów podatkowych obu instancji w sprawie, jest fakt niespełniania przez wniosek Pana K. z dnia [...], uzupełniony pismem z dnia [...] wymogów prawa pozwalających na jego rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Wady wniosku podatnika o stwierdzenie nadpłaty z dnia [...], na istnienie których wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2.04.2003 r. sygn. akt I SA/Wr 1840/01, nie zostały- zdaniem Izby- przez skarżącego usunięte, pomimo prawidłowego i opartego na powołanych normach prawa wezwania Pana K. przez Urząd Skarbowy w G. do usunięcia braków podania. Przepis art. 169 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. nr 137. poz. 926 z późn. zm.) jednoznacznie stanowi, iż organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami, a wnoszący podanie nie uzupełni tych braków w terminie 7 dni od dnia wezwania przez organ podatkowy do dokonania tej czynności (art. 169 § 1 w/w ustawy).
Zdaniem Izby wniosek skarżącego nie spełniał wymagań prawa i pomimo wezwania nie zastał w terminie uzupełniony, wobec czego zasadne było pozostawienie go bez rozpoznania.
Zaskarżając postanowienie Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. do Naczelnego Sądu Administracyjnego we W., skarżący wskazał na leżącą po stronie Izby Skarbowej nadmierną zwłokę w przekazaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we W. z dnia 2.04.2003 r. sygn. akt I SA/Wr 1840/01 do realizacji właściwemu Urzędowi Skarbowemu, szczegółowo przy tym starając się wykazać przesłanki do wznowienia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty.
Skarżący wnosi o stwierdzenie nieważności postanowień obu instancji oraz rozpoznanie i rozstrzygnięcie wraz ze skargą na bezczynność organów podatkowych sygn. akt I SAB/7/03 w przedmiocie wykonania wyroku NSA sygn. akt I SA/Wr 1840/01, podtrzymując przy tym wniosek o zobowiązanie organów podatkowych do wykonania wyroku sygn. akt I SA/Wr 1840/01 poprzez wszczęcie wymiarowego postępowania podatkowego za rok 1993 z czynnym udziałem podatników i wydanie na tę okoliczność stosownych decyzji przez właściwe organy podatkowe.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie. Zdaniem Izby Skarbowej skarga nie zawiera zarzutów bezpośrednio przeciwko treści zaskarżonego postanowienia Izby Skarbowej z dnia [...] i poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] Zdaniem Izby żonglując domniemanymi datami wysłania przez Naczelny Sąd Administracyjny i otrzymania przedmiotowego wyroku sygn. akt I SA/Wr 1840/01 przez Izbę Skarbową we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. Pan K. usiłował dowieść bezczynności organu w przedmiotowej sprawie. Stojąc na stanowisku, że Urząd Skarbowy w G. nadały stosowny bieg sprawie bez zbędnej zwłoki, Dyrektor Izby Skarbowej we W. uważa, iż sprawa ta nie miała wpływu na rozpoznanie sprawy i prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia, bowiem to skarżący a nie organ I instancji, czy tym bardziej organ odwoławczy, nie dopełnił stosownych czynności pozwalających na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, o które wniósł, co prowadzi do uznania, iż organy podatkowe działały w sprawie zgodnie z literą prawa.
Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we W. przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie w sprawie do tego dnia nie zostało zakończone. Wobec tego- zgodnie z art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U 153 poz 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. i na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 153 poz. 1270)
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
W sprawie bowiem zaistniały podstawy wymienione w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Organy podatkowe naruszyły, bowiem w niniejszej sprawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej przez jego nieuzasadnione zastosowanie.
Urząd Skarbowy ograniczył się do literalnego i formalnego zastosowania do wytycznych zawartych w wyroku z dnia 2 kwietnia 2003 sygn. akt I S.A./Wr 1840/01 wystosowując do podatnika wezwanie do sprecyzowania żądania wniosku.
Urząd pominą przy tym zawartą w uzasadnieniu tegoż wyroku wykładnię celu prowadzenia postępowania podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał bowiem, iż "Postępowanie podatkowe wszczynane jest w celu rozstrzygnięcia sprawy. Jest oto zasadniczy cel postępowania, bo prowadzi do konkretyzacji przepisów prawa podatkowego w granicach wyznaczonych przedmiotem sprawy". Tak rozumiany cel postępowania, w połączeniu z zasadami ogólnymi wyrażonymi w art. 121 i 122 wskazuje na konieczność szczególnie wnikliwego i starannego ustalenia intencji strony, w tym wyjaśnienia stronie nieporadnej zasad i przesłanek stosowania trybów nadzwyczajnych- skoro organ domaga się sprecyzowania którego z tych trybów dotyczy żądanie strony. "Należy oczekiwać - i wymagać - od organu podatkowego, by udzielał stronie nie orientującej się w zawiłościach procedury stosownych informacji. Nie dotyczy to jednak sytuacji, w której strona korzysta z pomocy kwalifikowanego pełnomocnika (adwokata, radcy prawnego czy doradcy - podatkowego)." (wyrok NSA w Warszawie z 27.02.2002 III SA 2055/00 M.Podat. 002/7/45). Wyrażona w art. 121 § 1 ordynacji podatkowej zasada zaufania do organów podatkowych nie może być traktowana wyłącznie jako abstrakcyjny postulat wobec organów, lecz jako norma prawna, której zastosowanie mieć będzie konkretny wymiar. (wyrok NSA w Warszawie z 26.03.2002 III SA 3390/00 Prz.Podat. 2003/1/63).
Ponadto zwrócić należy uwagę, iż Organy Skarbowe pominęły pismo złożone przez podatnika w dniu [...]. Również pismo złożone przez podatnika w odpowiedzi na wezwanie –choć zawiera w treści sformułowanie iż stanowi "skargę" w istocie jest powtórzeniem wniosku z dnia [...].
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z pism tych i wniosków wynika w sposób jednoznaczny, iż zamiarem podatnika jest zakwestionowanie decyzji wymiarowych i ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego. Podatnik powołuje się przy tym na nowe – jego zdaniem okoliczności. Jedynym znanym ordynacji podatkowej trybem postępowania w takim wypadku jest wznowienie postępowania.
Z akt sprawy nie wynika też aby w jakikolwiek sposób został rozpoznały zawarty w powołanych wyżej pismach wniosek o wyłączenie pracownika urzędu skarbowego.
Ponieważ art. 240 i 241 Ordynacji Podatkowej nie zawierają żadnych szczególnych wymagań co do treści czy formy wniosku o wznowienie postępowania, zaś złożone przez podatnika pisma odpowiadały wymogom z art. 168 § 2 to znaczy zawierały treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu -nie było podstaw do stosowania art. 169 § 4 Ordynacji Podatkowej, lecz należało przystąpić do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreśla przy tym, iż orzekając w niniejszej sprawie ograniczył się do skontrolowania podstaw prawnych postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Nie badał zaś czy istotnie przesłanki do wznowienia postępowania istnieją. Rozstrzygnięcie tej kwestii leżeć będzie w kompetencji badającego sprawę organu skarbowego.
Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zgłaszany przez podatnika na rozprawie zarzut niewłaściwości miejscowej Urzędu Skarbowego w G.
W wyroku z dnia 2 kwietnia 2003 Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł i uzasadnił powody, dla których Urząd ten jest właściwym w sprawie. Zgodnie zaś z Art. 99. Przepisów wprowadzających ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych "Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia".
Reasumując –organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania w stopniu , w jakim naruszenie to mogło mieć wypływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonych orzeczeń.
Uwzględnienie skargi zobowiązuje Wojewódzki Sąd Administracyjny do zasądzenia na rzecz skarżących kosztów postępowania (art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tej sprawie poniesione przez skarżących koszty odpowiadały wysokości wpisu od skargi.
Dlatego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło