I SA/Wr 2382/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA - Maria Tkacz-Rutkowska, Sędziowie: sędzia WSA - Daria Gawlak-Nowakowska, sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca), Protokolant: starszy referent sądowy - Katarzyna Trzęsicka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 lutego 2014 r. sprawy ze skargi: Prokuratora Rejonowego w O. przy udziale uczestnika postępowania A S.A. z siedzibą we W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie podatku od nieruchomości za 2007 rok oddala skargę. Przedmiotem skargi Prokuratora Rejonowego w O. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 24 kwietnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie: stwierdzenia niedopuszczalności odwołania A. we W. w sprawie podatku od nieruchomości za 2007 rok. W stanie faktycznym – spór dotyczący niedopuszczalności odwołania powstał w związku z postępowaniem w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. jakie prowadził Burmistrz S. wobec A. we W. (dalej: Spółka lub A.). Postępowanie w tym zakresie organ I instancji wszczął postanowieniem z dnia 23 października 2012 r. W dniu 28 grudnia 2012 r. Burmistrz S. wydał decyzję określającą zobowiązanie Spółki w kwocie 6.477.729,00 zł. Decyzję adresowaną do Spółki doręczono w dniu 2 stycznia 2013 r. na adres: B. sp. z o.o. [...] 14, [...] W. Od tej decyzji A. – reprezentowane przez pełnomocnika radcę prawnego P. S. wniosło odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: SKO lub Kolegium) z zachowaniem ustawowego terminu. W odwołaniu Spółka podniosła zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego i materialnego. Ponieważ w aktach sprawy brak było pełnomocnictwa dla P. S. i A. Z. (wskazanego w odwołaniu jako pełnomocnik dla doręczeń), Kolegium pismem wezwało pełnomocników do przedłożenia pełnomocnictwa pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Pełnomocnicy przedłożyli żądany dokument, twierdząc jednocześnie, że w toku postępowania podatkowego złożyli pełnomocnictwo. Analizując sprawę – SKO uznało, że mimo uzupełnienia pełnomocnictwa – odwołanie nie może być rozpoznane z uwagi na jego niedopuszczalność. W ocenie organu II instancji - nie istnieje przedmiot odwołania, bowiem skarżona decyzja nie weszła do obrotu prawnego z uwagi na jej wadliwe doręczenie. W konsekwencji organ odwoławczy postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2013 r. – na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 223 § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) stwierdził niedopuszczalność odwołania. Z argumentacji organu II instancji – opartej na przesłanych jej aktach sprawy wynikało, że w dniu wniesienia środka zaskarżenia, kwestionowana decyzja (z dnia 28 grudnia 2012 r. określająca A. podatek od nieruchomości za 2007 r.) nie funkcjonowała w obrocie prawnym. Przyczyną uznania jej za niedoręczoną było to, że wysłano ją na adres spółki B. sp. z o.o. [...], [...] W. (K-15-19 akt adm.) nie wskazując przy tym, aby jej adresatem był którykolwiek z pełnomocników. Organ wyjaśnił, że adresem tym posługują się wprawdzie pełnomocnicy skarżącej Spółki: P. S. i A. Z., jednak w aktach administracyjnych przesłanych przez organ I instancji, brak było pełnomocnictwa A. do jej reprezentowania przez ww. w zakresie podatku od nieruchomości za 2007 r. W ocenie organu odwoławczego – skierowanie decyzji do spółki a nie do pełnomocników - na adres spółki w której są zatrudnieni – niweczy skuteczność doręczenia. Organ podkreślił, że właściwe pełnomocnictwo dla P. S. i A. Z. zostało włączone do akt w dniu 13 marca 2013 r. tj. dopiero na etapie postępowania przed organem II instancji. Organ odwoławczy uznał, że skoro decyzja wymiarowa nie została prawidłowo doręczona, to nie weszła skutecznie do obrotu prawnego a zatem należało stwierdzić niedopuszczalność odwołania. Skargę na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 24 kwietnia 2013 r. (SKO [...]) wniósł działający na podstawie art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Prokurator Rejonowy w O., żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Natomiast skargi na ww. postanowienie nie wniosło A. (A.) będące stroną tego postępowania. W skardze Prokurator zarzucił organowi odwoławczemu niezgodność z prawem: naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 137 § 1, § 2 i § 3 oraz art. 145 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej – przez błędną interpretację powołanych przepisów oraz błąd w ustaleniach faktycznych. W argumentacji skargi Prokurator zarzucił, że organ odwoławczy bezpodstawnie przyjął, że do akt postępowania w zakresie podatku od nieruchomości za 2007 r. pełnomocnicy nie złożyli pełnomocnictw do reprezentowania A. w postępowaniu przed organem I instancji. Wskazał na złożone w dniu 17 grudnia 2012 r. pełnomocnictwo P. S. i A. Z. do reprezentowania A. w postępowaniu dotyczącym podatku od nieruchomości za lata 2007–2012. Skarżący podkreślił, że na żadnym etapie postępowania SKO nie zwróciło się do organu I instancji o wyjaśnienie przyczyn braku pełnomocnictw w aktach administracyjnych sprawy przesłanych do organu odwoławczego. Zaniechanie w tym zakresie rażąco narusza podstawowe zasady postępowania podatkowego, zatem organ odwoławczy nie może obciążać tym organu I instancji. Według skarżącego – potwierdzeniem reprezentowania strony przez pełnomocników, jest złożenie przez nich odwołania. O ustanowieniu pełnomocnika (art. 137 § 3 OP) decyduje wola podatnik, zaś złożenie pełnomocnictwa do akt sprawy ma charakter formalny, mający jedynie na celu ujawnienie faktu udzielenia pełnomocnictwa, zakresu umocowania oraz osoby pełnomocnika, zatem proceduralne uchybienie w tym zakresie nie przesądzają o braku pełnomocnika w postępowaniu. Brak załączonego pełnomocnictwa do akt przedmiotowej sprawy nie mógł skutkować stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania, bowiem według Prokuratora – "okoliczność, jaki podmiot występuje w roli pełnomocnika strony w sprawie nie budziła wątpliwości". Prokurator zarzucił też naruszenie art. 145 § 1 i § 2 OP – określających zasady doręczania pism stronie. W jego ocenie, złożenie w dniu 17 grudnia 2012 r. do Urzędu Miejskiego w S. pełnomocnictwa udzielonego przez Spółkę P. S. i A. Z. do reprezentowania jej w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2007 – 2012, obligowało organ do doręczania pism na adres wskazany w pełnomocnictwie. Zgodnie z art. 145 OP pominięcie przez organ podatkowy pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu. Wynikają stąd określone w art. 212 OP skutki materialne i procesowe związane z wejściem decyzji do obrotu prawnego i związania organu treścią wydanej decyzji dopiero z chwilą prawidłowego jej doręczenia stronie. W konkluzji Prokurator stwierdził, że Burmistrz S. prawidłowo doręczył decyzję na wskazany przez pełnomocnika adres kancelarii B. sp. z o.o. [...], [...] W. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia uznał, że postanowienie SKO stwierdzające niedopuszczalność odwołania – rażąco narusza wskazane w skardze przepisy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. nie znalazło podstaw do zmiany stanowiska przyjętego w zaskarżonym postanowieniu, podtrzymało dotychczasową argumentację i wniosło o oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej – w przesłanych przez organ I instancji aktach sprawy nie było pełnomocnictw do reprezentowania Spółki w postępowaniu administracyjnym przed organem I instancji a pełnomocnictwo zostało dołączone do akt dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Ponadto organ podkreślił, że nawet gdyby przyjąć, że pełnomocnictwo takie istniało, to doręczenie decyzji i tak było nieprawidłowe. Organ przesłał decyzję na adres kancelarii B., nie wskazując jako adresata żadnego z pełnomocników strony. Taki sposób doręczenia decyzji organu I instancji organ odwoławczy uznał za skuteczny, co skutkowało wydaniem postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania. W rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone rozstrzygniecie nie narusza prawa. W niniejszej sprawie zaskarżone zostało postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Rozstrzygnięcie to ma charakter formalny, zamyka bowiem drogę do wydania decyzji administracyjnej przez organ drugiej instancji. W takim przypadku kontrola sądu administracyjnego ogranicza się do zbadania zgodności z prawem formalnego aktu, jakim jest postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W świetle art. 223 § 2 pkt 1 OP odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, natomiast stosownie do art. 228 § 1 pkt 1 OP - organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. Jego przyczyny mogą mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych występuje w szczególności w przypadku braku przedmiotu zaskarżenia oraz w przypadku wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Odwołanie przysługuje od decyzji. Jest ono zatem niedopuszczalne, jeżeli decyzja nie weszła do obrotu prawnego, a więc pomimo, że została wydana, nie została doręczona stronie lub umocowanemu przez stronę pełnomocnikowi (por. np. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Masztalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, UNIMEX 2006, s. 826). Faktyczną podstawą zaskarżonego postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania było to, że odwołanie zostało wniesione od decyzji, która nie została prawidłowo doręczona, nie weszła zatem do obrotu prawnego. Od poprawności doręczenia zależy zaistnienie decyzji w obrocie prawnym (oraz związanie jej skutkami zarówno strony jak i organu), a to z kolei determinuje możliwość jej zaskarżenia. Podkreślić przy tym należy, że dla powstania skutków procesowych (w tym możliwości zaskarżenia decyzji) nie ma większego znaczenia, czy strona faktyczne powzięła wiadomość o decyzji i jej treści ale decydujące znaczenie ma formalna poprawność doręczenia. Stąd dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, decydujące było uznanie, czy prawidłowe było doręczenie przez organ I instancji decyzji określającej zobowiązanie A. w zakresie podatku od nieruchomości za 2007 r. Z doręczeniem tym wiążą się co najmniej dwie wątpliwości. W kwestionowanym przez Prokuratora postanowieniu, organ odwoławczy jako przyczynę stwierdzenia niedopuszczalności odwołania przyjął nieistnienie zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym. Przyczyną uznania jej za niedoręczoną było to, że mimo, że była skierowana do Spółki, została doręczona na adres kancelarii B. sp. z o.o. ul. [...], [...] W., bez wskazania osoby umocowanego pełnomocnika strony. Adresem tym posługują się pełnomocnicy Spółki A., jednak organ odwoławczy twierdzi, że w przesłanych przez organ I instancji aktach, na dzień 28 grudnia 2012 r. (dzień wydania decyzji) nie było pełnomocnictw dla radcy prawnego P. S. i adwokata A. Z., choć nie kwestionuje, że pełnomocnictwo mogło zostać złożone do organu w związku z postępowaniami podatkowymi prowadzonymi w podatku od nieruchomości za inne lata (2006 – 2012). W ocenie Sądu, stwierdzenie przez organ odwoławczy niedopuszczalności odwołania było zasadne, bowiem decyzja Burmistrza S. określająca S.A. A. podatek od nieruchomości za 2007 r. nie została skutecznie doręczona. Nieskuteczność doręczenia organ odwoławczy wywodził zarówno z braku pełnomocnictwa w aktach organu I instancji jak i z niewłaściwego wskazania adresata przesyłki zawierającej sporną decyzję wymiarową. Niezależnie od kontrowersji związanych z istnieniem w aktach organu I instancji pełnomocnictwa dla P. S. i A. Z., którego brak wykluczał ich udział w postępowaniu i doręczenie decyzji na wskazany przez nich adres (wynikający z uzupełnionych w postępowaniu odwoławczym dokumentów) to samoistną przyczyną nieskuteczności doręczenia było wadliwe doręczenie przesyłki kierowanej do strony – na adres kancelarii, bez wskazania osoby pełnomocnika jako adresata przesyłki. W ocenie Sądu, świetle powyższych okoliczności, Dyrektor Izby Skarbowej trafnie przyjął, że zaistniała niedopuszczalność odwołania o charakterze przedmiotowym, bowiem brak skutecznie doręczonej decyzji wykluczał możliwość jej zaskarżenia (brak było przedmiotu zaskarżenia). Z powyższych względów niezasadne jest kwestionowanie poprawności stanowiska organu odwoławczego w kwestii niedopuszczalności odwołania. Niezależnie od powyższego, podkreślić należy, że i tak spór ma charakter formalny, bowiem skierowana do A. decyzja i tak nie mogła wywołać oczekiwanych przez organ skutków prawnych. Wydana 28 grudnia 2012 r. decyzja Burmistrza S. w zakresie podatku od nieruchomości za 2007 r. doręczona została do kancelarii B. sp. z o.o. w dniu 2 stycznia 2013 r. podczas, gdy określone tą decyzja zobowiązanie przedawniało się z końcem 2012 r. Zatem niezależnie od reprezentowania strony przez pełnomocników i nieskuteczności doręczenia decyzji na adres kancelarii bez wskazania pełnomocnika – decyzja ta, ze względu na doręczenie jej po dniu 31 grudnia 2012 r. nie mogła wywołać oczekiwanych przez organ skutków, bowiem określone nią zobowiązanie uległo przedawnieniu z końcem 2012 r. Bezzasadne są w tej sytuacji zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 145 § 1 i 2 oraz art. 137 § 1-3 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu skarga Prokuratora jest niezasadna, nie nastąpiło bowiem naruszenie przepisów prawa materialnego ani procesowego skutkujące uchyleniem zaskarżonego postanowienia, naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem jego nieważności czy naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania podatkowego. Z uwagi na powyższe – Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U . z 2012 r. poz. 270).