I SA/Wr 2385/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie doradcy podatkowego. We wniosku uzasadniała, że nie jest w stanie ponosić kosztów postępowania z uwagi na niskie dochody. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że strona mieszka wspólnie z rodzicami i bratem. Nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Matka i brat nie mają żadnych dochodów, ojciec na podstawie umowy o pracę uzyskuje dochód w kwocie 210 zł, natomiast skarżąca z działalności gospodarczej 2.000 zł. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), skarżąca oświadczyła, że stałe miesięczne wydatki rodziny obejmują: opłaty za telefon (207,27 zł), za wodę (197 zł), wywóz śmieci (88 zł), za energię elektryczną (351,15 zł) na żywność i środki higieny (1.000 zł) – łącznie 1.843,78 zł. Wskazała, że ani ona, ani jej ojciec nie posiadają rachunków bankowych. Brat jest uczniem trzeciej klasy liceum. Nieruchomość, którą zamieszkuje rodzina strony, jest własnością dziadka. Rodzina nigdy nie korzystała z Pomocy Społecznej. Końcowo strona oświadczyła, że w 2014 r. jej dochody drastycznie spadły, co zmusza ją do likwidacji działalności gospodarczej w najbliższym czasie. Z przedłożonych dokumentów wynika, że przychody strony z działalności gospodarczej w 2013 r. wyniosły 806.053,01 zł, a dochód – 40.531,44 zł. W czwartym kwartale 2014 r. skarżąca, w ramach działalności gospodarczej, dokonała dostawy towarów i usług o wartości 142.250 zł i nabyła towary i usługi na kwotę 151.085 zł. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona została 24 października 2014 r. Powyższe dane nie dają podstaw do uwzględnienia żądania wniosku. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zaznaczyć trzeba, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W niniejszej sprawie, w ocenie referendarza sądowego, taka okoliczność nie zachodzi. Przede wszystkim zaznaczyć trzeba, że ponoszenia kosztów swego udziału w sprawie strona winna się spodziewać najpóźniej z dniem wniesienia skargi i czynić najdalej pod tego momentu oszczędności na ten cel. W niniejszej sprawie zaś skarga została wniesiona z końcem października 2014 r. W tym czasie strona uzyskiwała dochody z działalności gospodarczej, o czym świadczą dane z deklaracji VAT-7 za ostatni kwartał 2014 r. Dysponowała środkami finansowymi, skoro, czyniła zakupy związane z działalnością gospodarczą o wartości średnio miesięcznie 50.000 zł. Na podobną kwotę dokonywała dostawy towarów i usług. Z kolei mając na uwadze wartość przychodów wykazanych w zeznaniu za 2013r. (ponad 800.000 zł), trudno dać wiarę, że skarżąca nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Bez znaczenia pozostaje, że odnotowała jednocześnie niski dochód, gdyż wartości takie jak dochód, strata i koszty uzyskania przychodów wykazywane są na potrzeby rozliczeń w podatku dochodowym, zwykle jednak nie odzwierciedlają rzeczywistej sytuacji finansowej przedsiębiorcy. Nie można było zweryfikować danych co do oszczędności, gdyż strona nie przedłożyła żądanych w wezwaniu wydruków rachunków bankowych. Jednocześnie zaznaczyć trzeba, iż oświadczenie skarżącej, jakoby nie posiadała rachunków, należało ocenić jako niewiarygodne. W prowadzeniu działalności gospodarczej posiadanie rachunku bankowego jest obligatoryjne, gdyż tylko w ten sposób regulowane są należności wobec ZUS i Fiskusa. Ponadto, zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.), dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku bankowego przedsiębiorcy w każdym przypadku, gdy: 1) stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz 2) jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji. Jeśli zaś chodzi o pozostałe oświadczenia – zwłaszcza odnośnie miesięcznie ponoszonych wydatków – to wątpliwości budzi kwota na żywność i środki higieny. Przy aktualnych cenach produktów trudno dać wiarę, że w 4-osobowej rodzinie wydatkowane jest na ten cel tylko 1.000 zł, gdy jednocześnie rachunek za telefon stanowi 20% tej wartości. Reasumując, informacje podane przez stronę budzą wątpliwości co do jej faktycznej sytuacji finansowej, przy czym – mając na uwadze dane z deklaracji podatkowych – zdaniem referendarza, strona była w stanie poczynić oszczędności na poczet kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.