I SA/Wr 2391/13

PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-06-22

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka będąca w upadłości likwidacyjnej może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych bez wykazania aktualnej zdolności finansowej do poniesienia tych kosztów?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobom prawnym jedynie wtedy, gdy wnioskodawca wykaże brak dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. Sama upadłość likwidacyjna nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania prawa pomocy, jeśli nie zostaną przedstawione aktualne dokumenty potwierdzające trudną sytuację finansową.
Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości spółki "A" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier. Spółka wskazała na trudną sytuację finansową spowodowaną zmianą przepisów hazardowych, znaczną stratą finansową oraz brakiem środków na rachunkach bankowych, jednak nie przedłożyła aktualnych dokumentów potwierdzających tę sytuację.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości "A" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z/s w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za wrzesień 2010 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Spółka, będąca obecnie w upadłości likwidacyjnej, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej skutecznie złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniała, że sytuacja prawna po wejściu z dniem 1 stycznia 2010 r. ustawy o grach hazardowych zmieniła całkowicie warunki prowadzenia tej działalności. Obecnie obowiązujące przepisy nie pozwalają na uzyskanie nowych zezwoleń na działalność w zakresie automatów o niskich wygranych, obecnie można ją kontynuować w oparciu o zezwolenia uzyskane przed 1 stycznia 2010 r. Jeśli zaś nie nastąpi zmiana przepisów, działalność Spółki zakończy się najpóźniej w 2015 r. Strona wskazała, że powyższa zmiana przepisów doprowadziła przedsiębiorstwo do zapaści finansowej z powodu poniesienia znacznych nakładów na rozwój działalności i krótkiego trybu wprowadzenia nowelizacji w życie. Natomiast brak w ustawie zapisu o działalności na automatach o niskich wygranych spowodował, że posiadane przez Spółkę automaty, które nabyła w znacznej ilości, stały się bezwartościowe. W rezultacie też jej przychody znacząco zmalały w stosunku do lat 2009 i 2010, a drastyczna podwyżka podatku od gier spowodowała, że środki wpływające do Spółki przeznaczone są na regulowanie danin publicznoprawnych. Strona eksploatuje obecnie 200 automatów, to jest 7% automatów funkcjonujących do 31 grudnia 2009 r. W konsekwencji brak jest środków na bieżącą działalność. Łączna kwota miesięcznych wydatków przekracza znacznie wartość środków na rachunku bankowym. Natomiast środki trwałe to głównie ww. automaty do gier o niskich wygranych, których nie da się zbyć w Polsce ani za granicą. Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego lub środków finansowych spółki wynosi 2.500.000 zł, wartość środków trwałych – 4.657.599,66 zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy – 888.485,30 zł. Stan kont na dwóch rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł. Oba rachunki są zajęte w postępowaniu zabezpieczającym do wysokości 6.626.868,86 zł. Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), syndyk masy upadłości, który z dniem 14 listopada 2014 r. stał się następcą prawnym strony skarżącej, został wezwany do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących aktualnej sytuacji finansowej spółki w upadłości likwidacyjnej. Do dnia wydania niniejszego postanowienia na wezwanie nie udzielono odpowiedzi. Wobec powyższego wskazać trzeba, iż podstawą prawną rozpoznania przedmiotowego wniosku są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z ich treścią, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wynika z brzmienia powyższej regulacji, to wnioskodawca winien wykazać przesłanki, które miałyby uzasadniać jego żądanie. Rola Sądu/ referendarza sądowego ogranicza się wyłącznie do wezwania o przedłożenie dodatkowych informacji i dokumentów w sytuacji, gdy oświadczenia złożone na urzędowym formularzu wniosku są niewystarczające dla oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy lub budzą wątpliwości. Wyjaśnienie aktualnej zdolności ponoszenia kosztów sądowych przez spółkę jest szczególnie istotne w niniejszej sprawie, w której nie jest to pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy. W poprzednim wniosku bowiem strona złożyła na urzędowym formularzu niemal identyczne oświadczenia o stanie finansowym i majątkowym. Przy czym po zbadaniu dodatkowych dokumentów Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie w tym przedmiocie. Wobec nieprzedłożenia dokumentów finansowych, które odzwierciedlałyby obecną kondycję finansową nie było podstaw do uznania, że możliwości płatnicze spółki uległy zmianie. Argumentem nie może być wyłącznie pozostawanie w upadłości likwidacyjnej. Przepis powołanego wyżej art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wskazuje bowiem jako przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Upadłość likwidacyjna nie jest zaś równoznaczna z tą przesłanką. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło