I SA/Wr 2395/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz - Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy ze skargi A Sp. z o. o. w upadłości układowej z/s w N. (obecnie: Syndyk masy upadłości A Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w N.) na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za styczeń 2011 r. postanawia: I. zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne; II. podjąć zawieszone postępowanie; III. odrzucić skargę kasacyjną pełnomocnika spółki nadaną w dniu 22 listopada 2014r. Postanowieniem z 7 października 2014 r. tut. Sąd odrzucił skargę strony na wskazane w komparycji niniejszego postanowienia orzeczenie organu podatkowego. W dniu 23 października 2014 r. stronie doręczono odpis ww. postanowienia. W dniu 22 listopada 2014 r. ustanowiony przez spółkę [...] maja 2012 r. pełnomocnik, nadał w urzędzie pocztowym skargę kasacyjną na postanowienie tut. Sądu z 7 października 2014 r. o odrzuceniu skargi. Pismem z [...] grudnia 2014 r. syndyk masy upadłości strony poinformował Sąd o treści postanowienia Sąd Rejonowy dla K.-Ś. w K. z dnia [...] listopada 2014 r., sygn. akt VIII GUp [...], zgodnie z którym w sprawie upadłościowej skarżącej spółki sąd upadłościowy zmienił sposób prowadzenia postępowania upadłościowego z postępowania z możliwością zawarcia układu na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego. Pismem z [...] lutego 2015 r. syndyk masy upadłości spółki oświadczył, że wstępuje do postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości (...). Zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. służy przede wszystkim umożliwieniu syndykowi wstąpienia do postępowania ze względu na fakt, że to jemu, zgodnie z art. 144 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst. jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 233; dalej p.u.n.) przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości (por. M. Mrówczyński, Zawieszenie sądowego postępowania rozpoznawczego w sprawach cywilnych i postępowania sądowoadministracyjnego ze względu na ogłoszenie upadłości, Studia z zakresu prawa, administracji i zarządzania UKW, t. 5, 2014, s. 71). Umożliwieniu wstąpienia i podjęcia czynności przez syndyka w postępowaniu sądowoadministracyjnym służy także przepis art. 127 § 1 i 2 p.p.s.a., zgodnie z którym w przypadku zawieszenia postępowania z powodu upadłości strony, żadne terminy – ani sądowe (art. 82 p.p.s.a.), ani ustawowe – nie biegną i zaczynają biec na nowo dopiero od dnia jego podjęcia. Co istotne, zgodnie z art. 124 § 2 p.p.s.a. zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. ma skutek od dnia zdarzeń, które je spowodowały, a zatem jest skuteczne ex tunc - w niniejszej sprawie od dnia ogłoszenia upadłości likwidacyjnej, czyli od [...] listopada 2014 r. Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a., jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe – zawieszenie postępowania jest obowiązkowe. W celu zrealizowania ww. celów zawieszenia postępowania sądowoadministarcyjnego, a w szczególności spowodowania skutku przerwania biegu terminów ustawowych, kierując się kategoryczną treścią art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a., w ocenie Sądu postępowanie sądowoadministacyjne na obecnym etapie postępowania należało z urzędu zawiesić, o czym orzeczono jak w pkt I sentencji postanowienia. W przedmiocie celów uregulowanego art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. zawieszenia postępowania sądowoadministacyjnego po upadłości strony na tle podobnych stanów faktycznych wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniach z 31 marca 2015 r. i 23 kwietnia 2015 r. o sygnaturach odpowiednio II FZ 117/15 i II FZ 333/15 (opubl. w CBOSA). Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela stanowisko zaprezentowane w ww. orzeczeniach. Za powołanymi postanowieniami powtórzyć więc trzeba, że z uwagi na rozgraniczenie kompetencji sądów powszechnych i administracyjnych (art. 175 i 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. nie ma na celu oczekiwania do czasu zakończenia procedowania w przedmiocie listy wierzytelności na podstawie p.u.n. (por. też J. Jaśkiewicz, O kolizji postępowania sądowoadministracyjnego z postępowaniem upadłościowym, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2010, nr 2, s. 36 i n.). Kontrola działalności administracji publicznej (art. 3 § 1 p.p.s.a.), w tym kontrola legalności decyzji organów podatkowych, należy bowiem do wyłącznej właściwości sądów administracyjnych. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego - jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości - ma na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do postępowania sądowego i zajęcia stanowiska procesowego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, postępowanie sądowoadministracyjne będzie mogło się toczyć dalej wyłącznie z udziałem syndyka, a nie przeciwko niemu. Zatem w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 145 p.u.n. W myśl tego przepisu prawa postępowanie sądowe lub administracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności. Z normy zawartej w tym przepisie p.u.n. wynika, że podjęcie zawieszonego postępowania staje się możliwe tylko wówczas, gdy należność nie została umieszczona na liście wierzytelności. Do podjęcia zawieszonego postępowania nie wystarcza zatem fakt zgłoszenia się w sprawie syndyka, lecz staje się to możliwe dopiero po wykazaniu faktu odmowy wciągnięcia wierzytelności na listę, ale jedynie w sprawach wszczętych przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości. Taka sytuacja nie ma miejsca w rozpoznawanej sprawie, zatem należy stwierdzić, że wstąpienia Syndyka masy upadłości do rozpoznawanej sprawie i zajęcie przez niego stanowiska procesowego umożliwi podjęcie sprawy z urzędu na podstawie art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jakkolwiek w art. 128 § 1 p.p.s.a. nie wskazano wprost na przesłanki podjęcia postępowania zawieszonego na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 tej ustawy, uznać należy, że możliwość kontynuowania postępowania z udziałem syndyka masy upadłości świadczy o ustaniu przyczyny zawieszenia w rozumieniu ww. art. 128 § 1 powołanej ustawy (por. M. Romańska [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz , red. T. Woś, Warszawa 2005, s. 398 - 399, a także wyrok NSA z dnia 20 lutego 2008 r., I FSK 135/07). Z chwilą wstąpienia syndyka do postępowania sądowoadministracyjnego ustanie przyczyna, dla której zawieszono postępowanie, zatem będzie możliwe podjęcie tego postępowania na podstawie art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a., z uwzględnieniem art. 144 ust. 1 p.u.n. (por. M. Mrówczyński, Zawieszenie sądowego... op. cit., s. 69). W obecnie rozpoznawanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu sprawie, jeszcze przed zawieszeniem postępowania w sprawie, wezwano syndyka masy upadłości strony do oświadczenia, czy wstępuje do postępowania sądowoadministracyjnego. Pismem z [...] lutego 2015 r. syndyk masy upadłości spółki oświadczył, że wstępuje do postępowania. Orzeczenie w pkt I niniejszego postanowienia o zawieszeniu postępowania było obligatoryjne i zrealizowało skutki z art. 127 p.p.s.a., tj. przerwanie biegu terminów, a w szczególności terminu do ewentualnego wniesienia skargi kasacyjnej na postanowienie tut. Sądu z 7 października 2014 r. o odrzuceniu skargi. Skoro zaś syndyk masy upadłości pismem z [...] lutego 2015r. oświadczył, że wstępuje do postępowania, odpadła podstawa jego zawieszenia. Z uwagi na powyższe, Sąd podjął zawieszone postępowanie, orzekając na podstawie art. 128 § 1 p.p.s.a. jak w pkt II sentencji. W ocenie Sądu wskazać także należy, że postanowienie z 7 października 2014r. o odrzuceniu skargi zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi spółki 23 października 2014 r. i od tego dnia biegł 30-dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Termin ten został wstrzymany w dniu 14 listopada 2014 r. i zacznie kontynuować swój bieg od dnia uprawomocnienia się pkt II niniejszego postanowienia o podjęciu postępowania, czyli z dniem doręczenia syndykowi jego odpisu. Na ewentualne wniesienie skargi kasacyjnej syndykowi pozostanie 9 dni. Natomiast skarga kasacyjna nadana przez pełnomocnika spółki 22 listopada 2015r., a więc już po ogłoszeniu jej upadłości 14 listopada 2014 r., podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna - z powodu wniesienia jej przez osobę nieuprawnioną. Zgodnie z art. 173 § 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną może wnieść strona, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z kolei art. 144 ust. 1 p.u.n., stanowi że jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Na podstawie art. 102 p.u.n. z dniem ogłoszenia upadłości wygasają zawarte przez upadłego umowy zlecenia, w tym również pełnomocnictwo prawa materialnego i procesowego (tak postanowienie SN z 7 listopada 2003 r., I CZ 127/2003, OSP 2004, nr 10, poz. 123, Lexis.pl nr 368905, z aprobującą z glosą A. Jakubeckiego, tamże, s. 522). Z akt niniejszej sprawy wynika, że 14 listopada 2014 r., tj. na 8 dni przed nadaniem przez pełnomocnika spółki skargi kasacyjnej w urzędzie pocztowym, Sąd upadłościowy wydał postanowienie, w którym ogłosił upadłość skarżącej spółki obejmującą likwidację jej majątku. W związku z powyższym w dniu nadania w urzędzie pocztowym skargi kasacyjnej (22 listopada 2014 r.) na postanowienie tut. Sądu z 7 października 2014 r. o odrzuceniu skargi, pełnomocnik spółki nie posiadał już legitymacji procesowej do jej wniesienia. Pełnomocnictwo jako zlecenie wygasło bowiem na podstawie art. 102 p.u.n. z mocy prawa w dniu ogłoszenia upadłości likwidacyjnej. Celem umożliwienia wstąpienia syndykowi do postępowania sądowoadministracyjnego zwrócono się do syndyka o oświadczenie w tym przedmiocie. Syndyk masy upadłości pismem z [...] lutego 2015 r. oświadczył, że wstępuje do postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec decyzji syndyka o kontynuowaniu sporu, pismem z [...] marca 2015 r. zwrócono się do syndyka masy upadłości spółki, czy udziela pełnomocnictwa procesowego pełnomocnikowi spółki, który wniósł skargę kasacyjną, pod rygorem pominięcia czynności dokonanych przez niego po ogłoszeniu upadłości spółki. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. wezwano syndyka do przedłożenia egzemplarza skargi kasacyjnej podpisanego przez osobę przez niego upoważnioną - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Syndyk nie udzielił odpowiedzi na ww. pisma. W ocenie Sądu, wobec nadania przez pełnomocnika spółki skargi kasacyjnej po dniu ogłoszenia upadłości spółki i wobec niepotwierdzenia tej czynności przez syndyka po jego wstąpieniu do postępowania sądowoadministracyjnego, nadaną w dniu 22 listopada 2014 r. skargę kasacyjną należy uznać za wniesioną przez osobę nieuprawnioną. Zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Mając na uwadze okoliczność, że skarga kasacyjna została wniesiona przez osobę nieuprawnioną, Sąd na podstawie art. 178 p.p.s.a. postanowił o odrzuceniu skargi kasacyjnej wniesionej 22 listopada 2014 r., orzekając jak w pkt III sentencji.