I SA/Wr 2412/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-06-15

Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz, Asesor WSA Marta Semiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu podatkowego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wskazania właściwego organu podatkowego do określenia innego wymiaru podatków niż zadeklarowany, wydane z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej, jest nieważne?
Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie, utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wskazania właściwego organu podatkowego, jest dotknięte wadą nieważności, ponieważ zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej. Organ podatkowy, który nie był właściwy do rozpatrzenia wniosku, nie mógł skutecznie odmówić wszczęcia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Izby Skarbowej o wydanie decyzji wskazującej właściwy organ podatkowy do określenia innego wymiaru podatków za lata 1992-1993 niż zadeklarowane. Izba Skarbowa utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego odmawiające wszczęcia postępowania, uznając, że żądanie nie może być przedmiotem postępowania podatkowego i że Urząd Skarbowy w G. był właściwy do rozpatrzenia sprawy. Skarżący wniósł skargę, domagając się stwierdzenia nieważności postanowienia Izby Skarbowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Izby Skarbowej oraz poprzedzającego go postanowienia Urzędu Skarbowego w G. i zasądził koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz Asesor WSA Marta Semiczek Protokolant Paulina Biernat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005 r. skargi T.K. na postanowienie Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wskazania właściwego organu podatkowego do określenia wymiaru podatków za lata 1992 i 1993 I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] Nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz T. K. kwotę 10,00 zł (dziesięciu złotych) tytułem kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi T. K. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...]Nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego w G. Nr [...] z dnia [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie będącej przedmiotem, wyrażonego przez skarżącego w piśmie Nr [...] z dnia [...], żądania wskazania właściwego organu podatkowego do określenia innego wymiaru podatków niż zostały zadeklarowane w deklaracjach i zeznaniach podatkowych za lata 1992-1993. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że pismem z dnia [...]Nr [...] (uzupełnionym [...] Nr [...]) skarżący zwrócił się do Dyrektora Izby Skarbowej we W. o wydanie decyzji w sprawie "wskazania właściwego organu podatkowego do zbadania, sprawdzenia, ustalenia, określenia nowego wymiaru podatków niż zostały zadeklarowane w deklaracjach i zeznaniach podatkowych za lata 1992-1993". Izba Skarbowa we W. stwierdzając, iż właściwym do rozpatrzenia określonego ww. pismem zakresu żądania był Urząd Skarbowy w G., przekazała wnioski do załatwienia zgodnie z właściwością temu Urzędowi. Urząd rozpatrując przedmiotową sprawę jako podstawę rozstrzygnięcia powołał przepis art. 165a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa stanowiący, iż w przypadku gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jako że zgodnie z przepisem art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa ograny podatkowe zobowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa, a żaden przepis Ordynacji podatkowej oraz innych ustaw podatkowych nie daje podstaw do rozpatrzenia przedmiotowego żądania w trybie postępowania podatkowego i decyzyjnego określenia właściwego do rozpatrywania sprawy organu podatkowego, organ I instancji uznał, iż żądanie skarżącego nie może stanowić przyczyny wszczęcia postępowania podatkowego. Dodatkowo Urząd stwierdził, iż poprzez wydanie decyzji za lata 1992 i 1993 r. w podatku dochodowym, obrotowym i od towarów i usług określił się tym samym jako właściwy organ. Powyższe znalazło wyraz w postanowieniu Urzędu Skarbowego w G. Nr [...] z dnia [...]. W zażaleniu na ww. postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu stwierdził, iż organ podatkowy, w którym według właściwości złożone były deklaracje podatkowe za lata 1992,1993 i 1994, tj. Urząd Skarbowy w G., jest organem właściwym w zakresie przyjmowania korekt złożonych deklaracji i w konsekwencji żądań zwrotu nadpłat tych podatków. Natomiast w przedmiocie określenia z urzędu nowego wymiaru podatków (dochodowego, obrotowego i od towarów i usług) dla skarżącego jako osoby fizycznej właściwym organem podatkowym jest organ ze względu na nowe miejsce zamieszkania i nowe miejsca siedziby prowadzonej działalności. Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. odnosząc się do zarzutów zażalenia stwierdziła, że zagadnienie właściwości miejscowej organów podatkowych określają przepisy ustawy Ordynacja podatkowa (art. art. 17, 18 i 18a) oraz i rozporządzeń Rady Ministrów w sprawie właściwości miejscowej organów podatkowych (z dnia 18.02.1992 r. - § 3) – do końca 1999 r., (z dnia 27.12.1999 r. - § 2) od 01.01.2000 r. do 31.12.2002 r., jak również rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie właściwości miejscowej organów podatkowych (z dnia 24.12.2002 r. - § 4 od 01.01.2003 r. do chwili obecnej). Natomiast w zakresie określenia właściwości miejscowej organów podatkowych w przypadku zaistnienia zdarzenia powodującego zmianę właściwości miejscowej w trakcie roku podatkowego rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy Ordynacja podatkowa z dnia 31.12.1997 r. (§ 1b od 04.07.1998 r. do 06.05.2001 r.) oraz z dnia 04.05.2001 r. (§3 od 07.05.2001 r. do końca 2002 r.). Urząd Skarbowy w G. wydając decyzje podatkowe dotyczące wymiaru podatku dochodowego, obrotowego i podatku od towarów i usług za lata 1992 i 1993 r. i określając się tym samym jako właściwy organ, uwzględnił ww. przepisy dot. właściwości miejscowej organów podatkowych. Wobec tego kwestia właściwości organu podatkowego do określenia odmiennego od wykazanego przez skarżącego w deklaracjach i zeznaniach podatkowych za lata 1992-1993 wymiaru podatków, została rozstrzygnięta wydanymi decyzjami. Żądanie, którego treść dotyczy wskazania właściwego organu podatkowego do określenia nowego wymiaru podatków niż te, które zostały zadeklarowane w deklaracjach i zeznaniach podatkowych za lata 1992-1993, choć sformułowane zostało na podstawie przepisów podatkowych, to jednak nie może być przedmiotem postępowania podatkowego. Stosownie bowiem do przepisu art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa działania organów podatkowych powinny znajdować oparcie w przepisach prawa. Ponieważ żaden przepis Ordynacji podatkowej oraz innych ustaw podatkowych nie daje podstaw do rozpatrzenia przedmiotowego żądania w trybie postępowania podatkowego i określenia właściwego do rozpatrywania tej sprawy organu podatkowego w formie decyzji, organ I instancji słusznie - zdaniem organu odwoławczego - uznał, iż żądanie skarżącego nie może stanowić przyczyny wszczęcia postępowania podatkowego. W przypadku natomiast gdy z jakichkolwiek innych (obok wniesienia żądania przez osobę nie będącą stroną) przyczyn postępowanie nie może być wszczęte - w myśl przepisu art. 165 a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa - organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zatem organ I instancji, odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie będącej przedmiotem żądania, w trybie ww. przepisu - zdaniem organu odwoławczego - prawidłowo rozstrzygnął przedmiotową sprawę. W skardze na to postanowienie Izby Skarbowej skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionego postanowienia. Skarżący wskazał, że bezsporne jest, że o wskazanie właściwego organu podatkowego zwrócił się do Izby Skarbowej we W. wnosząc o wydanie na tą okoliczność decyzji. Izba Skarbowa we W. dotychczas nie wydała decyzji w sprawie wskazania właściwego organu podatkowego uprawnionego do wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego dotyczącego określenia nowego wymiaru podatku niż został zadeklarowany za 1992 i 1993 rok. Do podstawowego organu podatkowego jakim jest urząd skarbowy nie zwracał się o wydanie decyzji. "Debilowate ze strony organu nadrzędnego Izby Skarbowej we W. jest skierowanie sprawy do podstawowego organu podatkowego w celu wydania decyzji w sprawie wskazania właściwego organu podatkowego, skoro ten organ nie posiada uprawnień z powodu choćby nie istnienia organów niższej instancji, oczywiście poza organami struktur handlarsko mafijnych". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych powodów, aniżeli te, które zostały podniesione przez skarżącego. Z materiału dowodowego niniejszej sprawy, jak również rozpoznanej w tym samym dniu ([...].) sprawy o sygnaturze I SA/Wr 2925/03, w której przedmiotem skargi T. K. było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego - wnioskowanego pismem z dnia [...] w zakresie wydania decyzji określającej właściwy miejscowo urząd skarbowy w zakresie podatku dochodowego za 1992 i 1993 rok wynika, że w sprawie zapoczątkowanej przez skarżącego pismem z dnia [...] postanowienia wydane zostały w I instancji przez Urząd Skarbowy w G. (w niniejszej sprawie) oraz Urząd Skarbowy w W. (w sprawie I SA/Wr 2925/03), które utrzymane zostały w mocy postanowieniami Izby Skarbowej we w. Ośrodek Zamiejscowy w L. oraz Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. Pismo skarżącego z dnia [...] skierowane zostało do Dyrektora Izby Skarbowej we W., po czym zostało wysłane do załatwienia (kserokopia) pismem z dnia [...] do Urzędu Skarbowego w W. (strona 4 akt administracyjnych w sprawie I SA/Wr 2925/03) oraz (kserokopia) pismem z dnia [...] do Urzędu Skarbowego w G. (k. 58 akt administracyjnych). To spowodowało, że obydwa te urzędy ustosunkowały się (w ten sam sposób) do tego wniosku w wydanych przez nie postanowieniach odmawiających wszczęcia postępowania. Jednak do załatwienia sprawy wszczętej tym wnioskiem uprawniony był jedynie jeden z tych urzędów, a mianowicie właściwy stosownie do art. 17 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika. Skoro skarżący w chwili składania wniosku mieszkał w W. ten Urząd Skarbowy był właściwy do załatwienia jego wniosku. Wydane więc postanowienie w tej sprawie przez Urząd Skarbowy w G. dotknięte jest wadą nieważności w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 1 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej, skoro zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. W tej sytuacji odnoszenie się do zarzutów skargi stało się bezprzedmiotowe, skoro zaskarżone postanowienie jest nieważne. W świetle powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Z uwagi na charakter orzeczeń, co do których stwierdzono ich nieważność, odstąpiono od orzekania o wstrzymaniu ich wykonalności. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło