I SA/Wr 2427/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Radom, sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Protokolant Maria Gońka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. przy udziale sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2014r. Nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz J. W. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi J. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...].08.2014 r. (nr [...]) utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...].07.2014 r. (nr [...]) w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] za okres od lipca 2013 roku do miesiąca grudnia 2013 r. w kwocie 55 zł za każdy miesiąc. Burmistrz Miasta P. podejmując decyzję stwierdził, że J. W. jako właściciel nieruchomości zamieszkałej, położonej w P. przy ul. [...], złożył niepodpisaną deklarację, w której nie wykazał kwoty zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jak również nie zapłacił tej opłaty. Tymczasem obowiązek złożenia deklaracji oraz zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami wynikał z art. 6m oraz 6h ustawy z dnia 13 września o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2012 r., poz. 391 z późn. zm.m w skrócie: u.c.p.g.). Z informacji uzyskanej od Miejskiego Zakładu Komunalnego w P. wynikało, że nieruchomość przy ul. [...] należy do wspólnoty mieszkaniowej, której zarząd sprawują właściciele i że odpady z tej nieruchomości zasadniczo nie były zbierane i odbierane w sposób selektywny, a jedynie oznakowane worki na poszczególne rodzaje odpadów pobierał właściciel lokalu nr [...] (przy ul. [...]). Poza tym średnia miesięczna ilość zużytej wody z pełnego roku 2012 dla nieruchomości przy ul. [...] wyniosła 6,69 m3. Na tej podstawie organ przyjął, że J. W. nie gromadził odpadów w sposób selektywny i biorąc pod uwagę podane zużycie wody, od którego zależała wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stosownie do § 1 uchwały Rady Miejskiej w P. nr XXVIII/172/2012 z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty (Dz. Urz. Województwa D. poz. 1721 wraz ze zm.), wysokość miesięcznej opłaty dla nieruchomości przy ul. [...] w P. wyniosła 55 zł. Jako podstawę decyzji Burmistrz Miasta P. powołał między innymi przepisy art. 6o i 6q u.c.p.g. W złożonym odwołaniu J. W. zakwestionował podstawy prawne i faktyczne wydania decyzji, wskazując na naruszenie jego prawa do czynnego udziału w postępowaniu w tym do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. W wydanej na skutek tego odwołania decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało kwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji za wydaną zgodnie z obowiązującymi przepisami. Rozstrzygnięcie to oparło na wyniku analizy przepisów u.c.p.g., powołanej wcześniej uchwały Rady Miejskiej w P. nr XXVIII/172/2012 oraz uchwały tej Rady nr XXVIII/174/2012 z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz. Urz. Województwa D. poz. 5188). W odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa strony do udziału w postępowaniu organ podatkowy drugiej instancji wyjaśnił zasady gromadzenia materiału dowodowego w postępowaniu podatkowym oraz wskazał na poszczególne czynności procesowe podejmowane w toku postępowania, przy których zapewniony był czynny udział strony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu J. W. zarzucił, że uchwała Rady Miejskiej w P. z dnia 13 grudnia 2012 r., na którą powoływały się organy, utraciła moc obowiązującą na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzającego, że art. 6k ust. 1 i 2 u.c.p.g. w zakresie, w jakim nie przewiduje maksymalnej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jest niezgodny z art. 84 i art. 217 Konstytucji RP. Wniosła strona o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie, w oparciu o art. 208 p.p.s.a., zwrotu kosztów postępowania w wysokości 300 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. W piśmie procesowym z dnia 20.12.2014 r. skarżący ponownie zarzucił niezgodność działania Samorządowego Kolegium Odwoławczego z prawem ukształtowanym w następstwie wskazanego wcześniej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28.11.2013 r. (sygn. akt K 17/12). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga była uzasadniona. Spór w niniejszej sprawie dotyczył tego, czy skarżący J. W. był zobowiązany, w świetle przepisów u.p.c.g., do zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca do grudnia 2013 r. Stosownie do art. 6c u.c.p.g., gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. W myśl art. 6h tej ustawy, , właściciele nieruchomości (...) są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Przepis art. 6m u.c.p.g. stanowi zaś, że właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych (...). Z powyższych przepisów wynika przede wszystkim, że podmiotem zobowiązanym z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest właściciel nieruchomości, z której odbierane są odpady, przy czym mieć należy na względzie, że u.c.p.g. na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 4, za właścicieli nieruchomości nakazuje uważać również inne podmioty a zwłaszcza współwłaścicieli. Powyższa okoliczność powoduje, że prowadząc postępowanie administracyjne w celu określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi organ winien w sposób niewątpliwy ustalić, komu można przypisać status właściciela nieruchomości (z której odbierane są odpady) w podanym znaczeniu, przy czym ustalenie to winno wynikać z niebudzących wątpliwości dowodów (przykładowo: wypisu z ewidencji gruntów i budynków czy odpisu z księgi wieczystej, jeśli jest prowadzona), które nadto winny znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy. Ustalenie to nie może bazować na domniemaniu, czy założeniu organu. Aktualnie stwierdzenie organu, że to skarżący jest właścicielem nieruchomości, objętej zaskarżoną decyzją, należy więc ocenić jako dowolne, bowiem nie wynika ono ze zgromadzonych dowodów. Zaniechanie organu w tym zakresie, brak pozyskania niezbędnych dowodów na okoliczność stanu własności nieruchomości, której dotyczy określenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, istotnie narusza art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012, poz. 749 ze zm.), w sposób, który może mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy, a to w związku z art. 6q ust. 1 u.c.p.g., według którego w sprawach dotyczących opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Dopiero jednoznaczne ustalenie, potwierdzone zgromadzonymi dowodami, kto jest adresatem obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z tytułu nieruchomości opisanej przez organ, pozwoli przejść do kwestii wysokości tej opłaty. Na obecnym etapie przedwczesna jest merytoryczna ocena czy odpowiada prawu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jaka została określona w zaskarżonej decyzji. Należy przy tym zaznaczyć, że orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny w części I. pkt 5. wyroku z dnia 28.11.2013 r. (sygn. akt K 17/12, publ. OTK-A nr 8/2013, poz. 125), że art. 6k ust. 1 i 2 u.c.p.g. w zakresie, w jakim nie przewiduje maksymalnej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jest niezgodny z art. 84 i art. 217 Konstytucji – nie spowodowało usunięcia z porządku prawnego przepisów, na podstawie których określa się obowiązek zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wobec właścicieli nieruchomości. Jak to jednoznacznie wynika z części II. tego wyroku, moc obowiązującą z upływem 18 (osiemnastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, utraciły jedynie przepisy wymienione w części I w punktach 7 i 8, w zakresach tam wskazanych, to jest art. 6k ust. 4 u.c.p.g. (ogólnie – dotyczące zwolnienia od opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi). Mając na względzie przedstawione powyżej powody, zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., w skrócie – p.p.s.a.). O wstrzymaniu wykonania aktu orzeczono na podstawie art. 152 tej ustawy. Z kolei postanowienie o zasądzeniu od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postepowania sądowego miało umocowanie w art. 200 p.p.s.a. Powołany obok przepis art. 200 przewiduje zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, czyli kosztów które określone zostały w art. 205 § 1 p.p.s.a. (w przypadku kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście), to jest: poniesionych przez stronę kosztów sądowych, kosztów przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika (nie będącego profesjonalnym pełnomocnikiem) oraz równowartości zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. W świetle tego wymienienia, z uwzględnieniem okoliczności sprawy, należało zasadzić na rzecz skarżącego zwrot kosztów odpowiadających wpisowi od skargi w wysokości 100 zł. Oczekiwana przez stronę kwota 300 zł, nie została objaśniona i nie wynikało ażeby (poza zakresem zasądzonym) obejmowała kwalifikowane (wymienione) koszty postępowania niezbędne do celowego dochodzenia praw. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobowiązany będzie uwzględnić przedstawioną ocenę prawną.