I SA/Wr 2476/03
WyrokWSA we Wrocławiu2004-12-03
Skład orzekający: Gerard Czech, Krzysztof Bogusz, Marta Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, jeśli zobowiązany nie otrzymał odpisu tytułu wykonawczego wraz z pouczeniem o terminie do wniesienia zarzutów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego wraz z pouczeniem o terminie do wniesienia zarzutów stanowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, orzekanie przez organy obu instancji w przedmiocie przywrócenia terminu było bezprzedmiotowe, a zaskarżone postanowienie należało uchylić. Brak doręczenia tytułu wykonawczego skutkuje tym, że termin do wniesienia zarzutów nie rozpoczyna biegu.Stan faktyczny
G. M. złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika I Urzędu Skarbowego w Opolu odmawiające przywrócenia terminu do złożenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Skarżąca twierdziła, że nie została prawidłowo pouczona o możliwości wniesienia zarzutów, ponieważ nie doręczono jej odpisu tytułu wykonawczego. Organy egzekucyjne uznały, że termin do złożenia zarzutów został uchybiony, a wniosek o przywrócenie terminu jest spóźniony.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu, zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz G. M. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gerard Czech Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Asesor sąd. Marta Wojciechowska Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi G. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z [...] nr [...], 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu na rzecz G. M. kwotę 10 złotych (słownie: dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi G. M. było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika I Urzędu Skarbowego w Opolu z [...], odmawiające przywrócenia terminu do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Okoliczności faktyczne poprzedzające wydanie wymienionych orzeczeń przedstawiały się następująco:
W dniu 3 grudnia 2002 r. organ podatkowy - Burmistrz Niemodlina wystawił cztery tytuły wykonawcze dotyczące zaległości podatkowej podatników L. i G. małżonków M. z tytułu podatku od nieruchomości za 1997 r. (por.: tytuły wykonawcze nr [...] z 3 grudnia 2002 r. karta 13-1 akt egzekucyjnych).
W dniu 4 marca 2003 r. Naczelnik I Urzędu Skarbowego w Opolu działając jako organ egzekucyjny, do którego skierowano wymienione wyżej tytuły wykonawcze przesłał do zakładu pracy G. M. zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Zajęcie to doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności 6 marca 2003 r. Odpis zajęcia przesłano także zobowiązanej G. M. W aktach znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru pisma o sygn. [...], przy czym nie wpisano w odpowiedniej rubryce rodzaju pisma ani dnia jego sporządzenia. W stosownym miejscu zamiast dnia sporządzenia pisma wpisano nazwisko zobowiązanej "M. G.". Listonosz doręczając tą przesyłkę pod adresem zobowiązanej oznaczył, że doręczył ją jej mężowi, a doręczenie oznaczył datą "6 marca 2003 r.". Z opisywanego zwrotnego potwierdzenia odbioru nie wynikało wprost kto był odbiorcą przesyłki, gdyż w rubryce "data i czytelny podpis odbiorcy" znajdowała się tylko nieczytelna parafa (por.: zawiadomienie o zajęciu i zwrotne potwierdzenia odbioru karta 16-14 akt egzekucyjnych).
Zobowiązana G. M. przesłała do I Urzędu Skarbowego w Opolu pisma datowane na 13 i 14 marca 2003 r., w których wobec zajęcia jej wynagrodzenia, domagała się potrącenia egzekwowanych należności w ratach zarzucając "zastosowanie zbyt uciążliwego środka odwoławczego" (pismo z 13 marca 2003 r.) i wstrzymania egzekucji twierdząc, że tytuł wykonawczy wystawiony został "bezpodstawnie" bo obowiązek nie istnieje, skoro sporny podatek "został umorzony w całości" (pismo z dnia 14 marca 2003 r.).
Postanowieniem z 8 kwietnia 2003 r. organ egzekucyjny działając na podstawie art. 19 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 nr 110 poz. 968 ze zmianami), postanowił "pismo G. M. z 14 marca 2003 r. zawierające zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego, ze względu na uchybienie terminu zawartego w art. 27 § 9 wymienionej ustawy, pozostawić bez rozpatrzenia".
Postanowienie powyższe nie zawierało pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia i powołując się na przepis art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdzało, że zobowiązanej przysługiwało prawo złożenia zarzutów w terminie 7 dni i termin ten upłynął 13 marca 2003 r. Zaznaczono też, że pouczenie o prawie i terminie do wniesienia zarzutów zawarte było w tytule wykonawczym doręczonym stronie wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego w dniu 6 marca 2003 r. (por.: pisma skarżącej i postanowienie organu egzekucyjnego z 8 kwietnia 2003 r. karta 20-17 akt egzekucyjnych).
W dniu 8 lipca 2003 r. wpłynęło do organu egzekucyjnego pismo skarżącej datowane na 7 lipca 2003 r. a stanowiące wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Do wniosku załączone było dalsze pismo stanowiące zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Domagając się przywrócenia terminu do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej skarżąca podniosła, że nie została pouczona o prawie wniesienia zarzutów, gdyż nie doręczono jej tytułu wykonawczego. Jednocześnie przyznała, że 6 marca 2003 r. doręczono jej zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego (wynagrodzenia za pracę ale to zawiadomienie nie zawierało pouczenia o przysługujących środkach odwoławczych).
Składająca wniosek zarzucała, że wbrew ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny wszczynając egzekucję nie doręczył jej odpisu tytułu wykonawczego zaopatrzonego w klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji oraz z pouczeniem, że służy jej w terminie 7 dni prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z [...] Naczelnik I Urzędu Skarbowego w Opolu działając na podstawie art. 123 i art. 59 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odmówił stronie przywrócenia terminu do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z tym uzasadnieniem, że przepis art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej określa jednoznacznie, iż zarzuty można wnieść w terminie 7 dni od dnia wszczęcia egzekucji administracyjnej i o tym terminie stronę pouczono przy wszczęciu egzekucji, doręczając jej wraz z zajęciem odpisy tytułów wykonawczych. Dlatego złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów po upływie 2 miesięcy od doręczenia postanowienia z 8 kwietnia 2003 r. uznał organ egzekucyjny za uchybiające treści art. 58 § 2 kpa a to dlatego, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia zarzutów ustała najpóźniej przy doręczeniu cytowanego postanowienia z 8 kwietnia 2003 r.
Postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniem przez G. M. Żaląca się wniosła o uchylenie postanowienia przez Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu i powtórzyła argumentację zawartą w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów, dodatkowo wskazując, że została pozbawiona prawa do skutecznego wniesienia zarzutów przez brak doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Skutkowało to brakiem pouczenia o treści art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem żalącej się, poza tym przepisem naruszono przepis art. 32 § 1 ustawy egzekucyjnej i zasadę wynikającą z art. 7 kpa.
Postanowieniem z dnia [...] w sprawie nr [...], wydanym na postawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika I Urzędu Skarbowego w Opolu. W uzasadnieniu wskazał z powołaniem się na przepisy kpa dotyczące przywracania terminu, że przesłanką zastosowania art. 58 § 1 kpa jest spełnienie się łącznie czterech przesłanek.
W szczególności uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu a dalej złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiej prośby od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i wreszcie złożenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu pisma lub dokonanie czynności, której uchybiono.
Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie zgromadzonych w aktach egzekucyjnych dowodów bezspornie ustalono, iż postępowanie egzekucyjne obejmujące egzekucję podatku od nieruchomości za 1997 r. wszczęto 6 marca 2003 r. W tym bowiem dniu doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę przysługującego G. M. od A SA w O. Tego samego dnia zobowiązanej doręczono odpis zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia oraz odpisy tytułów wykonawczych. Przyznając, że na podstawie dokumentów nie można jednoznacznie ocenić, czy rzeczywiście wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia za pracę doręczono zobowiązanej odpisu tytułów wykonawczych, organ odwoławczy podniósł, że orzecznictwo sądowe dotyczące art. 58 kpa akcentuje, iż nawet gdy strona nie była świadoma uchybienia terminu, to termin do złożenia wniosku o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania przez nią wiadomości o tym, że pismo (środek zaskarżenia) złożone zostało z uchybieniem terminu. W tej konkretnej sprawie dla organu odwoławczego bezspornym wydawał się fakt, że o uchybieniu terminu do złożenia zarzutów podatnicy powzięli wiadomość 23 kwietnia 2003 r. tj. w dniu doręczenia im postanowienia organu egzekucyjnego z 8 kwietnia 2003 r., pozostawiającego bez rozpatrzenia złożone przez G. M. zarzuty na postępowania egzekucyjne.
W konsekwencji organ odwoławczy przyjął, że od 23 kwietnia 2003 r. rozpoczął się dla strony bieg tygodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Dlatego, pismo zawierające wniosek o przywrócenie terminu uzupełnione pismem zawierającym zarzuty wniesione 8 lipca 2003 r. w kancelarii organu egzekucyjnego mogły być uznane za zgłoszenie wniosku po upływie terminu przewidzianego w art. 58 § 2 kpa.
Reasumując organ odwoławczy zauważył, że w będącej przedmiotem rozpoznania sprawie nie została spełniona podstawowa przesłanka do przywrócenia terminu wymieniona wyżej.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca G. M. zarzucając naruszenie art. 27 § 1 pkt 9, art. 32 i art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez przyjęcie, że nie została pouczona o przysługujących jej prawach do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i o terminie do ich wniesienia, wobec czego uznano bezpodstawnie, że nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu do zgłoszenia lub rozpatrzenia zarzutów, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Motywy skargi zawierają ponownie analizę przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, których naruszenie strona zarzuca w petitum skargi a wobec uzasadnienia postanowienia organu odwoławczego z [...] wyraźnie przyznającego, że nie ma dowodu na doręczenie odpisu tytułu wykonawczego zgodnie z wymogiem art. 32 ustawy egzekucyjnej skarżąca wywiodła, że pisma składane w toku postępowania egzekucyjnego nie powinny być uznawane za zarzuty w rozumieniu art. 33 ustawy egzekucyjnej i nie powinny być przedmiotem orzekania organów. Skarżąca końcowo zaznaczyła, że niezgodne z prawem działania organu egzekucyjnego dotyczą obciążenia podatkowego, które nie istnieje.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu wniósł o jej oddalenie powtarzając w całości argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Końcowo nadmienił, że egzekucja nie jest bezprawną jak to zarzuca strona, ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchyliło decyzję organu podatkowego I instancji w przedmiocie podatku od nieruchomości tylko z przyczyn proceduralnych. Organ odwoławczy w tamtej sprawie nie rozstrzygał kwestii istnienia zobowiązania podatkowego.
Na rozprawie strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska, przy czym skarżąca wykazała, że postanowieniem z [...]. Sąd Rejonowy w Opolu oddalił wniosek Gminy Niemodlin o wpis hipoteki przymusowej z tytułu zaległości podatkowej w księdze wieczystej nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznawał sprawę w trybie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...) Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) oraz, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sąd kontroluje jedynie legalność zaskarżonych aktów administracyjnych.
Nie może zatem Sąd - mimo oczekiwań skarżącej - wypowiedzieć się np. co do słuszności jej twierdzeń o umorzeniu spornego podatku, czego dowodem miałoby być oddalenie przez Sąd wieczystoksięgowy wniosku o wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości.
Wskazać także należy, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. W tej sprawie ta uwaga jest konieczna, gdyż postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu zostało przez Sąd uznane ze bezprzedmiotowe, z przyczyn dalszych niż objęte tym incydentalnym postępowaniem w toku prowadzonej egzekucji, a nie podnoszonych przez stronę.
Przy tak zakreślonej kognicji, choć część zarzutów strony okaże się na tle poniższych uwag usprawiedliwiona, trzeba ponownie zwrócić uwagę na zasadnicze okoliczności faktyczne sprawy. Pomijając pewne ograniczenia płynące z przedstawienia Sądowi przez organy części akt nie w oryginale, lecz kopiach kserograficznych, należy stwierdzić:
a) -zwrotne potwierdzenie odbioru zawarte na k.-3 akt egzekucyjnych wskazuje, że przesyłkę poleconą o nr [...] doręczono nie podatnikom, lecz "A. M.", bez oznaczenia daty doręczenia i stosunku odbiorcy do adresata, zwłaszcza kwestii pełnoletniości; Jeżeli nawet przyjąć za datę doręczenia datę wynikającą ze stempla pocztowego (27.11.2002 r.), to nie wynika z omawianego potwierdzenia rodzaj przesyłki a sygnatura "[...]" oznaczać może ale nie musi doręczenie upomnienia; co więcej nie ma w przedstawionych aktach dowodu na to, że upomnienie dotyczyło należności wynikających z wszystkich 4 tytułów wykonawczych a nie tylko tytułu [...] z dnia 3.12.2002 r., do którego potwierdzenie odbioru załączono; skutki ustaleń powyższych wątpliwości są zatem zależne od treści wszystkich dokumentów posiadanych przez organ.
Nie da się przy tym wyłączyć skutku przewidzianego na wypadek naruszenia art. 15 § 1 w związku z art. 33 pkt 7 ustawy egzekucyjnej (por. orzeczenie NSA z dnia 26.02.1996 r. sygn. SA/Lu 481/95 opubl. Lex Polanica Maxima).
b) kolejnym istotnym faktem jest brak jednoznacznego dowodu doręczenia zobowiązanym odpisów tytułów wykonawczych w oparciu, o które wszczęto egzekucję administracyjną [...]; przyznaje to jednoznacznie Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu; omówione wyżej w części wstępnej uzasadnienia kopie potwierdzeń odbioru (k. 15-14) wykazywać mogą - co najwyżej - doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności i "G. M." zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego w postaci wynagrodzenia za pracę; w przypadku zobowiązanej takie zawiadomienie o zajęciu doręczono 6 marca 2003 r. i ta tylko okoliczność nie jest kwestionowana.
c) kolejna istotna okoliczność, to ta, że G. M. po zajęciu jej wynagrodzenia za pracę wystąpiła do organu egzekucyjnego z dwoma pismami, a to z 13 marca 2003 r. i z 14 marca 2003 r.; Sposób doręczenia pierwszego z nich jest nieznany; brak koperty sugeruje złożenie osobiście, lecz data wpływu jest nieczytelna; Organ I instancji ocenił i orzekł w postanowieniu z dnia 8.04.2003 r. tylko co do pisma z 14 marca 2003 r.; Wyłącznie tego też pisma dotyczący zaskarżone skargą postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu.
Tymczasem pisma datowane 13 i 14 marca 2003 r. zawierają treści i żądania, których nie sposób jednoznacznie ocenić. Skarżąca domaga się w nich między innymi:
- wstrzymania egzekucji
- zarzuca brak podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego
- zarzuca nieistnienie obowiązku wobec umorzenia podatku
- wnosi o rozłożenie potrąceń na raty
- zarzuca zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego
Używa także sformułowania o "wystawieniu tytułu wykonawczego", lecz odnosi go do "zawiadomienia [...] wystawionego w dniu 4.04.2003 r.", co jednoznacznie dowodzi, że w tej części ma na myśli doręczone jej zawiadomienie o zajęciu, a nie tytuł wykonawczy w rozumieniu art. 27 ustawy egzekucyjnej. Reasumując tą część uwag trzeba wyraźnie zaznaczyć, że pisma zobowiązanej z dnia 13 i 14 marca 2003 r. wymagały procesowej "weryfikacji" przy zastosowaniu przepisów art. 64 § 2 kpa w związku z art. 63 § 2 kpa, przy zastosowaniu art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Tymczasem mimo nie dających się usunąć wątpliwości organ egzekucyjny arbitralnie przyjął, że strona wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego a nie np. skargę na czynności egzekucyjne z art. 54 ustawy egzekucyjnej. Nie wyjaśniono też np., czy strona domaga się wstrzymania postępowania egzekucyjnego, czy też wstrzymania czynności egzekucyjnych.
Przechodząc do oceny zasadniczych kwestii występujących w sprawie trzeba podkreślić, że mimo opisanych wyżej od a do c faktów organy bezkrytycznie rozstrzygnęły żądanie przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów, nie wyjaśniając wcześniej czy w ogóle doszło do wniesienia zarzutów a idąc dalej, czy rozpoczął bieg termin z art. 27 § 1 pkt 9.
Zdaniem sądu orzekanie w przedmiocie przywrócenia terminu było bezprzedmiotowe, gdyż brak doręczenia tytułu wykonawczego skutkuje naruszeniem art. 32 ustawy egzekucyjnej, (również z konsekwencjami z art. 64 § 2 tej ustawy).
Obowiązku tego nie wyłącza przepis art. 26 § 5 pkt 2 ustawy regulujący jedynie moment wszczęcia egzekucji administracyjnej.
Przed nowelizacją z 6 września 2001 r. (Dz. U. 2001 Nr 125 poz. 1368) przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie normowały kwestii chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Stosując odpowiednio art. 61 § 3 kpa uznawano, że datą wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest dzień doręczenia organowi egzekucyjnemu przez wierzyciela wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego (por. uchwała 7 sędziów S.N. 28.05.1992 r. III AZP 5/92, OSNCP 1992/10/175). Powracając do okoliczności sprawy trzeba zważyć, że doręczenie zawiadomienia prowadząc do dokonania czynności zajęcia nie konwaliduje też braku doręczenia tytułu wykonawczego. Zwrócić też uwagę trzeba , że pojecie wszczęcia egzekucji administracyjnej nie jest tożsame z prowadzeniem egzekucji administracyjnej w sensie podjęcia czynności egzekucyjnych.
Skutki doręczenia odpisu tytułu wykonawczego są różnie interpretowane w orzecznictwie np. co do wpływu na przerwanie biegu przedawnienia (por. orzeczenia NSA z dnia 9.06.1999 r. I SA/Gd 1413/97, opubl., Lex 37891, z dnia 15.06.1999 r., III SA 5420/98 opubl. ONSA 2000/4/145 z 16.06.2003 r., I SA/Łd 2190/01, Prz. Pod. 2004/2/62).
Niezależnie jednak od tego, czy doręczenie tytułu wykonawczego jest czynnością egzekucyjną, czy też nią nie jest to termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie jest zależny od wszczęcia egzekucji w ogólności, lecz od doręczenia tytułu.
Po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 6.09.2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2001 Nr 125 poz. 1368) organ egzekucyjny lub egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony (art. 32 ustawy).
Z przepisem tym bezpośrednio związany jest przepis art. 27 ustawy egzekucyjnej.
Treść art. 27 § 1 pkt 9 tej ustawy stanowi w istocie przeniesienie uregulowania dawnego art. 32 § 1 in fine.
Ta zmiana legislacyjna, nie jest przypadkowa. Pozostaje w ścisłym związku z art. 26 § 1 ustawy egzekucyjnej i wprowadzeniem rygoru sporządzania tytułów wykonawczych według ustalonego wzoru. Wzór ten z kolei zawiera tzw. "klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji" - część "G".
W tej części tytułu wykonawczego znajduje się pouczenie o prawie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (tak co do podstaw jak i terminu do wniesienia zarzutów).
Dlatego uregulowanie art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma zasadnicze znaczenie dla oceny realizacji uprawnień strony do obrony przed prowadzeniem postępowania egzekucyjnego.
Skoro zobowiązany może kwestionować tytuł wykonawczy jedynie wnosząc zarzut, to w braku doręczenia tytułu nie rozpoczyna biegu termin tygodniowy z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy ustawy egzekucyjnej.
W tym miejscu godzi się przywołać zasadę z art. 112 kpa. Jeśli błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, to tym bardziej brak pouczenia. Trudno bowiem przyjąć, że strona, mimo wszczęcia egzekucji czynnością dokonaną u dłużnika zajętej wierzytelności, będzie zwalczać podstawy i dopuszczalność egzekucji nie znając treści tytułu wykonawczego.
Wobec tych uwag bezprzedmiotowy był wniosek strony o przywrócenie terminu do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a w konsekwencji orzekanie w jego przedmiocie przez organy obu instancji, które winny umorzyć postępowanie. Trzeba przy tym dodać, że umorzenie postępowania w sprawie zarzutów nie jest natomiast dopuszczalne z tej tylko przyczyny, że egzekucja została skutecznie zakończona (por. wyrok NSA z dnia 15.12.1998 r. SA 1593/97, LEX 44826).
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
W tej sprawie naruszono przepisy postępowania, a to art. 58 i 59 kpa w związku z art. 32 i art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i z mocy art. 145 § 1 pkt 1 litera c, art. 152 oraz art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło