I SA/Wr 2479/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz po rozpoznaniu w dniu 3 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 maja 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów wniesionych w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika (męża), wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi, złożyła jednocześnie pismo z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata albo radcy prawnego celem sporządzenia i wniesienia ww. środka zaskarżenia. Postanowieniem z dnia 9 maja 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Odpis tego postanowienia wraz z uzasadnieniem skierowany na adres podany w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, tj. [...] S. ul. [...], został doręczony pełnomocnikowi w dniu 3 czerwca 2016 r. w trybie prawnej fikcji doręczenia. W dwóch pismach wniesionych w dniu 10 czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżącej podniósł, że ww. przesyłka nie została skutecznie doręczona, gdyż została wadliwie adresowana i winna być ponownie doręczona na adres: [...] S. ul. [...], a także wystąpiły błędy w powtórnym awizowaniu tej przesyłki i brakiem takiego awiza. Odnośnie do błędnego awizowania pełnomocnik skarżącej wskazał, że porównując wpis zawarty na zwróconej Sądowi przesyłce z wpisem znajdującym się na wydruku z internetowej strony operatora pocztowego, stwierdził rozbieżności w dacie powtórnego awiza. Na kopercie znajduje się bowiem data 30 maja 2016 r., a w Internecie – 27 maja 2016 r. Zatem nie ma jasnych i jednoznacznych informacji, czy i kiedy przesyłka była powtórnie awizowana. Ponadto – w ocenie pełnomocnika skarżącej – przesyłka została zwrócona Sądowi jako niepodjęta w terminie w dniu 6 czerwca 2016 r., kiedy to winna być jeszcze do odbioru w placówce pocztowej. Mając na uwadze powyższe pełnomocnik zwrócił się o ponowne przesłanie postanowienia i przywrócenie terminu do dokonania czynności, gdyż z powodu braku powtórnego awiza nie ponosi winy w uchybieniu terminowi. Do jednego z ww. pism pełnomocnik załączył kserokopię pierwszego awiza oraz wydruk z internetowej strony Poczty Polskiej "śledzenie przesyłek". Zarządzeniem z 27 czerwca 2016 r. ww. pisma pełnomocnika skarżącej zostały potraktowane jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 maja 2016 r., w związku z czym pełnomocnik skarżącej został wezwany do jego uzupełnienia przez złożenie sprzeciwu. Uzupełnienie wskazanego braku formalnego nastąpiło w wyznaczonym do tego terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek podlegał odrzuceniu z tego powodu, że nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu – art. 87 § 2 p.p.s.a. Ponadto, stosownie do art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wyjaśnić należy, że w uchwale z 8 grudnia 2009 r. sygn. akt II GPS 5/09 (publ: ONSAiWSA z 2010 r. Nr 3, poz. 40) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przez wniosek "spóźniony" należy rozumieć wniosek o przywrócenie terminu, który został wniesiony po upływie terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a., tj. po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Na zasadach ogólnych termin ten może zostać przywrócony. Przez "niedopuszczalny" wniosek o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 88 p.p.s.a., rozumie się złożenie omawianego wniosku w następujących przypadkach: a) gdy uchybienie terminowi nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.); b) jeżeli wniosek dotyczy terminu, który nie podlega przywróceniu, np. instrukcyjnego terminu sądowego lub terminu materialnoprawnego (nieprzywracalnego); c) jeżeli ze względu na stan sprawy przywrócenie terminu stało się nieaktualne, np. wniesiono o przywrócenie terminu wniesienia zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji już po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji; d) jeżeli wniosek został złożony po upływie roku od uchybionego terminu, a nie dotyczy przypadku wyjątkowego, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a; e) jeżeli strona nie uchybiła terminowi - a contrario z art. 86 § 1 ab initio p.p.s.a. Niezależnie od powyższego i mając na uwadze wskazaną we wniosku argumentację, jakoby nie doszło do skutecznego doręczenia przesyłki zawierającej postanowienie referendarza sądowego z dnia 9 maja 2016 r., Sąd uznał za konieczne wyjaśnienie pełnomocnikowi skarżącej okoliczności, które mają wpływ na uznanie skuteczności doręczenia przesyłki sądowej. I tak, w myśl art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Wskazany § 2 określa, że zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Z kolei, stosownie do § 3, w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Przywołany przepis art. 73 § 1- § 4 p.p.s.a. wprowadza fikcję doręczenia prawnego. Fikcja ta polega na uznaniu doręczenia za skuteczne mimo, że strona postępowania faktycznie nie zapoznała się z treścią kierowanej do niej korespondencji. Przepis ten ustanawia normę będącą wyjątkiem od zasady, głoszącej, że strona postępowania winna mieć zagwarantowaną możliwość faktycznego zapoznania z treścią korespondencji. Doręczenie zastępcze ma na celu umożliwienie prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy strona uchyla się od podejmowania korespondencji i stanowi przejaw dążenia do zapewnienia skuteczności podejmowanych czynności procesowych (tak np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 stycznia 2013 r. I SA/Po 812/12, LEX nr 1274067). Dniem doręczenia zastępczego jest dzień, w którym bezskutecznie upłynął czternastodniowy termin odbioru decyzji prawidłowo złożonej w placówce pocztowej, liczony od daty pierwszego awizowania, pod warunkiem, że nastąpiło drugie awizowanie przesyłki. Ze znajdującej się w aktach sprawy przedmiotowej zwróconej Sądowi przesyłki wynika, że pierwsze awizowanie nastąpiło w dniu 20 maja 2016 r., natomiast drugie – w dniu 30 maja 2016 r. Jakkolwiek pełnomocnik wykazał, że drugie awizowanie nastąpiło w dniu 27 maja 2016 r., nie zaś jak wskazuje zapis na kopercie – w dniu 30 maja 2016 r., to nie można przyjąć dalszej argumentacji, że nie pozostawiono drugiego awiza. Pełnomocnik nie wykazał bowiem tej okoliczności, gdyż brak jest w aktach sprawy skutecznej skargi na działalność doręczyciela w tym zakresie. Wpisanie zaś błędnej daty na kopercie mogło wynikać z błędu osoby wpisującej. Nie ulega natomiast wątpliwości, że punktem wyjścia dla liczenia czternastodniowego terminu do odebrania awizowanej przesyłki, co wynika wprost z art. 73 § 3 p.p.s.a., jest data pierwszego awiza, pod warunkiem pozostawienia drugiego awiza, co w ocenie Sądu sprawie nastąpiło. Licząc zatem od daty 20 maja 2016 r. (data pierwszego awizowania, która jest zgodna z informacją zawartą w internetowym wydruku dot. śledzenia przesyłki), skuteczne doręczenie tej przesyłki nastąpiło w dniu 3 czerwca 2016 r. (piątek), w którym to dniu przesyłka oczekiwała jeszcze na odbiór przez adresata. Z uwagi jednak na nieodebranie jej przez adresata w podanym terminie, zwrot tej przesyłki nastąpił w prawidłowej dacie, tj. 6 czerwca 2016 r. (poniedziałek). Tym samym, siedmiodniowy termin do zaskarżenia postanowienia referendarza sądowego upływał w dniu 10 czerwca 2016 r. To zaś oznacza, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, złożony w dniu 10 czerwca 2016 r. podlegał odrzuceniu, gdyż nie nastąpiło uchybienie terminowi. W konsekwencji, sprzeciw podlegał merytorycznemu rozpoznaniu, co nastąpiło w postanowieniu Sądu z dnia 3 października 2016 r. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 88 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.