I SA/Wr 2488/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący, w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że ze względu na stan zdrowia nie jest nigdzie zatrudniony, nie posiada oszczędności ani majątku, z którego mógłby pokryć koszty sądowe. Posiada wymagalne zobowiązanie kredytowe na kwotę 3.141.559,20 zł. Korzysta ze skromnej pomocy rodziny i najbliższych znajomych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca mieszka wspólnie z synem (ur. w 2001 r.), nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Skarżący zaznaczył, że prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, nie ma żadnych dochodów. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), pełnomocnik skarżącego będący adwokatem oświadczył, że wnioskodawca, wobec braku dochodu w 2014 r. nie składał zeznania za ten rok, również w 2015 r. nie uzyskał żadnego dochodu. Nie otrzymuje też wynagrodzenia za pracę, bo nie jest w stanie jej świadczyć ze względu na stan zdrowia (nie został dopuszczony przez lekarza medycyny pracy). Nie otrzymuje też żadnych świadczeń z ZUS. Na potwierdzenie powyższego przedłożone zostało zaświadczenie z zakładu pracy, z którego wynika, że skarżący, zatrudniony na czas nieokreślony z wynagrodzeniem netto 1.286,16 zł netto, od 12 listopada 2012 r. do 13 maja 2013 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Po wyczerpaniu okresu zasiłkowego nie otrzymał zasiłku rehabilitacyjnego ani zaświadczenia o zdolności do wykonywania pracy, w związku z czym nie został do niej dopuszczony i nie uzyskuje wynagrodzenia Wnioskodawca ponosi miesięczne stałe wydatki: czynsz za mieszkanie – 580 zł, energia – 100 zł, gaz – 25 zł, internet/ telefon – 95 zł, żywność, środki higieny odzież, lekarstwa – trudno określić. Nie posiada rachunku bankowego ani lokat, w tym dewizowych, nie posiada środka transportu. Jego syn mieszka z matką – wnioskodawca łoży na niego alimenty. Profesjonalnego pełnomocnika opłaca z pomocy udzielonej przez rodzinę i znajomych. W aktach niniejszej sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające postępowanie egzekucyjne wszczęte z inicjatywy banku oraz dotyczące leczenia po wypadku komunikacyjnym. Z akt wynika nadto, że skarżący mieszka sam, korzysta z mieszkania, które jest własnością jego syna, nie posiada żadnych rachunków bankowych ani środków transportu. Powyższe dane nie dają podstaw do uwzględnienia żądania wniosku. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, iż w niniejszej sprawie, postanowieniem z dnia 24 marca 2015 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, po czym opłacony został wpis od skargi w kwocie 1.881 zł. Ponadto powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o niemalże tożsamy stan faktyczny. Zdaniem referendarza, obecnie rozpoznawany wniosek nie zasługuje na odmienną ocenę. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powtórzyć wypada to, co zostało już zaakcentowane w postanowieniu z 24 marca 2015 r., że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie wykazanie, że strona rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji spoczywa na niej samej. Zatem w jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. Wszelkie wyjaśnienia powinny być przy tym spójne i logiczne. Tymczasem danych udostępnionych przez wnioskodawcę nie można uznać jako takich. Zgodnie z oświadczeniem, skarżący nie ma żadnych dochodów od dwóch lat, jednocześnie opłaca mieszkanie należące do jego nastoletniego syna i alimenty na jego rzecz. Ponosi też wydatki na internet, telefon. Wszystkie wymienione wyżej wydatki miałaby pokrywać rodzina i znajomi. Trudno jednak dać temu wiarę. O ile taka sytuacja byłaby wiarygodna w krótkim przedziale czasowym, na skutek zdarzeń losowych, o tyle przestaje taką być, jeżeli wskazana pomoc w opłacaniu nawet alimentów trwa ponad 2 lata. Zauważyć też trzeba, że pomoc rodziny i znajomych jest źródłem finansowania wszelkich wydatków skarżącego, w tym również profesjonalnego pełnomocnika. Na ocenę złożonych oświadczeń co do braku jakichkolwiek dochodów rzutuje fakt prowadzenia wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego w związku z zobowiązaniem na kwotę ponad 3.000.0000 zł. Reasumując, przedstawione przez wnioskodawcę informacje budzą duże wątpliwości co do ich wiarygodności. W tym stanie rzeczy nie było podstaw do dokonania oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.