I SA/Wr 249/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty spłaty zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz odsetek stałych od zaliczek na ten podatek postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W sprawie K. L. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego żądania wskazał, że nie uzyskuje dochodów z uwagi na ograniczenie czasu pracy zawodowej na skutek sprawowania opieki nad chorymi żoną i synem. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał wnioskodawca, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i synem w ich mieszkaniu o powierzchni 80 m², stanowiącym połowę domu, jego żona jest właścicielką samochodu osobowego SKODA FELICJA (rocznik 1996), natomiast źródłem ich utrzymania jest jej renta w kwocie 1.246 zł. Z przedłożonych na wezwanie dokumentów wynika, ponad informacje podane we wniosku, że w roku 2011 skarżący uzyskał z pozarolniczej działalności gospodarczej dochód w kwocie 12.213,19 zł (przy przychodzie w kwocie 20.569,69 zł), oraz z innych źródeł w kwocie 7.004,34 zł, natomiast jego żona świadczenie rentowe w kwocie 14.878,38 zł. Nadto skarżący spłaca kredyt w ratach miesięcznych w kwocie 2.240,51zł oraz posiada zadłużenie na firmowym rachunku bankowym w kwocie 60.175,26 zł (na dzień 31 marca 2012 r.). W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 tej samej ustawy). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art.246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy wystąpiła ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. K. L. wykazał bowiem, że w jego sytuacji rodzinnej i majątkowej nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych należnych w postępowaniu przed sądem administracyjnym bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Świadczy o tym kwota pieniężna, jaką miesięcznie dysponuje skarżący na utrzymanie swojego trzyosobowego gospodarstwa domowego, oraz stan zdrowia jego żony oraz syna, który generuje dodatkowe wydatki oraz ogranicza możliwości zarobkowe skarżącego. W konsekwencji, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowił jak w sentencji. Na marginesie powyższych stwierdzeń powołać trzeba uregulowanie art. 249 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wedle którego przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.