I SA/Wr 2501/14
WyrokWSA we Wrocławiu2015-02-13
Skład orzekający: Tomasz Świetlikowski, Marta Samiczek, Maria Tkacz-Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji podatkowej w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej (fikcja doręczenia) jest skuteczne, jeśli strona skarżąca kwestionuje prawidłowość adresu wskazanego przez organ podatkowy jako adres do doręczeń?Ratio decidendi
Doręczenie decyzji podatkowej w trybie fikcji doręczenia (art. 150 Ordynacji podatkowej) jest skuteczne, jeśli organ podatkowy prawidłowo ustalił adres do doręczeń na podstawie danych wynikających z zeznań podatkowych złożonych przez stronę, a strona nie wykazała, że organ miał wiedzę o innym, właściwym adresie w momencie wysyłania korespondencji. Wniesienie odwołania po upływie terminu, który rozpoczął bieg od daty skutecznego doręczenia, skutkuje stwierdzeniem uchybienia terminowi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego zabezpieczającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Strona skarżąca kwestionowała prawidłowość doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, twierdząc, że została ona wysłana na niewłaściwy adres. Odwołanie zostało nadane po terminie, a strona nie wnosiła o przywrócenie terminu. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących doręczeń i stwierdzenia uchybienia terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Sędzia WSA Marta Samiczek, Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca), Protokolant: starszy sekretarz sądowy Ewelina Bedyńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 lutego 2015 r. sprawy ze skargi G. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej we W. stwierdził uchybienie przez G. Ł. terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] lipca 2014 r. (nr [...]) zabezpieczającej na majątku G. Ł. wykonanie zobowiązania w podatku od towarów i usług za luty, marzec 2011 r. i za II kwartał 2011 r. wraz z odsetkami oraz określającej przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za luty, marzec 2011 r. i za II kwartał 2011 r. oraz odsetek za zwłokę za ww. wymienione okresy rozliczeniowe.
Z akt sprawy wynika, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] lipca 2014 r., przesłana do strony na adres B. G., ul. [...], została uznana za doręczoną stronie w dniu 4 sierpnia 2014 r., w trybie art. 150 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz.749 ze zm. – dalej: O.p.).
Odwołania od tej decyzji strona nadała w urzędzie pocztowym 15 września 2014 r.
Dyrektor Izby Skarbowej, powołując przepisy art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 oraz art. 162 § 2 O.p. stwierdził, że warunkiem skuteczności czynności procesowej jaką jest wniesienie odwołania jest zachowania ustawowego czternastodniowego terminu do jego wniesienia. Wniesienie odwołalna z uchybieniem ustawowemu terminowi wyklucza możliwość merytorycznego rozpoznania odwołania, gdyż decyzja organu I instancji stała się ostateczna.
W dniu 16 września 2014 r. wpłynęło do organu I instancji odwołanie G. Ł. z dnia [...] wrześnie 2014 r. (nadane w urzędzie pocztowym 15 września 2014 r.) od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] lipca 2014 r. (nr [...]).
Dyrektor Izby Skarbowej, skarżonym postanowieniem, stwierdził, że strona odwołanie wniosła z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Jednocześnie wyjaśnił, że strona nie występowała o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a także, że adres na jaki został przesłana decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z [...] lipca 2014 r. wynikał z posiadanej przez organ podatkowy dokumentacji. G. Ł., składając zeznanie podatkowe za 2013 r. w dniu [...] marca 2014 r. wskazał jako adres zamieszkania: B. G., ul. [...]. W korekcie tego zeznania, która wpłynęła do Urzędu Skarbowego w W. [...] sierpnia 2014 r. wskazał adres zamieszkania: Wrocław, ul. [...]. W związku z powyższym, wg Dyrektora Izby Skarbowej, w okresie od [...] marca 2014 r. do [...] sierpnia 2014 r. zasadnym było kierowanie przez organ podatkowy korespondencji do G. Ł. na adres podany w zeznaniu podatkowym, tj. B. G., ul. [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. G. Ł. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. stwierdzającego uchybienie teraniu do wniesienia odwołania oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sadowego, zarzucając naruszenie:
- art. 228 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. przez bezpodstawne uznanie, że dowołanie zostało wniesione z uchybieniem przewidzianego w tych przepisach terminu;
- art. 150 § 2 O.p. przez bezpodstawne uznanie, że do decyzji od której złożono odwołanie miała zastosowanie fikcja doręczenia w związku z niepodjęciem pisma z placówki pocztowej.
Zdaniem strony skarżącej, adres pod który organ podatkowy przesłał decyzję był nieprawidłowy. Nie był to bowiem adres, który strona skarżąca wskazała podczas kontroli, ale adres, który został uznany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. za adres zamieszkania skarżącego. Adres zamieszkania organ podatkowy ustalił na podstawie danych z zeznania podatkowego za 2013 r., podczas, gdy skarżący na początku kontroli wskazał adres: W., ul. [...]. Skarżący przyznaje, że stosownie do art. 9 ust. 1d) ustawy o zasadach ewidencji podatników i płatników, podanie w zeznaniu podatkowym adresu zamieszkania jest równoznaczne z aktualizacją danych, wskazuje jednak, że nie ma to znaczenia dla ustalenia jaki adres jest właściwy do doręczeń w trakcie kontroli podatkowej i powołuje przepis art. 146 § 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem, w toku postępowania strona (przedstawiciel, pełnomocnik) ma obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego (przepis ten stosuje się do kontroli podatkowej na podstawie art. 292 O.p.).
Strona skarżąca zauważa, że do dnia złożenia przez stronę zeznania organ podatkowy wysyłał pisma na adres: W., ul. [...], co wynika z akt. Oznacza to, że złożenie przez stronę zeznania zostało bezpodstawnie potraktowane jako podanie innego adresu dla potrzeb prowadzonej kontroli.
Zdaniem strony, doręczenie decyzji nastąpiło 9 września 2014 r., kiedy to organ podatkowy na wniosek strony doręczył na adres pełnomocnika strony kserokopię decyzji. Oznacza to, że odwołanie nadane 15 września 2014 r. w polskiej placówce pocztowej zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu.
W odprowadzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo wyjaśnił, że strona składając zeznania podatkowe za 2011 r. i 2013 r wskazała jako adres zamieszkania: B. G. ul. [...]. W dniu 25 sierpnia 2014 r. wpłynęła do organu podatkowego korekta zeznania, w której wskazano adres: W., ul. [...]. Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. została skierowana na adres właściwy w okresie 31 marca do 25 sierpnia 2014 r. Adres W. [...] obowiązywał w okresie od 20.09.2013 r. do 30.03.2014 r. Ponadto z danych centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej na dzień 20.09.2013 r. adres: B. G. ul. [...] wskazany został jako adres do korespondencji.
Organ podatkowy zauważa, że na dzień wydania decyzji, tj. [...].07.2014 r. strona nie była reprezentowana przez pełnomocnika (pełnomocnictwo z dnia [...].08.2014 r., wpłynęło do organu w dniu 16.09.2014 r.), a postępowanie w sprawie zabezpieczenia jest postępowaniem odrębnym od postępowania kontrolnego. Zauważa też, że z akt sprawy nie wynika, aby strona wnosiła o kierowanie korespondencji na adres: W., ul. [...]. Strona nie wskazuje daty i sposobu złożenia takiego wniosku. W protokole kontroli wskazano, że skarżący mieszkał przy ul. [...] we W., ale w okresie od dnia 20.09.2013 do dnia 30.03.2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie jest zasadna.
W sprawie sporne jest w istocie to czy Naczelnik Urzędu Skarbowego przesłał decyzję z dnia [...] lipca 2014 r. na właściwy adres zamieszkania strony postępowania, tym samym czy doszło do skutecznego doręczenia decyzji w dniu 4 sierpnia 2014 r.
Organ podatkowy wskazuje, że adresem właściwym do przesyłania korespondencji w okresie od 31 marca do 25 sierpnia 2014 r. był adres: B. w G., ul. [...], a wskazywany przez stronę adres: W., ul. [...] był adresem właściwy w okresie od 20 września 2013 r. do 30 marca 2014 r.
Strona skarżąca twierdzi, że skutecznie została doręczona dopiero kserokopia decyzji z [...] lipca 2014 r. i miało to miejsce 9 września 2014 r., gdyż wcześniej przesłano decyzję pod niewłaściwy adres, tj. inny niż podany przez stronę podczas kontroli podatkowej.
Zgodnie z art. 223 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego, za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Stosownie zaś do art. 148 O.p. Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1). Pisma mogą być również doręczane: w siedzibie organu podatkowego, w miejscu pracy adresata - osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3).
Jak wynika z akt sprawy, kontrolę podatkową w firmie G. Ł. przeprowadzili pracownicy Urzędu Skarbowego w W. w okresie od [...] sierpnia 2013 r. do [...] lipca 2014 r. Kontrola ta dotyczyła rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2011 r. Przed zakończeniem kontroli podatkowej, tj. w dniu 16 stycznia 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 33 § 1, § 2 pkt 2, § 3 i § 4 pkt 2 O.p., wydał decyzję w której określił G. Ł. przybliżoną kwotę zobowiązań w podatku od towarów i usług za luty, marzec 2011 r. i za II kwartał 2011 r. wraz z odsetkami oraz zabezpieczył te zobowiązania.
Z akt sprawy wynika także, że z dniem [...] czerwca 2012 r. skarżący został wykreślony z rejestru jako podatnik podatku od towarów i usług, na podstawie art. 96 ust. 9 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Z dniem [...] września 2013 r. (tj. w toku kontroli podatkowej) skarżący dokonał wykreślenia wpisu prowadzonej działalności gospodarczej z ewidencji działalności gospodarczej, z tym dniem ([...].09.2013.) przestał być traktowany jako podmiot prowadzący dzielność gospodarczą.
Organ podatkowy uwzględniając, że w toku postępowania zabezpieczającego wykonania zobowiązań G. Ł. nie był, ani zarejesrtowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, ani osobą fizyczną prowadzącą dzielność gospodarczą, zasadnie w celu ustalenia jego miejsce zamieszkania (adresu dla doręczeń) na dzień doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z [...] lipca 2014 r. sięgnął do danych wskazanych w zeznaniu podatkowym za 2013 r., złożonym [...] marca 2014 r. W zeznaniu tym skarżący wskazał jako adres zamieszkania: B. G., ul. [...]. Także z danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Dzielności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej wynika, że od 20 września 2013 r. adresem właściwym do korespondencji ze skarżącym był adres: B. G., ul. [...].
Odnosząc się do zarzutów skargi, należy stwierdzić, że w toku postępowania podatkowego, dotyczącego podatku od towarów i usług za 2011 r., korespondencja była przesyłana także na adres: W., ul. [...], bowiem w okresie od 20 września 2013 r. do 30 marca 2014 r. adresem zarówno zamieszkania, jak i do doręczeń skarżącego wynikającym z danych organu podatkowego, był adres: W., ul. [...]. Od dnia 31 marca do 24 sierpnia 2014 r. był to adres: B. G. [...] (zeznanie za 2013 r.), po otrzymaniu przez organ podatkowy korekty zeznania za 2013 r., tj. od [...] sierpnia 2014 r. ponownie adres: W., ul. [...]. Dane dotyczące miejsc zamieszkania (adresu do doręczeń) w poszczególnych okresach organ podatkowy wskazał także w protokole kontroli podatkowej.
Pisma które, zdaniem pełnomocnika skarżącego, mają świadczyć o wskazaniu przez skarżącego w toku kontroli podatkowej adresu: W. ul. [...], jako adresu do doręczeń, zostały skierowane na ten adres bowiem w dacie ich nadania był to, wg danych organu podatkowego, adres zamieszkania skarżącego (także adres do doręczeń). Dotyczy to pism z dnia [...].11.2013 r., z dnia [...].09.2013 r. i z dnia [...].01.2014 r. , tj. z okresu od [...] września 2013 r. do [...] marca 2014 r. Skarżący nie wymienia żadnego pisma, z którego wynikałoby, że w toku kontroli podatkowej wskazał jakikolwiek adres, jako adres właściwy do doręczeń, ogranicza się wyłącznie do kwestionowania prawidłowości adresu wykorzystanego przez organ podatkowy do dręczenia decyzji określającej przybliżoną kwotę zobowiązań w podatku do towarów i usług za luty, marzec 2011 r. i za II kwartał 2011 r. wraz z odsetkami oraz o zabezpieczeniu tych należności.
Zdaniem Sądu, organ podatkowy zasadnie uwzględnił zmianę adresu zamieszkania (także adresu do doręczeń) skarżącego, wynikającą ze złożonego przez niego zeznania podatkowego za 2013 r. Skarżący nie prowadził już bowiem działalności gospodarczej (wyrejestrowanie z dniem [...].09.2013 r.) zatem aktualizacja danych do celów podatkowych następowała stosownie do art. 9 ust.1d ustawy z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1314), a decyzję wydano w odrębnym postępowaniu. W ocenie Sądu, prawidłowo też przyjął organ podatkowy, uwzględniając dane wykazane przez skarżącego, że właściwym adresem do doręczenia skarżącemu decyzji z [...] lipca 2014 r. był adres: B. G., ul. [...]. Tym samym doręczenie ww. decyzji pod tym adresem, w trybie art. 150 O.p., było skuteczne i nastąpiło 4 sierpnia 2014 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął 18 sierpnia 2014 r. i z tym dniem decyzja Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. z [...] lipca 2014 r. stała się ostateczna. Odwołanie od tej decyzji nadane w urzędzie pocztowym 15 września 2014 r. zostało zatem wniesione z uchybieniem terminu, co prawidłowo stwierdzono w zaskarżonym postanowieniu, powołując art. 228 §1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Doręczenie kserokopii ww. decyzji z [...] lipca 2014 r. w dniu 9 września 2014 r. nie mogło mieć wpływu na prawo skarżącego do wniesienia odwołania od tej decyzji.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił, jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło