I SA/Wr 2508/02

Dnia 8 lipca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Zubrzycki Sędziowie: Sędzia NSA Lidia Błystak (sprawozdawca) Asesor WSA Zbigniew Łoboda Protokolant: Katarzyna Motyl Po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi J. G. na decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. oddala skargę. 2 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]Nr [...]Urząd Skarbowy na podstawie art. 207 § 1 i art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej odmówił J. G. umorzenia odsetek za zwłokę w wys. [...]od zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. Odwołując się do przepisu art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, wskazując na prawo swobodnego uznania administracyjnego w zakresie rozpoznania wniosku strony o umorzenie odsetek od zaległości podatkowej i dokonując analizy sytuacji finansowej strony, która posiada zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie [...], utrzymuje się z renty inwalidzkiej III grupy w wys. [...]netto, ponosi koszty opłat eksploatacyjnych spółdzielczego mieszkania własnościowego w wys. [...], posiada zaległości podatkowe z innych tytułów w wys. ok. [...], alimentacyjne w zakresie łożenia alimentów na córkę, długi u kolegów, przypomniał organ, że udzielił stronie ulgi w postaci odroczenia terminu płatności podatku dochodowego za 2000 r. - do dnia [...], jednak strona pomocy tej nie wykorzystała. Podkreślił organ, że niezasadne jest umarzanie odsetek od zaległości w sytuacji, gdy podatnik nie wskazuje możliwości spłaty kwoty głównej zadłużenia, lecz jedynie informuje, że ulga umożliwi mu spłatę długów zaciągniętych u kolegów oraz częściowe wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. Odniósł się organ do zasady powszechności i równości opodatkowania, stwierdzając, że udzielenie stronie ulgi sprzeczne byłoby z tymi zasadami. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła, że decyzja wykazuje niechęć zrozumienia stanu zdrowia podatnika, który przeszedł chorobę pozostawiającą skutki na całe życie. Podniosła, że ma orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy w wyuczonym i wykonywanym zawodzie, który wymaga pracy umysłu. Decyzją z dnia [...]Nr [...]Izba Skarbowa na podstawie art. 233 § 1 pkt. 2 lit. a) oraz art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej uchyliła decyzję organu I instancji w całości i umorzyła postępowanie. Podzielił organ odwoławczy stanowisko strony uważającej za trudną swoją sytuację finansową, która pogorszyła się w latach 2000 - 2001 w związku z częściową utratą możliwości zarobkowania ze względu na stan zdrowia. Przeanalizował organ II instancji sytuację finansową i zadłużenie strony, stwierdzając, że bezpośrednią przyczyną powstania zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. jest brak środków pieniężnych na wywiązanie się przez podatnika z obowiązku zapłaty zobowiązania podatkowego, a decydującym dla oceny zdolności podatnika do wywiązania się ze zobowiązania podatkowego za 2000 r. jest niski, ze względu na Sygn. akt ISA/Wr 2508/02 3 prowadzoną do renty inwalidzkiej egzekucję, dochód realny pozostawiony do jego dyspozycji. Dokonując oceny zdolności płatniczej strony do uregulowania zaległości wziął organ odwoławczy pod uwagę możliwość zapobieżenia powstaniu zaległości podatkowej i uznał, że w dniu [...]strona znajdowała się w sytuacji, która nie pozwalała na zapobieżenie powstaniu zaległości w podatku dochodowym za 2000 r. ze względu na znaczne obniżenie zdolności płatniczej. Przy ocenie ważnego interesu podatnika skoncentrował organ swoją uwagę na braku zawinienia strony w powstaniu zaległości podatkowej uwzględniając brak realnej możliwości terminowej spłaty podatku, biorąc pod uwagę aktualną niską zdolność płatniczą strony i możliwość wywiązania się strony ze zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego za 2000 r. w terminie ustawowym. Wskazał organ, że umorzone zostały odsetki za zwłokę od dnia powstania zaległości tj. od dnia [...]do dnia złożenia wniosku o umorzenie zaległości z tego tytułu tj. do dnia [...]., informując, że będą w dalszym ciągu naliczane odsetki od zaległości podatkowej od dnia następnego po dniu doręczenia decyzji organu I instancji tj. od dnia [...]. W skardze od decyzji Izby Skarbowej skarżący J. G. wniósł o uchylenie tej decyzji w części odnoszącej się do dalej biegnących odsetek po dniu [...], stwierdzając, że słusznie przyjęto przesłankę braku zawinienia po jego stronie w powstaniu zaległości podatkowej oraz brak możliwości terminowej zapłaty podatku, która nie utraciła aktualności po dniu [...]. Podniósł, że nie ma podstaw do przypuszczeń, że jego sytuacja finansowa mogłaby w przyszłości ulec poprawie. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując zajęte w zaskarżonej decyzji stanowisko i jego argumentację. Podniósł organ, że przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie odsetek od zaległości podatkowej skarżącego organ podatkowy winien wziąć pod uwagę wysokość odsetek na dzień wszczęcia postępowania podatkowego tj. wpływu wniosku do urzędu skarbowego, co wynika wprost z treści § 14 ust. 1 rozporz. Min. Fin. z dnia 4 maja 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 40, poz. 463). Z ustaleń wynika, że organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych na kwotę [...] - tj. w wysokości na dzień złożenia wniosku o udzielenie przedmiotowej ulgi. Podkreślił organ, że wobec spełnienia przesłanek z § 14 ust. 3 pkt. 2 cyt. rozporządzenia bieg odsetek w okresie od dnia [...]do dnia [...]uległ wstrzymaniu z mocy prawa, od dnia [...] odsetki podlegają ponownemu naliczaniu. Stan zadłużenia skarżącego z tytułu odsetek może zmienić wyłącznie wygaśnięcie zobowiązania, bądź rozłożenie zapłaty zaległości na raty. Sygn. akt ISA/Wr 2508/02 4 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w art. 97 § 1 stanowi, że "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". W myśl treści przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych decyzji z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wnioskiem skarżącego z dnia [...] wszczęte zostało postępowanie w zakresie umorzenia odsetek od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. Jak ustaliły organy podatkowe, kwota odsetek od przedmiotowej zaległości podatkowej na dzień złożenia wniosku wynosiła [...], której wyliczenia skarżący nie kwestionuje. Decyzją z dnia [...]izba Skarbowa uwzględniła wniosek skarżącego i umorzyła przedmiotowe odsetki za zwłokę w płatności zaległości podatkowej za 2000 r. Skarżący wnosząc skargę kwestionuje wydaną decyzję w zakresie kwoty odsetek podlegającej umorzeniu, uznając, że umorzenie to winno obejmować dalej biegnące odsetki -po dniu [...]. tj. dniu doręczenia odmawiającej umorzenia odsetek decyzji organu I instancji. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wydając zaskarżoną decyzję organ podatkowy II instancji nie naruszył prawa. Prawidłowo wskazał organ odwoławczy na przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 maja 2001 r. (Dz. U. Nr 40, poz. 463) jako regulujące m. in. szczegółowe zasady naliczania odsetek za zwłokę. W § 14 ust. 1 cytowany akt prawny stanowi, że "W razie złożenia podania o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, odsetki za zwłokę są naliczane do dnia wniesienia podania, włącznie z tym dniem, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3". Sygn. akt ISA/Wr 2508/02 5 W ust. 3 tego przepisu uregulowana została kwestia naliczania odsetek w sytuacji, gdy organ I instancji odmawia podatnikowi umorzenia odsetek. W sytuacji, gdy decyzja odmawiająca umorzenia zaległości podatkowej lub odsetek za zwłokę została doręczona podatnikowi: "1) przed upływem dwóch miesięcy od dnia wniesienia podania, odsetki za zwłokę naliczane są począwszy od dnia następującego po upływie terminu płatności podatku, 2) po upływie dwóch miesięcy od dnia wniesienia podania, dalsze odsetki za zwłokę są naliczane z wyłączeniem okresu od dnia następującego po dniu wniesienia podania do dnia doręczenia tej decyzji, włącznie z tym dniem." Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji odmówił skarżącemu umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej za 2000 r. i decyzję odmawiającą doręczył stronie w dniu [...]. Wydanie i doręczenie decyzji miało miejsce po upływie dwóch miesięcy od dnia wniesienia podania o umorzenie przedmiotowych odsetek ([...]). Mając zatem na uwadze treść przytoczonych przepisów § 14 ust. 1 i 3 pkt. 2 rozporządzenia, prawidłowo za przedmiot wnioskowanego umorzenia przyjęły organy podatkowe kwotę odsetek naliczonych do dnia wniesienia podania o umorzenie i prawidłowo także wskazał organ odwoławczy, że dalsze odsetki od zaległości podatkowej rozpoczęły swój bieg w dniu [...]- następującym po dniu doręczenia skarżącemu decyzji odmawiającej umorzenia odsetek. Nie jest dopuszczalne orzekanie o umorzeniu odsetek na przyszłość, natomiast nic nie stoi na przeszkodzie, aby skarżący, jeżeli, jego zdaniem, w dalszym ciągu będą istniały przesłanki do udzielenia mu ulgi podatkowej w tej formie, wystąpił w przyszłości o jej zastosowanie. W związku z brakiem podstaw do stwierdzenia, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.