I SA/Wr 253/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. 1. Stan faktyczny sprawy. 1.1. Skarżący, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, wniósł o zwolnienie go z tego obowiązku w całości. W obszernym uzasadnieniu wniosku wskazał, że organ podatkowy określił mu zobowiązania w podatku dochodowym za lata 2008 i 2009 w kwotach odpowiednio 783.724 zł i 947.470 zł. Określenie tych zobowiązań jest skutkiem rozliczeń z byłymi wspólnikami w związku z wystąpieniem ze spółki cywilnej i spółki z o.o. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że w gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, nie ma żadnego majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Nie uzyskuje żadnych dochodów – obecnie jest zarejestrowany jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Nie otrzymuje żadnych innych świadczeń. Pozostaje na utrzymaniu rodziny, a przede wszystkim matki będącej na emeryturze, która wynosi 2.300 zł. Ma problemy zdrowotne wynikające ze schorzeń przebytych we wcześniejszych latach. 1.2. Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2015 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie przewyższającej 2.000 zł. W sprzeciwie skarżący polemizował z postanowieniem referendarza. 1.3. Na wezwanie skarżący przedłożył dowody opłat za zajmowane przez siebie i matkę lokale. Wynika z nich, że opłaty (z rachunkiem za telefon i telewizję kablową) za oba mieszkania wynoszą łącznie nieco ponad 1.000 zł miesięcznie. 1.4. W związku z zaskarżeniem decyzji w przedmiocie zobowiązań w podatku dochodowym za lata 2008 i 2009, skarżący zobowiązany jest obecnie do uiszczenia wpisów od skarg w sprawach I SA/Wr 253-254/15 w łącznej wysokości 17.313 zł. 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 2.1. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do brzmienia art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Zwolnienie od kosztów sądowych jest w istocie rodzajem pomocy państwa dla osób znajdujących się w obiektywnie trudnej sytuacji majątkowej i finansowej. Przy czym to do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą. 2.2. W ocenie Sądu, skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Świadczą o tym z jednej strony kwota pieniężna, którą skarżący z matką dysponują miesięcznie na utrzymanie gospodarstw domowych – 2.300 zł (zgodnie z wnioskiem skarżący jest bezrobotny i pozostaje na utrzymaniu matki, której dochodem jest emerytura), a z drugiej, kwota wydatków związanych z utrzymaniem, w tym tylko na utrzymanie mieszkań – nieco ponad 1.000 zł miesięcznie. Przedstawione przez skarżącego skromne wydatki bilansują się z deklarowanymi środkami mogącymi pozostawać do jego dyspozycji. W ocenie Sądu, przedstawione wydatki i dochody zostały także wystarczająco udokumentowane. Natomiast materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wskazuje, że skarżący posiada inne niż deklarowane źródła utrzymania. Z tych powodów, w ocenie Sądu, należy przyjąć, że skarżący nie będzie w stanie bez uszczerbku dla swojego utrzymania uiścić w całości ani w części wpisów w kwocie 17.313 zł od zainicjowanych spraw sądowoadministracyjnych. 2.3. Podsumowując stwierdzić należy, że prawo pomocy ma stanowić zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP), tzn. ma umożliwić realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. W związku z tym w procesie badania istnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należy mieć na uwadze to, czy orzeczenie odmowne nie będzie pozostawało w sprzeczności z tą zasadą. Zdaniem Sądu ryzyko zaistnienia takiej sytuacji zostało wystarczająco przez stronę uprawdopodobnione. 2.4. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.