I SA/Wr 2561/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta (sprawozdawca), Sędzia NSA Lidia Błystak, Asesor WSA Marek Olejnik, Protokolant Anna Szokalska-Kruś, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2005r. sprawy ze skargi Z.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. oddala skargę. Skarżący Z. L. wnioskiem z dnia [...]zwrócił się do Urzędu Skarbowego o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym za 1991 rok i lata następne w kwocie [...], uściślając w dalszej części że "lata następne to okres od 1992 do 5 maja 2003 roku". Wniosek podatnik uzasadnił tym, że w 1990r. poniósł koszty w wysokości [...] z tytułu czynszu za będące w trakcie remontu adaptacyjnego lokale użytkowe, w których w 1991r. rozpoczął działalność handlową. Poniesiony wydatek - zdaniem podatnika winien stanowić koszt uzyskania przychodu, a prowadzona przez niego działalność gospodarcza i najem winny być dla celów podatku dochodowego rozliczane łącznie. Urząd Skarbowy w Ś. decyzją z dnia [...]Nr [...]odmówił skarżącemu stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok, które to stanowisko Dyrektor Izby Skarbowej we W. decyzją z dnia [...]nr [...]utrzymał w mocy. Z ustaleń organów podatkowych wynika, że podatnik w dniu [...]złożył zeznanie podatkowe (PIT-32) za 1999 rok, w którym wykazał dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości [...] i dochód z najmu w kwocie [...]oraz należny podatek dochodowy w kwocie [...]. Podatek ten nie został przez podatnika zapłacony a więc stanowi on nieuregulowaną zaległość z tytułu podatku dochodowego za 1999 rok. Przy tak poczynionych ustaleniach faktycznych organy podatkowe odwołały się do art. 75 § 2 pkt 1 lit. a) ustawy ordynacja podatkowa z dnia 19 sierpnia 1997r. (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) i uwzględniając brzmienie powyższego przepisu stwierdziły iż podatnik, który w zeznaniu podatkowym nie wykazał, a także nie wpłacił żadnych kwot tytułem podatku dochodowego nie może skutecznie żądać nadpłaty w tym podatku. Ponieważ za rozpatrywany rok 1999 nie wystąpiła nadpłata podatku, to odstąpił organ podatkowy od wymogu wynikającego z art. 75 § 3 ordynacji podatkowej tj. składania łącznie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty korekty zeznania za ten rok. Podkreślił organ odwoławczy, iż zdarzenia na które powołuje się skarżący a mające mieć miejsce w latach 1990-1991 pozostają bez związku z roszczeniem w zakresie stwierdzenia nadpłaty za 1999r., gdyż nie mają one wpływu na wystąpienie zobowiązania podatkowego za ten okres. Za nie mające znaczenia w sprawie uznał organ odwoławczy dołączone przez podatnika dokumenty (wycinki prasowe, decyzje dotyczące podatku obrotowego oraz podatku od towarów i usług, postanowienie Sądu Okręgowego w Ś., korespondencja skarżącego z sądem powszechnym w związku z toczącymi się przed sądem procesami cywilnymi). Decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przedmiotowej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego przez błędne ustalenie stanu faktycznego i brak merytorycznej oceny dowodów powołanych w sprawie. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie uwzględnił toczącego się procesu cywilnego przed Sądem Okręgowym w Ś., w którym to procesie rozpatrywany jest zarzut podatnika o zagarnięciu w 1994r. środków pieniężnych przez poborcę Urzędu Skarbowego - A. G. Zarzucając organowi podatkowemu I instancji brak staranności, podatnik stwierdza, że w latach 1991-2003 wielokrotnie dochodziło do omyłkowych przeksięgowań w zakresie podatków i odsetek. Skarżący nadmienił, że nadpłata podatku wystąpiła w postępowaniu cywilnym poza stosunkiem prawno-podatkowym z uwagi na nielegalność przeprowadzonego przez Urząd Skarbowy w Ś. w latach 1993 i 1994 postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm podatkowo-prawnych. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jak też rozstrzygnięcia dotknięte wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przede wszystkim zauważyć, że ocena zaskarżonych decyzji według kryterium legalności nie dała Sądowi podstaw do wyeliminowania badanych indywidualnych aktów organów podatkowych z obrotu prawnego. Rozważania w przedmiotowej sprawie należy rozpocząć od próby zdefiniowania pojęcia "nadpłaty". I tak nadpłatę ogólnie można uznać za nienależne świadczenie publicznoprawne spełnione w związku z realizacją zobowiązaniowego stosunku prawnego. Zgodnie z art. 72 ustawy ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997r. (Dz. U. Nr 137 poz. 926 z późn. zm.) nadpłata podatku ma miejsce, gdy świadczenie podatkowe w świetle obowiązującego prawa nie powinno w ogóle mieć miejsca (świadczenie nienależne), albo też świadczenie dłużnika podatkowego jest wyższe niż powinno to wynikać z treści obowiązującego prawa (świadczenie nadpłacone). W tym drugim znaczeniu nadpłatę stanowi między innymi nadwyżka wynikająca z zapłaconych zaliczek nad ostateczną kwotą podatku na poczet którego zaliczki te były uiszczane. Nadpłatą zatem jest zarówno kwota podatku nadpłaconego jak i nienależnie zapłaconego. Instytucja stwierdzenia nadpłaty związana jest ściśle z techniką postępowania podatkowego oparta na samoobliczaniu podatkowym lub obliczeniu podatku przez płatnika. W rozpatrywanej sprawie podatnik wniósł o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. W aktach administracyjnych znajduje się zeznanie podatkowe jakie złożył skarżący a dotyczące uzyskanego przez niego dochodu podlegającego opodatkowaniu za 1999r. - PIT-36. Ze złożonego zeznania wynika iż podatnik w ciągu roku podatkowego 1999r. nie wpłacił tytułem zaliczek na podatek dochodowy żadnej kwoty pieniężnej, ostatecznie zadeklarował iż należny podatek dochodowy wynosi [...]. Przy takich niespornych ustaleniach faktycznych zdaniem Sądu zasadnie organy podatkowe odmówiły skarżącemu stwierdzenia nadpłaty skoro zgodnie z art. 75 § 2 ordynacji podatkowej uprawnienie do stwierdzenia nadpłaty przysługuje podatnikowi, którego zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 ordynacji tzn. z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie tego zobowiązania jeżeli w zeznaniu podatku dochodowego od osób fizycznych wykazał zobowiązanie podatkowe nienależnie lub w wysokości większej od należnej i wpłacił zadeklarowany podatek. Podzielić zatem należy stanowisko, iż biorąc pod uwagę brzmienie powołanego wyżej art. 75 § 2 pkt 1 lit. a ordynacji podatkowej podatnik który nie zadeklarował w zeznaniu podatkowym żadnej kwoty podatku a także nie wpłacił żadnych kwot tytułem podatku dochodowego nie może skutecznie żądać nadpłaty w tym podatku. Konsekwencją złożonego zeznania podatkowego przez skarżącego w dniu [...]w którym wykazał on wprawdzie należny podatek do zapłaty, ale nie wpłacił na poczet powyższej należności żadnej kwoty (informacja starszej księgowej Urzędu Skarbowego na dzień [...]k. 10 akt) było nie wypełnienie przez podatnika obowiązku wynikającego z art. 75 § 3 ordynacji podatkowej, który to przepis nakłada na podatniku wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty złożenie skorygowanego zeznania. Organ podatkowy również nie mógł zażądać uzupełnienia wniosku o stwierdzenie nadpłaty poprzez przedłożenie przez podatnika korygującego zeznania (zakładając iż taki obowiązek obciążał organ podatkowy) skoro podatnik nie dokonał żadnej wpłaty pieniężnej tytułem podatku dochodowego. Odwołać się bowiem należy w tym miejscu do regulacji z art. 81a § 1 pkt 1 i 2 ordynacji podatkowej, z której wynika, że w przypadku gdy podatnik po sporządzeniu deklaracji i złożeniu jej organowi podatkowemu, bez dokonania wpłaty wynikającej z niej należności, zorientuje się, że wykazał zobowiązanie podatkowe nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej, powinien dokonać wpłaty zadeklarowanej kwoty, po czym wystąpić dopiero z żądaniem stwierdzenia nadpłaty wraz ze skorygowaną deklaracją. Z taką zaś sytuacją w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia skoro w złożonej przez podatnika deklaracji podatkowej wykazał on wprawdzie iż po jego stronie wystąpił obowiązek zapłaty podatku dochodowego, ale nie wykazał aby na poczet tego podatku dokonał jakiejkolwiek wpłaty pieniężnej czy to w formie zaliczek w trakcie roku podatkowego czy też już po złożeniu zeznania podatkowego. Postępowanie cywilne które wytoczył skarżący przed Sądem Okręgowym w Ś. dotyczy zupełnie innych kwestii nie związanych przedmiotowo z rozpatrywaną sprawą. Dotyczy ono bowiem jak sam skarżący określił "zagarnięciu przez poborcę Urzędu Skarbowego A. G. środków pieniężnych bez żadnych dokumentów i nie wpłacenia ich do kasy "urzędu". Postępowanie egzekucyjne jakie toczy się wobec skarżącego na które powołuje się skarżący nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia skoro z informacji Urzędu Skarbowego wynika iż w dacie orzekania przez organy podatkowe zaległość podatkowa w podatku dochodowym za rozpatrywany rok podatkowy nadal obciąża skarżącego. Mając powyższe na uwadze należało skargę jako bezzasadną oddalić zgodnie z art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.