I SA/Wr 2599/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz / sprawozdawca / Asesor WSA Dagmara Dominik Protokolant Paulina Biernat po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. K. na decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w zakresie opłaty skarbowej od umowy sprzedaży udziałów Spółki z o.o. A we W. oddala skargę. Skarżąca H. K. zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...] o nr [...]utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W. S. M. z dnia [...] o nr [...]umarzającą postępowanie podatkowe w zakresie opłaty skarbowej od umowy sprzedaży udziałów Przedsiębiorstwa Wielobranżowego Produkcyjno - Usługowo - Handlowego A Spółka z o.o. Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] o nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Izby Skarbowej z dnia [...]o nr [...], określił stronom umowy z dnia [...] opłatę skarbową w kwocie [...]wraz z odsetkami z tytułu zbycia przez skarżącą na rzecz A.T. udziałów spółki z o.o. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we W. wyrokiem z dnia 28 listopada 2000 r., sygn. akt I SA/Wr 1772/99 uchylił powyższe decyzje. W wyniku ponownego rozparzenia sprawy Urząd Skarbowy na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. Nr 4, poz. 23 ze zm.) - zwanej dalej ustawą o opłacie skarbowej oraz art. 68 § 5 i art. 70 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) - zwanej dalej Ordynacją podatkową, z uwagi na upływ terminu do orzekania, umorzył postępowanie w sprawie. W wyniku rozpatrzenia odwołania Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazała, iż stosownie do postanowień art. 5 pkt 4 ustawy o opłacie skarbowej obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej od umów sprzedaży powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy o opłacie skarbowej nie można jednak wydać decyzji w sprawie ustalenia wysokości opłaty skarbowej, jeżeli od końca roku, w którym powstał obowiązek jej uiszczenia, upłynęły trzy lata, a w przypadku, gdy nie zgłoszono organowi podatkowemu obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej lub nie ujawniono wszystkich okoliczności mających znaczenie dla ustalania jej wysokości pięć lat. Ponadto Izba Skarbowa wskazała, że bieg terminu przedawnienia nie został przerwany, bowiem w sprawie nie dokonano czynności egzekucyjnych - art. 68 § 5 i 70 § 3 Ordynacji podatkowej, a jedynie uległ zawieszeniu na okres 12 miesięcy z uwagi na zawieszenie postępowania odwoławczego. W związku z tym Izba Skarbowa uznała, że termin do orzekania upłynął z końcem roku 1999 (obowiązek podatkowy powstał w dniu 26 czerwca 1993 r.). Odnośnie naruszenia art. 156 § 1 pkt 2, 3 i 7 Kodeksu postępowania administracyjnego Izba Skarbowa stwierdziła, że od 1 stycznia 1998 r. w sprawach podatkowych mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej. Niezależnie od tego, jakie powinny być zastosowane przepisy prawa, brak było podstaw do zastosowania trybu nadzwyczajnego z uwagi na fakt wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji pierwszej instancji. Odnośnie złożonego przez skarżącą żądania dokonania zwrotu na rzecz A. T. opłaty skarbowej w kwocie [...], Izba Skarbowa zauważyła, że prawo żądania rozpatrzenia wniosku o zwrot opłaty skarbowej przysługuje jedynie stronie, która de facto opłatę tę uiściła, to jest A.T. Zauważyła również, że zwrot nadpłat powstałych przed dniem 1 stycznia 1998 r., stosownie do postanowień art. 330 Ordynacji podatkowej dokonywany jest na podstawie przepisów ustawy z dnia z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (j.t. z 1993 t. Dz.U. Nr 108, poz. 486 ze zm.). Oznacza to, że do nadpłat tych ma zastosowanie art. 29 tej ustawy, zgodnie z którym nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie 3 lat od końca roku, w którym powstała. W niniejszej sprawie, zdaniem organu odwoławczego, z uwagi na fakt, iż nadpłata powstała w dniu jej zapłaty, to jest w dniu [...], termin do zwrotu nadpłaty upłynął z końcem roku 1999. Skarżąca w skardze z dnia [...]wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności art. 156 § 1 pkt 2, 3, 6 i 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej, to jest bez wymaganej prawem umowy, zaś jej wykonanie grozi odpowiedzialnością karną. Podniosła również, iż dotyczy sprawy rozstrzygniętej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 28 listopada 2000 r., sygn. akt I SA/Wr 1772/99. Skarżąca wniosła także o zasądzenie na jej rzecz kwoty [...]wraz z odsetkami. W kolejnych pismach procesowych skarżąca między innymi zażądała przedłożenia przez Izbę Skarbową oryginału umowy kupna sprzedaży udziałów Spółki oraz przeprowadzenia przez Sąd dowodu z przesłuchania świadka na okoliczność zawarcia umowy kupna udziałów firmy PWPUH "A Spółka z o.o. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę z dnia [...]wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją. W uzasadnieniu podniosła, iż z uwagi na uchylenie wyrokiem Sądu decyzji obu instancji bezzasadny jest zarzut skarżącej wydania przez organy podatkowe decyzji w sprawie rozstrzygniętej już inną decyzją ostateczną. Ponadto zauważyła, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przesądził o tym, czy doszło do zawarcia umowy sprzedaży udziałów spółki z o.o., a jedynie stwierdził, brak w aktach sprawy oryginału umowy sprzedaży udziałów, co nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że taka umowa w ogóle nie miała miejsca, a jedynie świadczy o tym, iż organy podatkowe nie przeprowadziły dokładnie postępowania wyjaśniające mające na celu ustalenie, czy faktycznie umowa ta miała miejsce. Na rozprawie pełnomocnik Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - zwanej dalej upsa. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności stwierdzić, iż w postępowaniu podatkowym znajdują zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z uchyleniem przez Sąd decyzji obu instancji, organ podatkowy, związany oceną prawną zawartą w wyroku z dnia 28 listopada 2000 r., były zobowiązane do ponownego przeprowadzenia postępowania podatkowego i zakończenia go wydaniem stosownej decyzji. Zdaniem Sądu słusznie Izba Skarbowa oceniła, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przesądził o istnieniu umowy sprzedaży udziałów spółki z o.o. lecz wskazywał na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego. Niezależnie jednak od zawartych w wyroku wskazówek, co do dalszego postępowania, organ podatkowy powinien był z urzędu zbadać, czy nie upłynął termin do wydania decyzji. Organ podatkowy nie może, bowiem wydać decyzji, o ile nastąpiło przedawnienie do orzekania o danym zobowiązaniu podatkowy. W sytuacji, gdy organ podatkowy stwierdzi przedawnienie do orzekania w danej sprawie brak było podstaw prawnych do wypowiadania się i oceny zdarzeń kreujących powstanie obowiązku podatkowego. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zachodzi ten przypadek. Obowiązek podatkowy powstał w roku 1993 i uległ zwieszeniu na kolejne 12 miesięcy. Wobec czego termin do orzekania upłyną z końcem roku 1999. Odnosząc się do żądania skarżącej zasądzenia przez Sąd wskazanej kwoty tytułem, jak twierdzi, zwrotu kapitału wniesionego do spółki i bezprawnie zabranego, należy stwierdzić, iż Sąd w granicach niniejszej skargi nie jest uprawniony do orzekania w tym zakresie. Zgodnie, bowiem z art. 134 upsa Sąd jest zobowiązany do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w granicach sprawy, co oznacza, że Sąd nie może orzekać w kwestiach, które nie wchodzą w zakres sprawy będącej przedmiotem zaskarżonego orzeczenia, w tym wypadku, określenia opłaty skarbowej a nie odszkodowania. Odnośnie złożonego przez skarżącą żądania zwrotu nadpłaty z tytułu pobranej opłaty skarbowej, Sąd stwierdza, iż w stanie obowiązującym przed 1 stycznia 1998 r. podatnik mógł skutecznie żądać zwrotu nadpłaty, o ile została ona wcześniej wykazana w deklaracji podatkowej, albo wynikała z decyzji wymiarowej. Rozpatrzenie wniosku podatnika w tym zakresie odbywało się w odrębnym postępowania. Tak, więc niezależnie od okoliczności, na które powołuje się organ odwoławczy (przedawnienie zwrotu nadpłaty) brak jest podstaw prawnych do orzekania w sprawie zwrotu nadpłaty w postępowaniu wymiarowym. Brak jest także podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu ze świadka. Przed sądem administracyjnym możliwe jest jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczające się do przeprowadzenia dowodu z dokumentu. Przeprowadzenie tego postępowania z innych środków dowodowych (na przykład dowodu ze świadka) jest niedopuszczalne. Podsumowując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja zostało wydane zgodnie z wskazanymi powyżej przepisami prawa. Wobec braku przesłanek do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 upsa, ją oddalił.