I SA/Wr 261/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej W. W. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. z tytułu nienależnego zwrotu podatku od towarów i usług za lipiec 2002 r. oraz odsetek za zwłokę postanawia umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W sprawie postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 14 marca 2011 r. przyznano skarżącemu W. W. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Na skutek wystąpienia przez Sąd do Okręgowej Izby Radców Prawnych we W. wyznaczono jako pełnomocnika dla strony skarżącej z urzędu radcę prawnego M. S. W dniu 3 lutego 2012 r. do Sądu wpłynął wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym, jak wynika z treści samego wniosku oraz pisma procesowego skarżącego z dnia 28 grudnia 2011 r., ustanowienie radcy prawnego celem wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 12 października 2011 r. oddalającego skargę na oznaczoną w sentencji postanowienia decyzję. W uzasadnieniu tego żądania skarżący wywiódł, iż ustanowiony w sprawie z urzędu profesjonalny pełnomocnik zdecydował się wbrew jego woli nie składać środka odwoławczego od wyżej wskazanego wyroku. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – zgodnie z § 2 art. 245 powołanej ustawy procesowej - zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z wyżej powołanego unormowania wynika, że prawo pomocy przyznane zostało W.W. postanowieniem referendarza sądowego z dnia 14 marca 2011 r. w zakresie maksymalnym, jaki przewiduje uregulowanie wynikające z Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odniesieniu do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego wskazać należy, że W. W. w obecnie toczącym się postępowaniu korzysta z prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego (radcy prawnego) ustanowionego na podstawie wyżej wskazanego postanowienia referendarskiego. W konsekwencji stwierdzić należy, że strona skarżąca w obecnie toczącym się na skutek oddalenia przez wojewódzki sąd administracyjny jej skargi postępowaniu nadal korzysta z prawa pomocy przyznanego jej na wcześniejszym etapie postępowania w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Aktualnie toczące się postępowanie jest procesową kontynuacją postępowania wcześniejszego, zainicjowanego środkiem prawnym (skargą) strony. Podsumowując stwierdzić trzeba, że w niniejszej sprawie W.W. korzysta z przyznanego mu prawa pomocy. Zostały zatem zachowane, przysługujące stronie skarżącej w jej sytuacji rodzinnej i materialnej, gwarancje realizacji prawa do sądu. Istotny przy rozpoznaniu aktualnego wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonego w dniu 3 lutego 2012 r.) jest fakt, iż prawo pomocy we wnioskowanym zakresie (tj. ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego) zostało już stronie przyznane prawomocnym postanowieniem referendarskim z dnia 14 marca 2011 r. i uprawnienie do korzystania z tego prawa jest nadal aktualne. W świetle powyższego postępowanie dotyczące wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy, złożonego w dniu 3 lutego 2012 r., uznać należało za bezprzedmiotowe. W konsekwencji, na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3) ustawy w zw. z art. 258 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, referendarz sądowy postanowił to postępowanie umorzyć. Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło wyraz w sentencji postanowienia. Odnosząc się na marginesie do wywodów strony skarżącej w zakresie zaistniałej między nią a jej pełnomocnikiem procesowym różnicy zdań w przedmiocie wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku wydanego w sprawie, przypomnieć należy, że Sąd nie ma kompetencji do zmiany osoby wyznaczonego z urzędu pełnomocnika lub przyznawania kolejnego prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, w sytuacji gdy dotychczasowe prawo pomocy w tym zakresie obowiązuje. Rola referendarza sądowego i Sądu w kwestii prawa pomocy ogranicza się bowiem jedynie do jego przyznania (tj. np. ustanowienia radcy prawnego (ale bez oznaczenia konkretnej osoby pełnomocnika)) lub odmowy przyznania tego prawa. Ani referendarz sądowy ani Sąd nie ma wpływu na to, jaką osobę organ samorządu właściwej korporacji wyznaczy na pełnomocnika stronie. Podejmowanie decyzji w tym zakresie (w tym potencjalnie wyznaczenie innego pełnomocnika) należy do suwerennej prerogatywy danego organu samorządu zawodowego. W konsekwencji tylko ten organ (a nie referendarz sądowy lub Sąd) może być adresatem uwag kierowanych przez stronę pod adresem wyznaczonego pełnomocnika. Tylko do tego organu (Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych we W.) można kierować ewentualne wnioski (należycie umotywowane) o zmianę osoby pełnomocnika. Przy tym zaznaczyć trzeba, że decyzja w przedmiocie takiej zmiany zależy jedynie od oceny wyżej wskazanego organu.