I SA/Wr 261/16

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-08-10

Skład orzekający: Marta Semiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi, biorąc pod uwagę jej sytuację finansową, w tym zajęcie komornicze wynagrodzenia i akcji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi. Na powyższą ocenę wpłynęła zadeklarowana przez stronę wysokość dochodów w zeznaniach podatkowych za ostatnie dwa lata oraz wysokość zajęcia komorniczego, która bez odsetek wynosiła 217.500 zł. Sąd udzielił zwolnienia tylko w zakresie wymaganego wpisu od skargi, uznając, że stanowi on jedyny koszt związany z zainicjowaniem postępowania sądowego.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na zajęcie komornicze wynagrodzenia i wysokie koszty utrzymania. Pomimo wezwań do przedłożenia dokumentów, jej sytuacja finansowa nadal wskazywała na trudności. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak strona wniosła sprzeciw, kwestionując ocenę swojej sytuacji majątkowej. Sąd rozpoznał sprzeciw, uwzględniając jego zasadność.
Rozstrzygnięcie
I. uchylono postanowienie referendarza sądowego z dnia 14 czerwca 2016 r. o odmowie przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznano skarżącej R. R. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w całości; III. oddalono dalej idący wniosek.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 czerwca 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie odpowiedzialności podatkowej postanawia: I. uchylić postanowienie referendarza sądowego z dnia 14 czerwca 2016 r. (sygn. akt I SA/Wr 261/16) o odmowie przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać skarżącej R. R. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w całości; III. oddalić dalej idący wniosek. Skarżąca wraz ze skargą wniosła o zwolnienie jej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że obecne wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę zostało zajęte przez komornika sądowego – do wypłaty pozostaje kwota 1.350,69 zł miesięcznie. Natomiast koszty utrzymania aktualnie wynoszą 1.400 zł bez wydatków na wyżywienie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach rubryki dotyczące stanu rodzinnego, posiadanych nieruchomości i przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł zostały zakreślone. Strona oświadczyła, że jej wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę wynosi 2.500 zł i jest objęte zajęciem komorniczym, posiada akcje spółki "A" S.A. – 1.421.065 akcji imiennych, które również zostały zajęte przez komornika sądowego. Spłaca kredyt hipoteczny udzielony w 2011 r. Wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę wynosi 1.808 zł,10 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienione zostały: czynsz miesięczny 500 zł, koszty utrzymania mieszkania 400 zł, rata kredytu 300 zł, koszty leczenia 200 zł. W wyniku wezwania skierowanego do strony przez referendarza sądowego w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.) do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów skarżąca oświadczyła, że mieszka sama, właścicielem mieszkania jest I. R. (matka), nie posiada żadnego środka transportu. Z przedłożonych dokumentów wynika, że strona w 2014 r. uzyskała przychód ze stosunku pracy w kwocie 13.440 zł, a w 2015 r. – 20.930 zł. Jest zatrudniona w "B" Sp. z o.o. od 7 marca 2011 r. na ½ etatu, na stanowisku Dyrektora Generalnego, z wynagrodzeniem brutto 1.850 zł (netto 1.355,69 zł). Pensja wypłacana jest w gotówce. Miesięczne wydatki skarżącej to: opłata czynszowa 523,48 zł, opłata za telewizję kablową 133 zł, prąd 216,03 zł, żywność, środki higieny, odzież 500 zł – pokrywane ze środków własnych. Rodzina pomaga w spłacie kredytu hipotecznego – rata 300 zł i pokrywa koszty leczenia 200 zł. Rata kredytu – zgodnie z przedłożonym harmonogramem – wynosi 177,23 zł. Skarżąca posiada rachunek depozytowy z saldem 529,40 zł (kwota zablokowana), który w 2013 r. został objęty zajęciem komorniczym. Od 2013 r. również zajęte jest wynagrodzenie oraz akcje imienne w "A" S.A. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2016 r., doręczonym stronie w dniu 11 lipca 2016 r., referendarz sądowy odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z zachowaniem ustawowego terminu R. R. wniosła sprzeciw od tego postanowienia, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przyznania jej prawa pomocy, ewentualnie, uchylenia zaskarżonego postanowienia i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania. W treści sprzeciwu strona zawarła polemikę z argumentacją zawartą w zaskarżonym postanowieniu, kwestionując w szczególności wybiórczość danych o swoim stanie majątkowym jakie strona przekazała do oceny referendarza sądowego. W nawiązaniu do treści skarżonego postanowienia zarzuciła również, że nie jest członkiem zarządu spółki "B" sp. z o.o., a jedynie osobą wskazana do kontaktów handlowych ze spółą. Wskazała także na nieregularność otrzymywanych wynagrodzeń (podkreślając m.in., że wypłata wynagrodzenia w okresie marzec-maj 2016 r. dotyczyła zaległego wynagrodzenia za okres od listopada 2013 r. do lutego 2014 r.), a nadto, że nie otrzymała zaległego wynagrodzenia od firmy "A" S.A., w której była zatrudniona od 1 października 2001 r. do 31 lipca 2015 r. Wnioskodawczyni podkreśliła, że z tytułu umowy o pracę w spółce "B" sp. z o.o. otrzymuje wynagrodzenie brutto w kwocie 2.500 zł (przed potrąceniem przez komornika) i na chwilę obecną ostatnia wypłata wynagrodzenia nastąpiła w dniu 17 maja 2016 r. i była to wypłata części zaległego wynagrodzenia za miesiąc styczeń i luty 2014 r. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że wpis od skargi w niniejszej sprawie został wyznaczony na kwotę 500 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 14 maja 2015 r., poz. 658) rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W przypadku osoby fizycznej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Oceniając złożony przez stronę wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Sąd uznał, że wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania jej zwolnienia w zakresie obowiązku uiszczenia wymaganego wpisu od skargi, który w sprawie wynosi 500 zł. Na powyższą ocenę wpływ miały – zadeklarowana przez stronę wysokość dochodów w zeznaniach podatkowych za ostatnie dwa lata (PIT-37 za 2014 i 2015 r.), a także, wysokość dokonanego zajęcia, która bez odsetek wynosi kwotę 217.500 zł. Sąd udzielił stronie zwolnienia tylko w zakresie wymaganego wpisu od skargi uznając, że na tym etapie postępowania stanowi on jedyny dla strony koszt jaki związany jest z zainicjowaniem postępowania sądowego. Wskazując na powyższe, a przy tym mając na uwadze, ze strona domagała się zwolnienia od całości kosztów sadowych w sprawie, Sąd dalej idący wniosek oddalił, o czym orzekł jak w pkt III postanowienia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 oraz art. 260 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło