I SA/Wr 262/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz – Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi P.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 17 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Pismem z dnia 18 lutego 2017 r., za pośrednictwem skarżonego organu, P. J. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 17 listopada 2016 r., nr [...] składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W uzasadnieniu wniosku podał, że o wydaniu skarżonego postanowienia organu drugiej instancji dowiedział się w trakcie rozmowy telefonicznej z organem podatkowym, po której niezwłocznie stawił się w jego placówce celem poznania treści postanowienia, co nastąpiło w dniu 15 lutego 2017 r. Skarżący podniósł, iż wydane postanowienie zostało pozostawione w aktach jako skutecznie doręczone po uprzednim podwójnym awizowaniu, co budzi wątpliwości z uwagi na stałe przebywanie pod adresem skarżącego jego osobiście bądź zamieszkującej z nim matki. Dodał, że wszelka korespondencja z uwagi na prowadzone od wielu lat postępowanie karno-skarbowe, stanowiąca niejako podstawę niniejszej sprawy, jest przez niego odbierana i nigdy nie zdarzyło się aby którekolwiek z kierowanych do strony pism nie zostało odebrane. Biorąc pod uwagę powyższe skarżący wskazał, że ustawowy termin na wniesienie skargi w sprawie rozpoczął swój bieg od dnia 15 lutego 2017 r., kiedy to zostało mu fizycznie doręczone skarżone postanowienie. Jednakże, gdyby Sąd nie przychylił się do stanowiska strony, z ostrożności procesowej wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm., dalej; p.p.s.a.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, o czym stanowi art. 85 p.p.s.a. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W odniesieniu zatem do powyższych uregulowań zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie było ustalenie, czy została spełniona podstawowa przesłanka przywrócenia terminu, jaką jest uprawdopodobnienie braku winy polegającej, najogólniej mówiąc, na przejawianiu należytej staranności w dbałości o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy nawet przy dochowaniu należytej staranności, nie można było usunąć przeszkody do dokonania czynności. Inaczej mówiąc, gdy wykazane zostanie, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. E. Iserzon, J. Staraniek. "Kodeks postępowania administracyjnego", Komentarz, wyd. IV, W-wa 1980, str. 136). W literaturze dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ocenie Sądu podlega zatem, czy skarżący dołożył wszelkiej możliwej staranności, jakiej należało od niego oczekiwać. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. powódź, pożar, przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się osobą trzecią przy dokonywaniu konkretnej czynności (por. B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego", Komentarz, wyd. 2, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 1998, s. 345). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy w sposób przekonujący uprawdopodobniony zostanie brak winy, a przy tym wykazane zostanie, iż niezależna przeszkoda trwała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Oceniając wniosek we wskazanym wyżej zakresie, Sąd stwierdził, że przy zachowaniu warunków formalnych wniosku, wnioskujący nie uprawdopodobnił w sposób wystarczający, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Analiza akt sprawy ujawnia, że zaskarżone postanowienie zostało uznane za doręczone w dniu 6 grudnia 2016 r., zgodnie z trybem uregulowanym w art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2015, poz. 613 ze zm.). W tym miejscu należy w ocenie wskazać, że organ drugiej instancji błędnie podaje datę doręczenia jako dzień 6 grudnia 2016 r., co ma miejsce zarówno w odpowiedzi na skargę (k. 12 akt sądowych), jak i protokole z dnia 15 lutego 2017 r. (k. 60 akt administracyjnych). Trzydziestodniowy termin do złożenia skargi upłynął zatem z dniem 5 stycznia 2017 r. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi wpłynął do organu w dniu 21 lutego 2017 r. (data stempla pocztowego to dzień 20 lutego 2017 r.). Skarżący w uzasadnieniu wniosku wskazywał, że zaskarżone postanowienie nie zostało mu doręczone w terminie przyjętym przez organ odwoławczy, w szczególności strona nie otrzymała żadnego awiza. Zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącemu dopiero w dniu 15 lutego 2017 r., w siedzibie organu podatkowego. Należy wskazać, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się nieprawidłowe doręczenie zaskarżonej decyzji (postanowienia). Jednakże w ocenie Sądu ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonego postanowienia wynika, że zostało ono prawidłowo doręczone w trybie doręczenia przez awizo, zgodnie z treścią art. 150 Ordynacji podatkowej. Pierwsze awizo miało miejsce w dniu 22 listopada 2016 r. a przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej Legnica 1 na okres 14 dni. Drugie awizo nastąpiło w dniu 30 listopada 2016 r., a więc po upływie 7 dni od dnia pierwszej awizacji przesyłki. W dniu 7 grudnia 2016 r., a więc po upływie 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia zwrócono przesyłkę do nadawcy z powodu jej nieodebrania przez adresata. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący nie uprawdopodobnił w żaden sposób, że przesyłka zawierająca zaskarżone postanowienie została doręczona w nieprawidłowy sposób. Skarżący poprzestał na gołosłownych twierdzeniach stałej obecności domowników pod adresem doręczania korespondencji przez organy podatkowe oraz o braku otrzymania pierwszego i drugiego awiza, które nie znajdują odzwierciedlenia w treści zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonego postanowienia. Zatem wobec braku uprawdopodobnienia, że do uchybienia terminu doszło bez winy skarżącego, Sąd odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi i orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.