I SA/Wr 266/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Lidia Błystak po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia 30 grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty z dnia 14 września 2004 r. z tytułu podatku od towarów i usług za luty 1999 r. w kwocie 2.217,10 zł oraz należnych odsetek na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za marzec 2001r. na skutek wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia 23 stycznia 2006r. WSA we Wrocławiu odrzucił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W., doręczone pod nieobecność E.K. jej dorosłemu domownikowi (matce) w dniu 17 stycznia 2005 r. (adnotacja na potwierdzeniu odbioru zaskarżonego aktu). Powyższą skargę strona skarżąca nadała w Urzędzie Pocztowym " [...]" w dniu 21 lutego 2005 r. (data stempla pocztowego). Jako przyczynę odrzucenia skargi wskazano fakt uchybienia przez stronę skarżącą trzydziestodniowemu terminowi do jej wniesienia, który upłynął z dniem 16 lutego 2005 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało poprzedzone postanowieniem z dnia 23 maja 2005r., w który odmówiono stronie skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi wskazując, że przedmiotowy wniosek nie znajduje oparcia w żadnym dowodzie ( np. zaświadczeniu lekarskim), pozwalającym na ocenę zdarzenia lub stanu, które można by przyjąć za podstawę ekskulpacji strony skarżącej. Pismem z dnia 24 marca 2006r. strona skarżąca ponownie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. O/Z w W. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca wskazała, że odbierała korespondencję w sprawie w Urzędzie Pocztowym w N. R. i kwitowała ją tylko swoim imieniem i nazwiskiem nie wpisując daty. Skargę według jej wyliczeń wniosła w terminie. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2006r. odrzucono wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że z akt sprawy wynika, iż strona skarżąca informację o uchybieniu terminowi do wniesienia skargi powzięła w dniu 19 kwietnia 2005r., kiedy doręczono jej odpowiedź na skargę, w której organ podatkowy wskazuje na spóźnienie tego środka zaskarżenia. W ocenie sądu termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu zaczynał biec w dniu 20 kwietnia 2005r. i kończył się z upływem 27 kwietnia 2005r. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone pismem z dnia 1 czerwca 2006r., w którym strona skarżąca zarzuciła błąd w przyjętych ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że termin wyznaczony do przywrócenia terminu do wniesienia skargi biegł od dnia 20 kwietnia 2005r. do 27 kwietnia 2005r. podczas, gdy skarżąca aż do marca 2006r. była chora i nie mogła podjąć żadnej czynności w sprawie. Postanowieniem z dnia 21 listopada 2007r. NSA uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że strona skarżąca nie podała wprost żadnej okoliczności pozwalającej ustalić jaka jest właściwie przyczyna uchybienia terminowi, wręcz przeciwnie - strona wyraźnie wskazuje, iż jej zdaniem termin został zachowany. W związku z powyższym nie jest możliwe ustalenie, czy siedmiodniowy termin określony w art. 87 § 1 u.p.p.s.a. został zachowany i w konsekwencji czego nie zachodzi przesłanka do odrzucenia spóźnionego wniosku wyrażona w art. 88 u.p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 w zw. z art. 197§ 2 ustawy z dnia 30 sierpnia - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, dalej u.p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepis ten nie powoduje natomiast związania sądu ponownie rozpoznającego sprawę oceną Naczelnego Sadu Administracyjnego dotyczącą stanu faktycznego sprawy. Wśród podstawowych wymogów każdej czynności procesowej mieści się konieczność jej dokonania w określonym terminie. Stosownie do treści art. 53 § 1 u.p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Termin ten jest terminem prekluzyjnym w tym znaczeniu, że jego upływ sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny odrzuca wniesioną skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. Podkreślić należy, że we wszystkich obowiązujących w Polsce procedurach obowiązuje zasada, że bezskuteczność czynności procesowej dokonanej przez stronę postępowania, wobec uchybienia terminu do jej dokonania, strona może zwalczać dwoma środkami. Albo podważając akt stwierdzający uchybienie terminu jako wadliwy, albo też wnosząc o przywrócenie terminu do dokonania czynności. Z akt sprawy niezbicie wynika, że skarga w sprawie została złożona z naruszeniem zakreślonego trzydziestodniowego terminu. W takiej sytuacji, jedynym właściwym narzędziem prawnym jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Dla skutecznego wniesienia tego wniosku należy spełnić szereg wymogów. W przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny prośbę o jego przywrócenie i jednocześnie dokonać czynności, dla której był on zakreślony (art. 87 u.p.p.s.a.). Następnie zgodnie z § 3 wymienionego przepisu wniosek wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Natomiast stosownie do treści art. 86 § 1 u.p.p.s.a., wniosek powinien zawierać uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się więc z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. Kodeks Postępowania Administracyjnego Komentarz B. Adamiak i J. Borkowski 7. wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck z 2005 r. str. 334). W konsekwencji to na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała ona należytej staranności, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanego i istniejącej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku. W rozpatrywanej sprawie pismo skarżącej z dnia 24 marca 2006r. nie spełnia żadnego z wyżej wymienionych wymogów stąd też nie może skutkować przywróceniem terminu do wniesienia skargi. Zauważyć należy, że pismo to nie tylko nie zawiera elementów, o których mowa w art. 87 § 2 u.p.p.s.a., lecz wręcz przeciwnie strona skarżąca podnosi w nim, że skarga według jej wyliczeń została wniosła w terminie. Wniesione przez stronę skarżącą pismo procesowe nie zawiera zatem wyjaśnień będących usprawiedliwieniem zaistniałego spóźnienia. Skarżąca we wniosku nie podała żadnych okoliczności wskazujących, że przekroczenie terminu nastąpiło bez jej winy, że mimo całej swej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, gdyż zachodziła przeszkoda od niej niezależna, która uniemożliwiła dokonanie czynności procesowej w terminie. We wniesionym piśmie strona dokonuje polemiki ze wcześniejszym stanowiskiem sądu zawartym w postanowieniu o odrzuceniu skargi. Zwrócić także należy na brak konsekwencji w stanowisku strony skarżącej albowiem początkowo strona odnosząc się do zarzutów zgłoszonych w odpowiedzi na skargę utrzymuje, że skargę wniosła bez zbędnej zwłoki w najbliższym terminie po otrzymaniu przesyłki od matki wskazując jednocześnie, że organ podatkowy II instancji nie mógł w jej przypadku powoływać się na prawidłowe doręczenie decyzji. Następnie w zażaleniu od postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi wskazała, że z powodu długotrwałej przewlekłej choroby od kilku lat nie prowadziła działalności gospodarczej i nie posiada w takiej sytuacji żadnych dochodów, które umożliwiałby jej posłużenie się inną osobą w załatwieniu spraw urzędowych. Z tych też względów uchybiła terminowi bez własnej winy. Wreszcie w piśmie inicjującym niniejsze postępowanie skarżąca oświadczyła, że skargę według jej wyliczeń wniosła w terminie. Reasumując powyższe rozważania brak jest podstaw do uznania, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. O/Z w W. z dnia 30 grudnia 2004r. nastąpiło w wyniku niezachowania przez stronę należytej staranności a skarżąca w najmniejszym stopniu nie uwiarygodniła, iż uchybienie to nastąpiło bez jej winy i z trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od jej osoby. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 zd. 2 ustawy procesowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji.