I SA/Wr 267/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do dokonania czynności postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca, wezwana do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że obecny stan zdrowia i przebyta we wrześniu operacja spowodowały, że nie jest w stanie ponieść powyższych kosztów. Lokal niemieszkalny, który wynajmuje, jest źródłem dochodu jej rodziny. Mieszka sama z dwiema córkami w wieku [...] lat. Od maja br. skarżąca nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z mężem. We wrześniu ubiegłego roku, po [...] latach pozostawania na zwolnieniu lekarskim, miała operację [...]. Nie mogąc kontynuować poprzedniej pracy, obecnie strona jest zatrudniona z wynagrodzeniem 1.459 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym tylko z córkami, posiada nieruchomość o powierzchni 33,4 m2 i poza tym nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 5.000 zł. Jedynym dochodem jest wskazane wyżej wynagrodzenie. W rubryce dotyczącej zobowiązań i stałych wydatków strona podała, że zalega w opłatach za lokal niemieszkalny, a najemca opóźnia się z płatnością czynszu. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych nie udzielono odpowiedzi w zakreślonym terminie. Podstawą prawną rozpoznania przedmiotowego wniosku jest regulacja zawarta w art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości) uraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a więc w zakresie całkowitym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga, iż instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób będących w bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie wykazanie, że strona rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji spoczywa na niej samej. Zatem w jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. Jak wynika bowiem z przytoczonej regulacji, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności, które uzasadniałyby jego żądanie. Rola Sądu/ referendarza sądowego ogranicza się do wezwania ubiegającego się o przyznanie praw pomocy do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, jeżeli oświadczenie złożone na urzędowym formularzu wniosku okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.). W takich też okolicznościach w niniejszej sprawie skarżąca została wezwana do nadesłania dodatkowych informacji i dokumentów. Pozostawiając wezwanie bez odpowiedzi w rezultacie nie usunął braków i wątpliwości co do jej możliwości płatniczych. Nie zostały potwierdzone dochody skarżącej z etatu ani z najmu lokalu niemieszkalnego. Nie udostępniła historii rachunków bankowych, których salda mogłyby potwierdzić brak oszczędności. Nie są też znane informacje o sytuacji finansowej męża skarżącej. Wprawdzie strona wskazuje, że nie mieszkają wspólnie z mężem, jednak nie oznacza to, że pomiędzy małżonkami wygasł obowiązek wzajemnego wspierania się, w tym finansowego, który wynika z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Z kolei z akt sprawy wynika, że małżonkowie pozostają ze sobą w kontakcie, gdyż w niniejszej sprawie, a także w innych sprawach toczących się w tutejszym Sądzie, skarżąca udzieliła swojemu mężowi pełnomocnictwa ogólnego. Reasumując, strona w żaden sposób nie potwierdziła oświadczeń złożonych w przedmiotowym wniosku, a co za tym idzie, nie wykazała okoliczności uzasadniających jej żądanie. Referendarz z kolei nie może wyłącznie na podstawie oświadczeń, co do których nadto ma wątpliwości, przyznać wsparcie dotowane z budżetu państwa. W związku z powyższym, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.