I SA/Wr 268/07
WyrokWSA we Wrocławiu2007-08-08
Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz, Ireneusz Dukiel, Ewa Kamieniecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy polski podatek akcyzowy od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, obliczany według stawki zależnej od wieku pojazdu, jest zgodny z art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) w kontekście zasady niedyskryminacji i swobodnego przepływu towarów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy podatkowe naruszyły prawo materialne poprzez zastosowanie przepisów krajowej ustawy o podatku akcyzowym, które są niezgodne z art. 90 akapit pierwszy TWE. Stawka podatku akcyzowego nakładana na używane samochody sprowadzone z innych państw członkowskich nie może przewyższać rezydualnego podatku zawartego w wartości porównywalnego samochodu używanego, który został już opodatkowany w Polsce.Stan faktyczny
Skarżący domagał się stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, argumentując, że obowiązek zapłaty tego podatku jest niezgodny z przepisami Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), w szczególności z art. 90 TWE, ze względu na dyskryminujący charakter opodatkowania. Organy celne odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że podatek został naliczony prawidłowo, a stawki podatku akcyzowego są uzależnione od obiektywnych kryteriów, takich jak rok produkcji i pojemność silnika, a nie od kraju pochodzenia pojazdu. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Z. oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Ewa Kamieniecka – sprawozdawca Protokolant: Anna Kruś po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz skarżącego kwotę 126,40 ( sto dwadzieścia sześć 40/100 ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...] nr [...] Dyrektora Izby Celnej we W. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z dnia [...] nr [...] odmawiającą A. P. stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie [...].
A. P. pismem z dnia [...] zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celnego w Z. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie [...]. Wnioskodawca wyjaśnił, że w dniu [...] uiścił podatek akcyzowy w wysokości [...] z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego w dniu [...] samochodu osobowego marki Volkswagen Golf, rok produkcji 1995. Uiszczenie podatku akcyzowego było warunkiem rejestracji samochodu w wydziale komunikacji. Według wnioskodawcy obowiązek zapłaty podatku akcyzowego w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodów osobowych jest niezgodny z art. 23 ust. 1 i 2, art. 25 oraz art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Istnieje bezwarunkowy zakaz stosowania ceł oraz opłat o skutku równoważnym w granicach Wspólnoty. Podatek akcyzowy nakładany na nabywcę towaru poza Polską stanowi opłatę równoważną do cła i narusza postanowienia TWE. Unia Europejska stanowi jeden obszar celny, w którym obowiązuje zasada, że obciążenia fiskalne nałożone na używany samochód przywieziony z innego Państwa Członkowskiego nie mogą być wyższe niż udział podatków zawarty w cenie samochodów na rynku krajowym. Różnicowanie podatków wewnętrznych przez nakładanie ich wyłącznie na samochody importowane z innych krajów członkowskich na terytorium RP narusza zakaz dyskryminacji wyrażony w art. 90 TWE.
Naczelnik Urzędu Celnego w Z. odmówił A. P. stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie [...], wskazując że brak jest podstaw do uznania uiszczonego podatku jako podatku nadpłaconego bądź nienależnego. Zarzuty strony dotyczące naruszenia przepisów art. 23 i art. 25 TWE są chybione z uwagi na to, że wskazane postanowienia traktatowe nie odnoszą się do podatków wewnętrznych, tym samym nie dotyczą podatku akcyzowego. Natomiast zróżnicowanie wysokości stawek podatku akcyzowego nastąpiło nie z uwagi na kraj produkcji pojazdu, czy państwo jego zakupu i przywozu, ale w oparciu o obiektywne i niedyskryminujące na gruncie uregulowań wspólnotowych kryteria dotyczące roku produkcji samochodu i pojemności silnika. Powyższe wskazuje na bezstronność krajowego systemu podatkowego, co z kolei nie powoduje naruszenia postanowień art. 90 TWE.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując że prawo wspólnotowe reguluje kwestie odnoszące się do konstrukcji systemu akcyzowego oraz kwestie mające zastosowanie do wyrobów akcyzowych zharmonizowanych ( paliwa silnikowe, oleje opałowe i gaz, napoje alkoholowe oraz wyroby tytoniowe ), natomiast pozostawia państwom członkowskim swobodę w zakresie opodatkowania akcyzą wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych, ustalania stawek podatku akcyzowego w oparciu o stawki minimalne, a także określenia szczegółowych warunków obowiązywania części zasad wspólnotowego systemu akcyzowego. Ponadto brak jest orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, w którym zostałaby stwierdzona niezgodność przepisów prawa polskiego dotyczących podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych z przepisami Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
Organ odwoławczy wskazał, że dokonywanie oceny zgodności obowiązującego w Polsce systemu prawnego z prawem wspólnotowym nie należy do kompetencji organów podatkowych. Przyjęcie, że organ podatkowy może odmówić stosowania powszechnie obowiązującego przepisu prawa z uwagi na wątpliwości dotyczące jego zgodności z ustawodawstwem wspólnotowym doprowadziłoby do podważenia obowiązującego w państwie porządku prawnego.
Dyrektor Izby Celnej nie podzielił poglądu strony, że przepisy podatkowe dotyczące opodatkowania podatkiem akcyzowym samochodów osobowych naruszają przepisy Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, bowiem stawka podatku akcyzowego nie jest uzależniona od kraju pochodzenia samochodu, ale jest zależna od pojemności silnika, wieku samochodu oraz od kwestii czy dany samochód jest zarejestrowany w kraju. Oznacza to, że w przypadku samochodu o tej samej wartości, pojemności silnika i wieku stawka podatku będzie taka sama dla samochodu z kraju, jak i dla samochodu pochodzącego z innego państwa. Nie można się przy tym zgodzić ze stwierdzeniem podatnika, że przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 29, poz. 257 z poźn. zm. ) mają charakter dyskryminujący. Przepisy te obejmują bowiem wszystkie samochody osobowe przed ich pierwszą rejestracją na terenie RP, niezależnie czy są to samochody używane czy nowe, importowane, krajowe czy nabywane wewnątrzwspólnotowo. Jednolitość tego traktowania odnosi się do stosowanej stawki podatku akcyzowego, ponieważ zależy ona wyłącznie od pojemności silnika oraz wieku samochodu. W przypadku samochodów powyżej 2 lat stosuje się stawki obliczone według wzoru określonego w § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego ( Dz. U. Nr 87, poz. 825 z późn. zm. ). Jednolitość odnosi się również do sposobu informowania organów podatkowych o powstaniu obowiązku podatkowego i momentu powstania obowiązku podatkowego.
Zasada nadrzędności prawa wspólnotowego nad prawem krajowym ma zastosowanie tylko wtedy, gdy w zakresie interpretacji na tle jakiejś dziedziny prawa objętej prawem wspólnotowym pojawia się w praktyce polskiej rozbieżności z interpretacją stosowaną w ramach wspólnot europejskich. Tylko w przypadku braku wyraźnie odmiennej wskazówki interpretacyjnej rozbieżność ta powinna skutkować przyjęciem interpretacji właściwej w ramach prawa wspólnotowego. Zastosowanie zasady nadrzędności prawa wspólnotowego miałoby zastosowanie w niniejszej sprawie w przypadku zaistnienia niezgodności prawa krajowego z prawem wspólnotowym lub w przypadku, gdyby prawo krajowe nie regulowało danego zagadnienia. Obowiązujący system podatku akcyzowego wyczerpująco reguluje zagadnienie, a ponadto nie narusza postanowień traktatowych zawartych w art. 90, w związku z czym nie można mówić o występujących sprzecznościach.
Mając na uwadze powyższe Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że Naczelnik Urzędu Celnego słusznie pobrał podatek akcyzowy należny z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, gdyż zastosował się do obowiązujących przepisów regulujących tę kwestię.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. P. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej, zarzucając że stosowanie przepisów krajowych ograniczone jest zobowiązaniami państw członkowskich wynikającymi z art. 90 TWE. Przepis ten stanowi zakaz dyskryminacyjnego opodatkowania produktów innych państw członkowskich. Towarem podobnym w przypadku samochodów używanych nabywanych wewnątrzwspólnotowo są nie wszystkie samochody przed ich pierwszą rejestracją w Polsce, ale samochody używane nabywane w Polsce. Nawet, jeżeli podatek akcyzowy płacony jest w związku z pierwszą rejestracją, to zgodnie z zasadą niedyskryminacji podatek płacony w nabyciu wewnątrzwspólnotowym powinien być taki sam, jak nałożony na samochody sprzedawane w Polsce ( tj. w związku z ich pierwszą rejestracją ). Samochody używane sprzedawane w Polsce będące produktem podobnym do samochodów używanych nabywanych wewnątrzwspólnotowo są przez polskie przepisy podatkowe traktowanie odmiennie. Podatek akcyzowy jest nakładany tylko na samochody nabyte wewnątrzwspólnotowo przy pierwszej rejestracji. Dalej należy zauważyć, że wysokość tego podatku uzależniona jest od roku produkcji samochodu, natomiast na samochody nabywane na terenie Polski nie jest nakładany podatek akcyzowy, ani też żadna opłata zależna od wieku samochodu.
Organy celne powinny w sposób nie budzący wątpliwości ustalić, które prawo jest właściwe i prawidłowo je zastosować. Jest to więc kwestia stosowania prawa, a nie orzekania o jego konstytucyjności lub zgodności z prawem wspólnotowym. Ponadto art. 81 ustawy o podatku akcyzowym zobowiązujący nabywcę wewnątrzwspólnotowego do złożenia deklaracji do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego łamie zasadę swobodnego przepływu towarów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] skarżący wniósł o zobowiązanie organu podatkowego, aby nadpłatę podatku akcyzowego obliczył w oparciu o rzeczywistą cenę uiszczoną w związku z nabyciem samochodu oraz o zasądzenie kosztów postępowania w wysokości [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej ( ... ). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 ).
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a powyższej ustawy.
Przedmiotem postępowania podatkowego było ustalenie istnienia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego po dniu 1 maja 2004 r. Organy podatkowe obu instancji, odmiennie niż skarżący, uznały, iż zapłacony przez niego podatek jest należny i nie podlega zwrotowi.
Tego rodzaju sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w dniu 21 lutego 2007 r. ( sygn. akt I SA/Wr 1827/06 ) i pogląd wyrażony w uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.
W celu przesądzenia spornej kwestii w pierwszej kolejności należy stwierdzić, czy dokonując wymiaru podatku akcyzowego z zastosowaniem prawa krajowego nie doszło do naruszenia przepisów prawa wspólnotowego, które z dniem przystąpienia naszego kraju do grona państw członkowskich Unii Europejskiej jesteśmy jako państwo zobowiązani do przyjęcia i stosowania.
W sytuacji, gdy przepisy prawa wspólnotowego nie określają wprost charakteru prawnego relacji między prawem wspólnotowym a prawem krajowym oraz kompetencji sądów państw członkowskich w zakresie rozpoznawania i rozstrzygania spraw wspólnotowych, lukę tę wypełniają zasady w kształcie nadanym im przez orzecznictwo ETS i Sąd Pierwszej Instancji, w tym: zasada bezpośredniego skutku prawa wspólnotowego w państwach członkowskich, zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa państw członkowskich oraz zasada efektywności prawa wspólnotowego ( zasada ekwiwalentności ).
Niezależnie od zasad ogólnych prawa wspólnotowego, gwarancję prawidłowego zastosowania prawa wspólnotowego, stanowią orzeczenia ETS odpowiadające na pytania prawne sądów krajowych w przedmiocie interpretacji pierwotnego i wtórnego prawa wspólnotowego oraz ważności prawa wtórnego. Co do zasady, wykładnia prawa wspólnotowego dokonana przez ETS na podstawie art. 234 TWE wiąże tylko sąd krajowy, który skierował dane pytanie prawne i to tylko w konkretnej sprawie, bowiem brak jest wyraźnego przepisu nadającego tym orzeczeniom moc powszechnie obowiązującą. Faktycznie jednak orzeczenia prejudycjalne mają taką moc chociażby przez fakt powoływania się ETS na wcześniejsze swoje orzeczenia i dosłowne cytaty, na odmowę udzielenia odpowiedzi na pytanie prejudycjalne rozpatrzone we wcześniejszym orzeczeniu. Również pominięcie orzeczeń ETS przez sąd krajowy może być potraktowane jako poważne i oczywiste naruszenie prawa wspólnotowego, co z kolei może stanowić jedną z przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej państwa.
Związanie sądu krajowego orzeczeniem zależy od sposobu udzielenia przez ETS odpowiedzi. Niekiedy ma ona charakter wskazówek, co sąd krajowy powinien wziąć pod uwagę, z pozostawieniem temu sądowi możliwości dokonania własnych ustaleń i ocen; niekiedy dokonuje rozróżnienia wykładni prawa i jego stosowania – nota informacyjna, a niekiedy jest jednoznaczna lub dokładna na tyle, że w praktyce determinuje treść orzeczenia sądu krajowego.
Odnosząc się do mocy wiążącej orzeczeń ETS w czasie należy stwierdzić, że orzeczenia te, zasadniczo wiążą wstecz od dnia wejścia przepisu prawa wspólnotowego w życie.
W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygania brak jest orzeczenia ETS, niemniej jednak należy stwierdzić, że ETS w dniu 18 stycznia 2007 r. wydał orzeczenie wstępne w sprawie C-313/05, rozstrzygające tożsamą kwestię, a więc zgodność przepisów ustawy o podatku akcyzowym z przepisami TWE.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 25 TWE, 28 TWE i 90 TWE oraz art. 3 ust. 1 i 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz. U. L 76, str. 1). Pytania te zostały przedłożone w ramach sporu zawisłego między M. B. a Dyrektorem Izby Celnej w W. w przedmiocie podatku akcyzowego, który został nałożony na skarżącego w związku z nabyciem w Niemczech używanego pojazdu samochodowego celem jego przywiezienia do Polski.
We wspomnianym orzeczeniu ETS nie stwierdził, aby przepisy krajowe naruszyły art. 25 i art. 28 TWE, natomiast udzielając odpowiedzi na pytanie związane z interpretacją art. 90 TWE, powołując się na wcześniejsze swoje orzecznictwo, Trybunał wskazał, iż stanowi on w systemie traktatu uzupełnienie postanowień odnoszących się do zniesienia ceł oraz opłat o skutku równoważnym. Celem tego postanowienia jest zapewnienie swobodnego przepływu towarów między państwami członkowskimi w normalnych warunkach konkurencji poprzez wyeliminowanie wszelkich form ochrony mogącej wynikać z nakładania dyskryminujących podatków wewnętrznych na towary pochodzące z innych państw członkowskich. W dziedzinie opodatkowania używanych samochodów przywożonych z zagranicy art. 90 TWE służy zagwarantowaniu całkowitej neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy produktami znajdującymi się już na rynku krajowym a produktami przywożonymi z zagranicy. Art. 90 akapit pierwszy TWE zostaje naruszony, gdy podatek nakładany na produkty przywożone z zagranicy i podatek nakładany na podobne produkty krajowe są obliczane w różny sposób i zgodnie z innymi zasadami, co prowadzi - choćby tylko w niektórych przypadkach - do wyższego opodatkowania towaru przywiezionego z zagranicy. Zatem zgodnie z tym postanowieniem podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów pochodzących z innych państw członkowskich bardziej niż obciąża on podobne produkty krajowe. W celu zagwarantowania neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy używanymi samochodami osobowymi znajdującymi się już na rynku krajowym a podobnymi samochodami przywożonymi z państwa członkowskiego innego niż Rzeczypospolita Polska należy więc porównać, zdaniem Trybunału, skutki podatku akcyzowego obciążającego te ostatnie pojazdy ze skutkami rezydualnego podatku akcyzowego obciążającego te pierwsze pojazdy, które zostały już opodatkowane tym podatkiem przy pierwszej ich rejestracji.
Zatem z powyższych rozważań wynika, iż art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. W istocie dane opodatkowanie można uznać za zgodne z art. 90 TWE tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że jest ono tak skonstruowane, iż wyklucza w każdym przypadku opodatkowanie przywożonych produktów w wyższym stopniu niż produktów krajowych, oraz że w związku z tym nie wywołuje ono w żadnym razie dyskryminujących skutków.
Na organach podatkowych spoczywa więc obowiązek zbadania, czy taki wzrost stawki dotyczy wyłącznie pojazdów używanych pochodzących z innego państwa członkowskiego niż Rzeczpospolita Polska oraz czy z kolei w przypadku pojazdów używanych zarejestrowanych w Polsce jako nowe, stawka rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w wartości takiego pojazdu pozostaje niezmienna. W ramach tego postępowania organy muszą uwzględnić, po pierwsze, jednokrotność podatku akcyzowego dla wszystkich pojazdów, które są przeznaczone do zarejestrowania w Polsce, zarówno nowych, jak i używanych, niezależnie od tego, czy zostały wyprodukowane na terytorium kraju, czy przywiezione z innych państw członkowskich. Po drugie, dokonać rozróżnienia na dwie kategorie pojazdów, a mianowicie na te, które są sprzedawane jako używane w okresie dwóch lat kalendarzowych od daty ich produkcji, przy czym rok ich produkcji uważa się za pierwszy rok kalendarzowy i z drugiej strony, na pozostałe. Jest to o tyle istotne, ponieważ stawka podatku akcyzowego, która obciąża pojazdy używane sprzedawane po więcej niż dwóch latach od daty ich produkcji, jest obliczana zgodnie z wzorem przewidzianym w § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego ( Dz. U. Nr 87, poz. 825 z późn. zm. - w brzmieniu obowiązującym przed zmianą wprowadzoną przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 2006 r. zmieniającego powyższe rozporządzenie – Dz. U. Nr 210, poz. 1551 ). Stosowanie tego wzoru wprost prowadzi do wzrostu stawki wraz z wiekiem pojazdu.
W świetle powyższych wywodów, a zwłaszcza z uwagi na fakt nie przeprowadzenia analizy porównawczej przez organy podatkowe, o jakiej mowa w wyroku ETS, decyzje obu instancji jako naruszające prawo podlegają wyeliminowania z obrotu prawnego. W ocenie Sądu, mimo wyraźnego w tej kwestii stanowiska Trybunału, brak jest jednak podstaw prawnych do prowadzenia postępowania przez sąd w zakresie, czy taki wzrost stawki dotyczy wyłącznie pojazdów używanych pochodzących z innego państwa członkowskiego niż Polska oraz czy z kolei w przypadku pojazdów używanych zarejestrowanych w Polsce jako nowe, stawka rezydualna podatku akcyzowego zawartego w wartości takiego pojazdu pozostaje niezmienna. Sąd administracyjny, na mocy przepisu art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm. ) a także art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jest bowiem kompetentny jedynie do kontroli zaskarżonych orzeczeń z punktu widzenia zgodności z prawem, a nie podejmowania rozstrzygnięć merytorycznych o charakterze kształtującym. Podkreślenia wymaga także fakt, iż przyjęte przez ustawodawcę krajowego rozwiązanie mieści się w granicach autonomii proceduralnej państw członkowskich przyznanej przez prawo wspólnotowe i w tzw. "minimalnym standardzie ochrony" określonym przez ETS w orzecznictwie.
Tym samym oznacza to brak podstaw prawnych do merytorycznego załatwienia sprawy. Jednocześnie organ I instancji rozpatrując ponownie sprawę będzie zobowiązany do ustosunkowania się w kwestii nadpłaty.
Podsumowując, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały podjęte z naruszeniem prawa. Organy obu instancji wprawdzie przeprowadziły postępowanie w granicach swoich kompetencji, także z zastosowaniem wskazanych procedur postępowania podatkowego, to jednak zastosowanie przepisów krajowego prawa materialnego nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa wspólnotowego. Wskazane przepisy ustawy o podatku akcyzowym są bowiem niezgodne z art. 90 akapit pierwszy TWE, w zakresie, w jakim stawka podatku akcyzowego, według której jest on nakładany na używane samochody, sprowadzone z innych państw członkowskich, przewyższa ułamek odpowiadający rezydualnemu podatkowi zawartemu w wartości porównywalnego samochodu używanego, na który podatek został nałożony w Polsce, kiedy był on nowy.
Tak więc przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy obu instancji zobowiązane są do przeprowadzenia postępowania z zastosowaniem prowspólnotowej wykładni prawa krajowego. Jednocześnie za przedwczesne na obecnym etapie sprawy należy uznać żądanie skarżącego odnośnie wskazania organom podatkowym, jaką wartość samochodu powinny przyjąć przy ustalaniu istnienia nadpłaty podatku akcyzowego, albowiem z uwagi na odmowę stwierdzenia nadpłaty organy podatkowe nie wypowiadały się co do podstawy opodatkowania i kwestia ta nie była przedmiotem sporu w postępowaniu. Ponadto w związku z powoływanym orzeczeniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości stwierdzającym niezgodność w pewnym zakresie polskich przepisów o podatku akcyzowym z art. 90 TWE w przygotowywaniu są przepisy regulujące zasady określania nadpłaty podatku akcyzowego w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i orzekł na podstawie art. 200 zwrot kosztów postępowania. Wyliczając koszty postępowania sądowego, Sąd wziął pod uwagę wpis w kwocie 118 zł oraz koszty korespondencji ( znaczki pocztowe ) w kwocie 8,40 zł. Jednocześnie należy wyjaśnić, że w postępowaniu sądowym nie podlegają zasądzeniu od organu podatkowego koszty poniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło