I SA/Wr 2708/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-06-01

Skład orzekający: Henryka Łysikowska, Anna Moskała, Dariusz Skupień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, pomijając dowody związane z odpowiedzialnością poborcy skarbowego za nieodprowadzenie wpłaconych kwot?
Ratio decidendi
Organy podatkowe naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej (art. 122 i 187) oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 68 § 1), nie przeprowadzając wyczerpującego postępowania dowodowego. Pominęły znaczenie dokumentów potwierdzających wpłaty poborcy skarbowemu, co mogło mieć wpływ na ustalenie stanu faktycznego i zasadność żądania zwrotu nadpłaty.
Stan faktyczny
Skarżący Z. O. domagał się zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, twierdząc, że zapłacił podatek dwukrotnie poborcy skarbowemu, który nie odprowadził pieniędzy do urzędu. Urząd Skarbowy i Dyrektor Izby Skarbowej odmówili zwrotu nadpłaty, uznając, że wyrok skazujący poborcę skarbowego nie stanowi podstawy do żądania zwrotu od organu podatkowego, a na koncie skarżącego nie figurowała nadpłata. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w W. Stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Łysikowska, Sędzia NSA Anna Moskała, Sędzia WSA Dariusz Skupień (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 czerwca 2005r. sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] Nr [...] II. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane Decyzją z dnia [...], Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] Nr [...] w sprawie był następujący stan faktyczny. Skarżący Z. O. w kwietniu 2003r. zwrócił się do organu podatkowego pierwszej instancji o zwrot nadpłaty w kwocie [...] powstałej w wyniku podwójnej zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-5) za m-ce 04-09.1997 r. Uzasadniając swój wniosek skarżący podniósł, iż zapłaty tego podatku dokonał w roku 1997 poborcy skarbowemu na podstawie tytułu wykonawczego, który jednak nie odprowadził zapłaconej kwoty do kasy Urzędu Skarbowego lecz sobie ją przywłaszczył. Z uwagi na brak wpływu na konto podatnika należnego podatku dochodowego Urząd Skarbowy w W. ściągnął w trybie egzekucyjnym kwotę zaległości podatkowej. Zdaniem skarżącego podwójnie zapłacony podatek spowodował powstanie nadpłaty w podatku dochodowym a na potwierdzenie tego faktu do wniosku o zwrot nadpłaty dołączył wyrok Sądu Rejonowego w W. II Wydział Karny, z którego orzeczenia wynika, iż Pan M. M. został zobowiązany do zwrotu skarżącemu kwoty [...]. Po przeprowadzeniu postępowania zmierzającego do ustalenia czy żądanie skarżącego co do zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym jest zasadne organ podatkowy pierwszej instancji decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 72 Ordynacji podatkowej odmówił zwrotu żądanej nadpłaty. Podstawą wydania takiej decyzji był zdaniem organu podatkowego fakt, iż na karcie kontowej skarżącego nie figurowała żadna kwota nadpłaconego podatku natomiast wyrok Sądu, na który powoływał się skarżący nie stanowił podstawy do żądania zwrotu zapłaconych kwot podatku od organu podatkowego lecz od osoby fizycznej tj. od Pana M.M. Wniesione od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie organ odwoławczy załatwił odmownie bowiem uznał - podobnie jak organ podatkowy pierwszej instancji - iż roszczenie o zwrot zasądzonej wyrokiem Sądu kwoty może być skierowane wyłącznie od dłużnika, którym jest Pan M. M. a nie do organu podatkowego tym bardziej, że jak ustalono, skarżący nie dysponował żadnymi dokumentami potwierdzającymi dokonanie wpłat poborcy skarbowemu. Nie zgadzając się z decyzją organu odwoławczego skarżący w ustawowym terminie złożył na nią skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W złożonej skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego zdaniem skarżącego w sprawie będącej przedmiotem sporu naruszono przepisy art. art. 121, 122 i 187 Ordynacji podatkowej poprzez nie podjęcie niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz nie zebrania i nie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie. Nadto skarżący zarzucił naruszenie art. 68 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym wskazując, iż wniesione odwołanie od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług (również w kwocie [...]) zostało uwzględnione poprzez uchylenie decyzji do ponownego rozpatrzenia z uwagi na m.in. na naruszenie tego przepisu. Wskazując na wyrok sądowy, w którym były poborca skarbowy został uznany winnym przywłaszczenia wpłaconych mu kwot na poczet zaległości podatkowej skarżący uznał, iż wyrok ten "prawdopodobnie nie miał mocy przekonania do wnikliwego rozpatrzenia i załatwienia sprawy" w postępowaniu zarówno podatkowym jak i odwoławczym zatem wnosząc skargę i przedkładając ponownie wyrok Sądu Rejonowego w W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację prawną i faktyczną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych decyzji z prawem, jeżeli ustawy stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W przedmiotowej sprawie należy podzielić argumentację skarżącego iż doszło do naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej. W tej sprawie organy podatkowe nie podjęły żadnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Rozstrzygnięcia zostały oparte jedynie na regulacji prawnej dotyczącej nadpłaty podatku oraz wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 24.06.2002r. sygn. akt II K 18/00. Organy podatkowe rozpoznając sprawę pominęły regulację zawartą w ustawie z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 Nr 110 poz. 968 z późn. zm.), a w szczególności przepis art. 68 § 1 zgodnie z którym, jeżeli zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego płaci dochodzoną należność pieniężną, poborca wystawia pokwitowanie odbioru pieniędzy. Pokwitowanie to wywiera ten sam skutek prawny, co pokwitowanie wierzyciela. Za pokwitowaną należność pieniężną organ egzekucyjny ponosi odpowiedzialność wobec wierzyciela. W aktach prowadzonego postępowania, znajduje się kserokopia postanowienia w przedmiocie dowodów rzeczowych, w którym zostały wymienione pokwitowania pobrania kwot z tytułu postępowania egzekucyjnego nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]. Wyżej wymienione dokumenty nie były przedmiotem prowadzonego postępowania dowodowego albowiem takiego postępowania nie było. Organy dokonały jedynie oceny przedłożonego wyroku pod kątem przepisów regulacji ordynacji podatkowej dotyczących nadpłaty. Brak przeprowadzenia postępowania ze wskazanych wyżej dokumentów, mając na uwadze ich znaczenie w świetle art. 68 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, stanowi naruszenie art. 187 Ordynacji podatkowej, która nakłada na organy podatkowe obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy przeprowadzić postępowanie dowodowe z dokumentów wyżej opisanych, które powinny jako dowody rzeczowe być przekazane przez prokuraturę do akt postępowania sądowego, zakończonego wydanym wyrokiem (sygn. akt II K 18/00), następnie dokonać ich oceny kierując się przedmiotem tego postępowania. Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja narusza prawo stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) powołanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji wynika z art. 152 tejże ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło