I SA/Wr 275/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 9 grudnia 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier z tytułu użytkowania automatów o niskich wygranych za marzec 2010r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca A Sp. z o.o. z siedziba w W. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wskazała, iż z powodu wprowadzenia zwiększonej stawki podatku z tytułu działalności gospodarczej w zakresie gier, spółka znajduje się obecnie w bardzo trudnej sytuacji finansowej, w ubiegłym roku podatkowym poniosła stratę w wysokości 2.344.896,11 zł, spółka nie była w stanie uiszczać swoich zobowiązań podatkowych, co spowodowało wszczęcie wobec spółki postępowań egzekucyjnych, zajęcie rachunków bankowych oraz posiadanych udziałów w innej spółce kapitałowej, w innej sprawie uzyskała zwolnienie od kosztów sądowych. Obecnie spółka celem zrównoważenia kosztów, wynikających ze zwiększonych należności podatkowych, obniża koszty funkcjonowania. Do wniosku załączono bilans spółki na dzień 31.12.2010r., z którego wynika, iż spółka posiada środki trwałe o wartości 13.545.277,28 zł, aktywa i pasywa spółki na koniec roku 2010 równoważyły się i wynosiły 34.421.519,86 zł, po stronie aktywów figurowały m.in. należności krótkoterminowe w kwocie 14.014.491,01 zł, a po stronie pasywów zobowiązania krótkoterminowe w wysokości 19.723.293,68 zł, w tym z tytułu dostaw towarów i usług 4.437.689,16 zł, rachunek zysków i strat za 2010r., z którego wynika, iż skarżąca spółka osiągnęła w 2010r. przychód netto za sprzedaży IN gry na automatach w wysokości 149.157.110,62 zł i poniosła stratę w wysokości 2.344.896,11 zł, wyciąg z rachunku bieżącego, z którego wynika, iż spółka w dniu 31.05.2011r. miała na rachunku ujemne saldo w wysokości 6.625,63 zł i brak obrotów na rachunku od dnia 01.05.2011r. do dnia 31.05.2011r. Załączono nadto postanowienie referendarza sądowego w WSA w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2011 r., sygn. I SA/Gd 68/11, o przyznaniu skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 04.07.2011 r. referendarz sądowy, działając w oparciu o art. 246 § 2 pkt 2, oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze Sygn. akt I SA/Wr 275/11 zm.) – w skrócie: "ppsa", odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie od ww. orzeczenia skarżąca podniosła, że wykazanie ujemnego salda na rachunku bankowym dowodzi braku możliwości uiszczenia wpisu, posiadany przez Spółkę majątek nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w przeważającej części automaty do gier o niskich wygranych, które mogą być eksploatowane jedynie do dnia wygaśnięcia licencji. Z tego powodu brak jest jakiegokolwiek popytu na ten składnik majątku spółki. W sprzeciwie wskazano nadto, iż "sprzedaż majątku trwałego, który w chwili obecnej jest jedynym źródłem dochodu skarżącej, pomijając brak faktycznej możliwości zbycia posiadanych rzeczowych składników majątku, w oczywisty sposób doprowadziłaby do jej niewypłacalności, uniemożliwiając jej dalsze istnienie w obrocie gospodarczym". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Natomiast zgodnie z art. 246 § 2 ppsa prawo pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) bądź w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2). Podkreślenia wymaga, że regulacja prawna art. 246 § 2 pkt 1 i 2 powoływanej ustawy stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Tak więc, przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. Sygn. akt I SA/Wr 275/11 P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał przesłanki przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z załączonych do wniosku dokumentów wynika, iż A Sp. z o.o. z siedzibą w W. prowadzi działalność gospodarczą dużych rozmiarów, o czym świadczy przychód osiągnięty w 2010r. w wysokości blisko 150 mln zł. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżąca w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, posiada płynność finansową, obecnie koncentruje się na obniżeniu kosztów działalności, co jest konieczne z powodu zwiększonych obciążeń podatkowych, w grudniu 2010r. była w stanie regulować na bieżąco zobowiązania krótkoterminowe w wysokości blisko 20 mln zł, w tym z tytułu dostaw towarów i usług w wysokości blisko 4,5 mln zł. Twierdzenia skarżącej zawarte w sprzeciwie, iż jej majątek jest faktycznie niezbywalny, są oczywiście sprzeczne z twierdzeniem, iż sprzedaż majątku trwałego w chwili obecnej jest jedynym źródłem dochodu skarżącej, a przez to twierdzenia te są zdaniem Sądu niewiarygodne. Skarżąca nie twierdzi również wprost i nie przedkłada na tą okoliczność żadnych dowodów, iż faktycznie zaprzestała swojej podstawowej działalności gospodarczej w zakresie gier. Przeciwnie, jak wyżej wskazano, skarżąca podaje, iż obecnie koncentruje się na obniżeniu kosztów działalności. Oczywiście chybiony jest również w ocenie Sądu argument, iż zbycie składnika majątku spółki o wartości 1.696,00 zł (kwota wpisu), znikomej w porównaniu z wartością pozostałego majątku Spółki, spowodować może jej niewypłacalność. W kontekście skali działalności gospodarczej skarżącej i wartości posiadanego majątku trwałego, koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania stanowi Sygn. akt I SA/Wr 275/11 wpis w wysokości 1.696,00 zł (który zwykle stanowi najwyższy koszt sądowy w postępowaniu sądowoadministracyjnym), stanowią kwotę znikomą i niewątpliwie przez skarżącą możliwą do poniesienia. Brak środków na rachunku bieżącym A Sp. z o.o. w dniu 31.05.2011r. oraz brak obrotów na rachunku od dnia 01.05.2011r. do dnia 31.05.2011r. jest bez znaczenia dla oceny jej zdolności finansowych. Chwilowy brak środków pieniężnych na rachunku bankowym osoby prawnej nie uzasadnia domagania się zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie np. uzyskać kredytu w rachunku bieżącym. W istocie rzeczy prawo pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązków ponoszenia kosztów postępowania sądowego powinno się sprowadzać wyłącznie do przypadków, w którym zdobycie przez stronę środków do sfinansowania udziału w tym postępowaniu jest niemożliwe (tak II SAB/Wr 32/08postanow. Wsa 2009-03-09 we Wrocławiu LEX nr 603148). Niemożliwość uiszczenia wpisu w wysokości 1696 zł oznaczałaby, iż spółka obecnie nie posiada żadnych przychodów lub zdolności kredytowej na minimalnym poziomie i nie jest w stanie prowadzić żadnej działalności z powodu utraty płynności finansowej. Jak jednak wyżej wskazano, z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wynika, iż spółka działalność gospodarczą prowadzi. Natomiast zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych w innej sprawie nie skutkuje automatycznie przyznaniem prawa pomocy we wszystkich postępowaniach sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 postanowiono jak w sentencji.