I SA/Wr 276/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Błystak po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 2012 r. w sprawie ze skargi A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2005 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu. Jak wynika z akt sprawy, tj. ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki (k. 95 akt sądowoadministracyjnych) oraz pisma Poczty Polskiej z dnia 24 stycznia 2013r. (k. 107 akt sądowoadministracyjnych), dwukrotnie – w dniu 7 i 17 grudnia 2012 r. – podjęto próbę doręczenia skarżącej spółce przesyłki sądowej zawierającej odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 2012 r. Zawiadomienie o tych próbach oraz o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym pozostawiono w drzwiach adresata. Prezes skarżącej spółki powyższą przesyłkę odebrał w Urzędzie Pocztowym w dniu 24 grudnia 2012 r. Listem poleconym, nadanym w dniu 2 stycznia 2013 r. na adres Sądu strona skarżąca przesłała wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Sądu z dnia 3 grudnia 2012 r. przesyłając jednocześnie dwa podpisane egzemplarze tego środka prawnego. W uzasadnieniu swojego wniosku strona podała, że nie była w stanie nadać na adres Sądu zażalenia w dniu 31 grudnia 2012 r., tj. w ostatnim dniu ustawowego terminu do złożenia tego środka odwoławczego obliczonego z uwzględnieniem dnia doręczenia postanowienia – tj. dnia 24 grudnia 2012r. Wywiodła strona, że w tym dniu żadna z placówek pocztowych w W. "nie była czynna po zakończeniu pracy" i dlatego swoje zażalenie w tym samym dniu przesłała na adres skrzynki poczty elektronicznej Sądu. Wezwana przez Sąd strona skarżąca w piśmie z dnia 15 lutego 2013 r. oświadczyła, że "prawdopodobnie" nie zachowała się koperta listu poleconego, którym doręczono jej odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia Sąd w pierwszej kolejności bada, czy istniał powód jego złożenia, tzn., czy czynność w postępowaniu sądowym, której dotyczy, została dokonana z uchybieniem przewidzianego dla niej w ustawie terminu. W drugiej kolejności weryfikacji podlega wystąpienie podstaw do uwzględnienia żądania strony. Stosownie do art. 194 § 2 w związku z art. 198 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia. Z akt sprawy wynika, iż stanowiące przedmiot zażalenia postanowienie Sądu z dnia 3 grudnia 2012 r. zostało doręczone skarżącej spółce w dniu 21 grudnia 2012 r. Ustalenie to Sąd oparł na znajdujących się w aktach sprawy dokumentach (zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz piśmie Poczty Polskiej z dnia 24 stycznia 2013 r.), na podstawie przepisów art. 73 § 1, 2, 3 i 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wedle powołanego unormowanie procesowego w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Zatem dniem doręczenia zastępczego jest dzień, w którym bezskutecznie upłynął ustawowo przewidziany termin odbioru pisma sądowego prawidłowo złożonego w pocztowej placówce oddawczej, a nie dzień późniejszego faktycznego wydania go w tej placówce adresatowi, z naruszeniem przepisu § 10 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 190, poz. 1277) w związku z art. 65 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie przedstawienie na wezwanie przez stronę skarżącą koperty listu poleconego zawierającego odpis postanowienia Sądu z dnia 3 grudnia 2012 r. powodowało, że Sąd nie był w stanie dokonać ustaleń dotyczących ewentualnych uchybień w sprawie w zakresie dochowania trybu doręczeń przez pocztę w postepowaniu sądowoadministracyjnym. W konsekwencji przyjął Sąd ustalenia dokonane na podstawie dostępnych, znajdujących się w aktach sprawy dokumentów. Z ustaleń tych wynika, że dwukrotnie – w dniu 7 i 17 grudnia 2012 r. – podjęto próbę doręczenia skarżącej spółce przesyłki sądowej zawierającej odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 2012 r., natomiast zawiadomienie o tych próbach oraz o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym pozostawiono w drzwiach adresata. Tym samym w sprawie w dniu 21 grudnia 2012 r. doszło do zastępczego doręczenia stronie skarżącej postanowienia Sądu z dnia 3 grudnia 2012r. Przechodząc do ustalenia, czy w sprawie doszło do uchybienia przez skarżącą terminu do wniesienia zażalenia wskazać trzeba, że zgodnie dyspozycją normy prawnej wynikającej z art. 83 § 1 ustawy procesowej terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego, to jest regulacji zawartej w art. 110 - 115 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.). Po myśli przepisu art. 111 § 2 Kodeksu cywilnego, jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. Zatem termin do wniesienia zażalenia rozpoczynał bieg w dniu 22 grudnia 2012 r. i kończył się z upływem dnia 28 grudnia 2012 r. Tymczasem przedmiotowy środek odwoławczy został wniesiony do Sądu w dniu 2 stycznia 2013r., tj. 5 dni po określonym w ustawie terminie. Dalej, dla oceny uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu przywołania wymagają przepisy art. 86 i 87 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które przewidują możliwość przywrócenia terminu w sytuacji, gdy zainteresowany uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak jego winy w uchybieniu terminu, wniosek o przywrócenie zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i gdy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony. Zarówno w literaturze prawniczej jak i w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, iż kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej i że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się lekkiego choćby niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminu można zatem przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć przy użyciu największego nawet wysiłku, i że nie można za winę poczytać niedopełnienie jakiegoś nadzwyczajnego wysiłku, np. zagrażającego jego zdrowiu lub życiu, albo narażającego ją na poważne straty. Akcentuje się też, iż przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej należy wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, a do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która uniemożliwia wyręczenie przez inną osobę, powódź, pożar. Mając na uwadze powyższe wywody należało stwierdzić, iż strona skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia w sprawie okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Okoliczność, która wedle relacji strony towarzyszyła w niniejszej sprawie uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, a to zamknięcie urzędów pocztowych w miejscu jej siedziby, nie może być uznana w realiach sprawy za uprawdopodabniającą brak winy skarżącej spółki w uchybieniu terminu kończącego się w dniu 28 grudnia 2012 r . Okoliczność ta dotyczy bowiem dnia 31 grudnia 2012 r. - następującego już po ostatnim dniu terminu. Nie ma zatem związku z jego uchybieniem. W konsekwencji Sąd zobligowany był uznać, iż w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie została zrealizowana przesłanka określona w art. 87 § 2 ustawy procesowej, od której zaistnienia uzależnione jest uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W związku z powyższym, na podstawie powołanych przepisów Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji postanowienia.