I SA/Wr 277/08
PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-08-18
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest częściowo niezdolny do pracy i ponosi wysokie koszty leczenia, ale posiada udziały w spółce o znacznej wartości, wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca nie wykazał w sposób wiarygodny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wskazano na sprzeczności w oświadczeniach wnioskodawcy dotyczące jego stanu zdrowia, dochodów i wydatków, a także na fakt posiadania udziałów w spółce o znacznej wartości, które mogłyby zostać zbyte w celu pokrycia kosztów sądowych.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Uzasadniał wniosek częściową niezdolnością do pracy, kosztami leczenia oraz wychowywaniem córki. Z oświadczeń i dokumentów wynikało, że wnioskodawca jest zatrudniony, posiada udziały w spółce o dużej wartości, a jego sytuacja finansowa i rodzinna była przedstawiana w sposób budzący wątpliwości i zawierający sprzeczności.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2002 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że jego stan zdrowia nie pozwala na dalszą pracę. Od 22 kwietnia 2008 r. jest na zwolnieniu lekarskim i złożył wniosek o rentę inwalidzką. Orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS, z dnia 9 lipca 2008 r., które zostało załączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnioskodawca został uznany za częściowo niezdolnego do pracy do dnia 31 października 2009 r. Wnioskodawca wskazał również, że na mocy prawomocnego wyroku wychowuje córkę (ur. w 2000 r.). Dodał, że ze względu na swoje schorzenia wydaje na leki około 1.000 zł miesięcznie.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką i posiada mieszkanie służbowe o powierzchni 100 m2. Poza tym nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, papierami wartościowymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Jego dochód stanowi wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w spółce z o.o. "A" w P.-Z. w kwocie 3.331,71 zł (z załączonego zaświadczenia wynika, że jest to średnia z ostatnich 6 miesięcy). Wnioskodawca dodatkowo wskazał, że udziały, które posiada w wyżej wymienionej spółce, w zostały zajęte przez komornika. Natomiast ze względu na zobowiązania tej spółki, nie mają one żadnej wartości rynkowej.
Sąd wziął również pod uwagę dokumenty i oświadczenie złożone w celu uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 278/08, w której wnioskodawca jest również stroną. Na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym w powyższej sprawie, skarżący podał, że spółka, w której posiada udziały, nie wypłaciła dywidendy za lata 2005, 2006 i 2007, gdyż zostały one przeznaczone na pokrycie straty. Powyższe udziały do tej pory nie przyniosły mu korzyści. Gospodarstwo domowe prowadzi wraz z córką i konkubiną, nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów powyżej 3.000 euro. Nieruchomość, położona w miejscu wskazanym w skardze jako adres zamieszkania, została wniesiona aportem do spółki. W oświadczeniu o dochodach wskazał, że z tytułu umowy o pracę jego dochód brutto wynosi 2.000 zł, a jego żony - 1.500 zł. Z przedłożonego zaświadczenia wynika, że powyższy dochód skarżący uzyskał w miesiącach luty, marzec i kwiecień 2008 r. Natomiast w miesiącach czerwiec i lipiec 2008 r. wyniósł około 5.500 zł brutto. Miesięczne wydatki wnioskodawcy wynoszą około 2.610 zł, w tym na media 210 zł, na leki - 500 zł, artykuły szkolne 50 zł wyżywienie - 1.500 zł i inne wydatki - 500 zł. Wartość udziałów, które posiada samodzielnie w spółce z o.o. "A", wynosi 8.210.000 zł. Z zeznań podatkowych wynika, że dochód skarżącego ze stosunku pracy w 2006 r. wyniósł 30.900,45 zł, a w 2007 r. - 97.744,67 zł.
Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Zwrócić trzeba uwagę, że wyrażenie zawarte w powołanym wyżej przepisie art. 246 p.p.s.a. "gdy wykaże" wskazuje, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia w wiarygodny sposób, że nie jest w stanie ponieść kosztów procesu bez uszczerbku dla własnego koniecznego utrzymania. Winien zatem dochować szczególnej staranności przy wskazywaniu podstaw, które uzasadniają jego żądanie, poprzez przedłożenie wszelkich dokumentów i oświadczeń potwierdzających brak środków na opłacenie tych kosztów.
Tymczasem informacje wynikające z przedłożonych oświadczeń i dokumentów budzą wątpliwości.
Przede wszystkim oświadczenia skarżącego są w części sprzeczne. Wskazał bowiem, że od 22 kwietnia 2008 r. pozostaje na zwolnieniu lekarskim, natomiast zgodnie z zaświadczeniem o zarobkach jego wynagrodzenie wzrosło z 2.000 zł za kwiecień do 5.591,78 zł za czerwiec i 5.411, 40 zł za miesiąc lipiec 2008 r. Nie przedłożył też zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego pozostawanie na zwolnieniu. Po drugie, w oświadczeniu o stanie rodzinnym, złożonym na urzędowym formularzu wniosku, w niniejszej sprawie skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe jedynie z córką, z kolei na formularzu złożonym w sprawie o sygn. I SA/Wr 278/08 wymienił dodatkowo konkubinę, co dla oceny sytuacji finansowej ma o tyle znaczenie, że wymieniona konkubina posiada również dochód, tym samym partycypuje, a przynajmniej powinna, w wydatkach związanych z utrzymaniem zajmowanego mieszkania. Po trzecie, w rozpoznawanym wniosku skarżący podał, że miesięcznie ponosi koszty związane za zakupem lekarstw w wysokości 1.000 zł, we wniosku w wymienionej wyżej sprawie wydatek ten - zgodnie z jego oświadczeniem - wynosi 500 zł. Poza tym, zwrócić należy uwagę, że wynagrodzenie wnioskodawcy było w ostatnich miesiącach na tyle wysokie, że miał możliwość poczynienia oszczędności na poczet przyszłych kosztów sądowych związanych ze swoim udziałem w sprawie, których winien się spodziewać już z dniem wniesienia skargi na decyzję organu podatkowego, to jest z 5 stycznia 2008 r.
Wskazać też trzeba, że poza dochodem uzyskiwanym ze stosunku pracy na stanowisku prezesa zarządu spółki z o.o., skarżący posiada również udziały w tej spółce o wartości ponad 8.000.000 zł. Wprawdzie wskazał, że udziały te zostały zajęte przez komornika, niemniej jednak nie przedstawił żadnego dokumentu, który by potwierdzał tę okoliczność. Skoro natomiast jego sytuacja finansowa i majątkowa jest w takiej kondycji, która zmusza go do wnioskowania o wsparcie ze strony Skarbu Państwa, w celu pozyskania środków finansowych może posiadane udziały zbyć.
Końcowo podkreślić należy, że wprawdzie skarżący w sprawach o sygn. I SA/Wr 277/08 i I SA/Wr 278/08 złożył oddzielne wnioski, przedstawiając w nich poniekąd różne stany faktyczne, jednakże zostały one złożone w tym samym czasie przez tę samą osobę fizyczną. W związku z tym Sąd, w celu dokonania pełnej oceny realnej sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy, był uprawniony rozpoznać wnioski w obu sprawach w oparciu o przedstawione okoliczności faktyczne łącznie.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należało, ze wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla budżetu domowego jego rodziny i dlatego, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło