I SA/Wr 285/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. J.-K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określeniu zobowiązania w podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. oraz odsetek za zwłokę od zaliczek za poszczególne miesiące 2006 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że w związku z przewlekłą chorobą (astma) nie jest w stanie dalej prowadzić swojej firmy. Sama wychowuje trójkę dzieci. Najstarsza córka, w związku z tym, że studiuje dziennie, nie może podjąć pracy, aby odciążyć budżet domowy. Strona nie posiada żadnych oszczędności, które mogłyby pomóc w obecnej ciężkiej sytuacji jej rodziny. Zwróciła uwagę, że w ostatnich 5 latach rozwiodła się, okradziono jej zakład na kwotę około 80.000 zł, a z usług jej firmy zrezygnował główny kontrahent. Okoliczności te w znacznym stopniu wpłynęły na stan samej skarżącej, jak i jej rodziny. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strona podała, że prowadzi gospodarstwo z trójką dzieci, nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżąca podała też, że nie uzyskuje żadnych dochodów. W związku z wezwaniem do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, nadesłane zostało zeznanie podatkowe za 2008 r., bilans za styczeń 2010 r., kopie z księgi podatkowej za styczeń i luty 2010 r. (jak wskazała wnioskująca, miesiąc marzec na dzień wezwania nie został rozliczony) wyrok z dnia [...] o rozwodzie i zasądzeniu alimentów na dwoje dzieci w łącznej kwocie 300 zł, oraz duplikaty potwierdzeń 50 operacji bankowych wykonanych na rachunku związanym z prowadzoną działalnością gospodarczą w okresie od [...]do [...]. Z powyższych dokumentów wynika, że w 2008 r. wnioskująca uzyskała przychód z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 346.366,14 zł i poniosła stratę w kwocie 10.073,23 zł. Za pierwsze dwa miesiące 2010 r. przychód ze świadczonych usług wyniósł 20.316,97 zł, a wydatki 20.023,25 zł. Potwierdzenia operacji bankowych wskazują na wpłaty dokonywane przez kontrahentów firmy prowadzonej przez skarżącą, wypłaty z bankomatu oraz wpłatę na rachunek odbiorcy: B. K. kwoty 1.245 zł, tytułem zaliczki na poczet zakupi paliw, części. Ponadto skarżąca oświadczyła, że obecnie otrzymuje alimenty na dzieci w wysokości 1.300 zł miesięcznie – 800 zł na córki i 500 zł na syna. Przy czym nie dysponuje jeszcze wyrokiem, którym zasądzone zostały te ostatnie alimenty. Wyjaśniła, że nieruchomość pod jej adresem zamieszkania jest mieszkaniem komunalnym, którego głównym najemcą jest jej babcia. Dalej skarżąca wskazała, że spłaca kredyt we frankach szwajcarskich. Od lutego b.r. bank zmniejszył ratę, ale wydłużył okres spłacania. Miesięcznie rata wynosi około 600 zł, w zależności od kursu waluty. Posiada kartę kredytową, którą spłaca w kwocie minimalnej 800 zł, a następnie znów wypłaca około 300 zł. Na lekarstwa, żywność i środki higieny przeznacza 600-700 zł. Jako źródło finansowania wydatków ponoszonych miesięcznie skarżąca wymieniła dochód z działalności gospodarczej uzyskany w lutym 2010 r., to jest 300 zł, alimenty na dzieci i pomoc ze strony matki 300 zł. Oświadczyła, że nie posiada żadnych środków transportu. Dodała, że jest alergikiem i od 5 lat choruje na astmę oskrzelową, która w znacznym stopniu utrudnia normalne funkcjonowanie. Jej najmłodsze dziecko ma 3 lata, jednak nie ma możliwości posłania go do przedszkola ze względu na brak miejsc i finansów. Od [...]ma zajęty rachunek bankowy, w związku z czym nie jest w stanie prowadzić działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym – jak wynika z przytoczonej regulacji – to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania sposób wiarygodny okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy rola Sądu/ Referendarza sądowego ogranicza się jedynie do żądania przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.). W przypadku wniosku skarżącej, pomimo przedłożenia na wezwanie dodatkowych dokumentów i oświadczeń, wątpliwości do co jej możliwości poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie zostały usunięte. Po pierwsze wskazać trzeba, że nie można dać wiary twierdzeniom, że w związku z zajęciem rachunku bankowego nie jest w stanie prowadzić działalności. Jak sama wskazała, rachunek został zajęty z dniem [...]. Jednak księdze podatkowej odnotowane są transakcje do końca tego miesiąca. Strona oświadczyła też, że powodem nieprzedłożenia kopii z księgi za marzec 2010 r. jest brak rozliczenia za ten miesiąc, a nie wstrzymanie prowadzenia działalności. Poza tym nie został przedłożony żaden dokument, który potwierdzałby fakt zajęcia rachunku bankowego oraz zawieszenia lub zakończenia działalności gospodarczej. Wątpliwe jest też, aby skarżąca zrezygnowała z prowadzenia działalności mając na utrzymaniu trójkę dzieci. Tym bardziej, że jest to działalność przynosząca niemałe przychody – w 2008 r. wynosiły ponad 300.000 zł, a za pierwsze dwa miesiące 2010 r. około 20.000 zł. Uzyskiwanie jednocześnie straty lub niskich dochodów jest jedynie konsekwencją ponoszenia znacznych kosztów uzyskania przychodu. Odnośnie braku wykazanego przychodu za marzec 2010 r., to należy zwrócić uwagę, że pismo, w którym strona oświadczyła, że miesiąc ten nie został jeszcze rozliczony, było nadane [...]. Wydaje się zatem mało prawdopodobne, aby w tej dacie brak było zapisów w księdze podatkowej, którą zwykle prowadzi się na bieżąco. Poza tym, strona miała możliwość uzupełnienia żądanej dokumentacji przy okazji wezwania do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia [...]. Pamiętać bowiem należy, że wykazanie wszelkich okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży po stronie wnioskodawcy. Skoro strona miała już wiedzę o rodzaju informacji i dokumentów, które są pomocne w rozpoznaniu wniosku i miała jeszcze możliwość ich uzupełnienia, powinna takie dokumenty nadesłać wraz z uzupełnionym formularzem wniosku, bez dodatkowego wezwania. Skarżąca, poza kopią z księgi podatkowej z wykazanym przychodem i dochodem/ stratą za marzec 2010 r., nie przedłożyła też wymienionych w wezwaniu kopii historii rachunków oraz karty kredytowej. Za takie natomiast nie można uznać duplikatów potwierdzeń operacji bankowych, o czym strona z pewnością wiedziała. Wskazać bowiem należy, że przed tutejszym Sądem prowadzone jest postępowanie łącznie w czterech sprawach, których wnioskodawczyni jest stroną skarżącą. W dwóch z nich, to jest I SA/Wr 1481/09 i I SA/Wr 1705/09, wnosiła już o przyznanie prawa pomocy. Podobnie w tych sprawach została wezwana do przedłożenia wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, na co w odpowiedzi przedłożyła potwierdzenia operacji bankowych. Zarówno w postanowieniach Referendarza sądowego, jak i następnie Sądu (w wyniku wniesienia sprzeciwu) wyjaśniono, że potwierdzenia takie nie mogą być uznane jako historia rachunku bankowego. Nie jest natomiast możliwe, aby takich strona nie posiadała, gdyż każdy posiadacz rachunku uzyskuje miesięczne wyciągi, z których wynikają wszystkie wpływy, wypłaty i saldo rachunku. Takich informacji nie zawierają przedkładane potwierdzenia. Stąd nie można ocenić kondycji finansowej skarżącej. Poza tym zauważyć trzeba, że banki internetowe, a w takim wnioskująca posiada rachunek, umożliwiają w każdym czasie bezpłatne dokonanie wydruku historii rachunku za dowolnie wybrany okres. Z samych potwierdzeń, które zostały przedłożone, wynikają tylko wpłaty od kontrahentów, wypłaty z bankomatu i przelew na osobisty rachunek. O rachunku osobistym, to jest prowadzonym na nazwisko wnioskodawczyni, niezwiązanym z prowadzoną działalnością gospodarczą, wiadomo tylko z jednego wydruku potwierdzenia przelewu. Poza tym, pomimo wezwania do przedłożenia historii wszystkich posiadanych rachunków bankowych, brak jakiegokolwiek tego rodzaju dokumentu. Brak też wyciągu z karty kredytowej, którą wnioskodawczyni dysponuje, o czym sama oświadczyła. Na wezwanie do podania posiadanych środków transportu, w tym związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, strona oświadczyła, że takich nie posiada. Jednak i ta informacja jest mało wiarygodna. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że prowadzona działalność polega na usługach transportowych. Nie jest zatem możliwe, aby skarżąca nie była w posiadaniu jakichkolwiek samochodów służących do świadczenia tego rodzaju usług. Powyższe uwagi prowadzą do konstatacji, że dane przedstawione we wniosku oraz informacjach i dokumentach uzupełniających, są nie dość, że są niekompletne, to dodatkowo są sprzeczne. W tym stanie rzeczy nie jest możliwe dokonanie, czy skarżąca w rzeczywistości nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie, co jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że nie wykazała przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 V 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.