I SA/Wr 286/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozliczeń w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie przewyższającej 300 (słownie: trzysta) złotych. W sprawie skarżący, działający przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata), wniósł skargę kasacyjną, uiszczając jednocześnie wpis od tego środka zaskarżenia w kwocie 300 zł. Po wezwaniu do uzupełnienia ww. wpisu o kwotę 33.107 zł, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy. Na urzędowym formularzu wniosku wskazał, że ze względu na stan finansowy i zdrowotny pomieszkuje trochę u rodziców i u znajomego. Od 2013 r. znacznie pogorszył się jego stan psychiczny – ma stany lękowe i myśli samobójcze. Nie ma ubezpieczenia zdrowotnego, a na leczenie prywatne go nie stać. Wnioskodawca wskazał na bardzo duże zadłużenie, którego nie jest w stanie spłacić. Wymienił zobowiązania wobec banków i operatora telefonii komórkowej o łącznej wartości ponad 200.000 zł, zaznaczając, że nie wie, ile wynoszą odsetki. Ma zajęte wszystkie rachunki bankowe w postępowaniach egzekucyjnych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką, posiada mieszkanie o powierzchni 50 m2 (TBS), dochody w rodzinie uzyskuje żona z wynagrodzenia w kwocie 3.800 zł brutto, które po zajęciu egzekucyjnym z tytułu czynszu za mieszkanie wynosi 1.900 zł. Wnioskodawca wyjaśnił, że ww. mieszkanie należy do Towarzystwa Budownictwa Społecznego, a partycypantem jest jego matka. Wnioskodawca był przez jakiś czas najemcą, ale obecnie nie stać go na ponoszenie kosztów utrzymania, w związku z czym wymeldował się spod tego adresu. Natomiast z pozyskanych informacji wiadomo mu, że jego żona została obciążona zajęciem za czynsz. Żona nie utrzymuje z wnioskodawcą kontaktu, sama wychowuje ich córkę. Wnioskodawca nie wie, jakie rodzice ponoszą wydatki związku z jego utrzymaniem – wyżywieniem, praniem, przekazywaniem niewielkich kwot. Sami również znajdują się w trudnej sytuacji – ojciec zachorował i w związku z tym zawiesił działalność gospodarczą w 2014 r. (zgodnie z przedłożonym wydrukiem z Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej). Poza tym wnioskodawca korzysta z darmowych posiłków przy jednym z kościołów we Wrocławiu. Skarżący wskazał, że próbował podjąć pracę, jednak jego kontrahenci z powodu postępowań kontrolnych prowadzonych przez UKS, zerwali z nim kontakt. Pracuje czasami dorywczo za małe kwoty – kosi trawniki, pomaga przy wnoszeniu rzeczy. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń oraz dokumentów źródłowych wnioskodawca oświadczył, że ze względu na brak kontaktu z żoną nie jest w stanie przedstawić kopii jej zeznania podatkowego i zaświadczenia o wysokości jej dochodów. Wyjaśnił, że z uwagi na znaczną ilość zobowiązań nie gromadzi dokumentacji w tym zakresie – nigdy nie będzie w stanie spłacić tych zadłużeń. Nie jest w stanie podać zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków na wyżywienie i środki higieny, gdyż prowadzi tułaczy tryb życia. Rodzice natomiast wydatkują miesięcznie na media i wyżywienie około 1.350 zł. Przedłożone zostały nadto kopie dokumentów dotyczących wymagalnych zobowiązań. W ocenie referendarza sądowego przedmiotowy wniosek należało uwzględnić. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć trzeba, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W takiej też sytuacji znajduje się wnioskodawca. Nie ma stałej pracy, utrzymuje się z prac dorywczych i dzięki pomocy rodziców. Nawet jeśli przyjąć, że rodzina winna również udzielić pomocy w ponoszeniu kosztów sądowych, to jednak zarówno po stronie rodziców, jak i żony skarżącego brak takich możliwości płatniczych, które pozwoliłyby na pokrycie wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości ponad 33.000 zł. Przyjąć należało, że w granicach tych możliwości było opłacenie kwoty 300 zł, która została wpłacona na rachunek Sądu w związku z wniesioną skargą kasacyjną. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a.