I SA/Wr 287/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Haberka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, Asesor WSA Tomasz Trybuszewski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym 29 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 12 lutego 2024 r. znak 0201-IEE2.7192.5.2024.2 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi J. S. (dalej: strona, skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS) z 12 lutego 2024r. znak 0201-IEE2.7192.5.2024.2 utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław–Fabryczna (dalej: NUS, organ I instancji, organ egzekucyjny) z 27 grudnia 2023 r. nr 0224-SEE-1.7113.21.105.2023 odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie przed organami. NUS prowadził wobec majątku skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego nr [...] z 21 czerwca 2023 r. wystawionego przez zagranicznego wierzyciela – Stadverwaltung G. Tytuł wykonawczy obejmuje zaległości z tytułu podatku od dochodu lub kapitału za okresy od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. oraz od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. Skarżący, jako użytkownik konta w e-Urzędzie Skarbowym (dalej: e-US), 24 grudnia 2022 r. wyraził zgodę na doręczanie na to konto korespondencji otrzymywanej od organów Krajowej Administracji Skarbowej. W związku z powyższym, wszelka korespondencja była kierowana na konto skarżącego w systemie e-US. Organ egzekucyjny 26 lipca 2023 r. wysłał na konto e-US ww. tytuł wykonawczy i uznał, że został on skutecznie doręczony skarżącemu 9 sierpnia 2023 r. w trybie fikcji prawnej doręczenia (k. 22 akt administracyjnych). Pismem z 23 października 2023 r., skarżący złożył do NUS wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego przywołanego na wstępie. W uzasadnieniu strona podniosła, że egzekucja prowadzona na podstawie tego tytułu wykonawczego jest niedopuszczalna, z uwagi na brak doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, ponieważ w ocenie skarżącego nie doszło do skutecznego wszczęcia egzekucji. Organ I instancji postanowieniem z 27 grudnia 2023 r. znak 0224-SEE-1.7113.21.105.2023 odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że brak doręczenia odpisu jednolitego tytułu wykonawczego nie może być podstawą do wniesienia zarzutu czy skargi dlatego zakwalifikował pismo skarżącego jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. NUS wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne na mocy art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505.; dalej: u.p.e.a.) umarza się w części lub w całości m.in. w przypadku niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, natomiast egzekucja niedopuszczalna to taka, której niedopuszczalność wynika, ze względów formalnych, a nie merytorycznych. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą zaistnienia jednego z wymienionych w art. 26 § 5 u.p.e.a. zdarzeń., tj. również doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Na to postanowienie skarżący wniósł zażalenie. DIAS postanowieniem z 12 lutego 2024 r. znak 0201-IEE2.7192.5.2024.2 utrzymał ww. akt w mocy. W uzasadnieniu podkreślono, że postępowanie egzekucyjne jest prowadzone w oparciu o konkretny tytuł wykonawczy, wystawiony przez właściwego wierzyciela i zawiera obowiązek, który podlega dochodzeniu w trybie egzekucji administracyjnej. Wskazano, że organ I instancji 26 lipca 2023 r. na konto e-US wysłał ww. tytuł wykonawczy. 26 lipca, 2 sierpnia i 9 sierpnia 2023 r. skarżący otrzymał powiadomienia o umieszczeniu pisma na e-US na wskazany przez niego kanał do powiadomień. Dokument ten został skutecznie doręczony 9 sierpnia 2023 r. poprzez zastosowanie fikcji doręczenia. Zdaniem DIAS dla skuteczności doręczenia tytułu wykonawczego nie ma znaczenia, że skarżący nie mógł się zalogować na konto e-US przez bankowość elektroniczną, ponieważ możliwe jest również zalogowanie się przez Profil Zaufany lub aplikacje: mObywatel i e-Dowód. W ocenie DIAS, w sytuacji gdy skarżący nie skorzystał z alternatywnych sposobów logowania do e-US, strona powinna niezwłocznie po otrzymaniu pisma z banku z informacją o zablokowaniu dostępu do bankowości elektronicznej, poinformować NUS o tym fakcie. Z akt administracyjnych wynika, że o ww. okoliczności strona skarżąca wraz ze swoim pełnomocnikiem poinformowała NUS pismem z 4 października 2023 r. (k. 23 akt administracyjnych), które wpłynęło do organu 16 października 2023 r. (k. 24 akt administracyjnych). Od tego czasu cała korespondencja w sprawie była doręczona pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Postępowanie przed Sądem I instancji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zarzucił: 1. naruszenie art. 35c ust. 13 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U z 2023 r., poz. 615, ze zm.; dalej: uKAS), 2. naruszenie art. 59 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. u.p.e.a. W treści skargi rozwinięto treść zarzutów wskazując, że DIAS nie odróżnia problemów technicznych od braku technicznej możliwości odbioru pisma oraz że niemożliwość zalogowania się na konto w e-US przez profil zaufany jest równoznaczna z niemożliwością korzystania z aplikacji takich jak mObywatel i e-dowód. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części na podstawie art. 151 p.p.s.a. W myśl art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Art. 33 § 2 u.p.e.a. ustanawia enumeratywny katalog zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. W świetle powyższego, brak doręczenia odpisu jednolitego tytułu wykonawczego nie może stanowić podstawy do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W związku z tym zdaniem Sądu organ I instancji słusznie zakwalifikował pismo skarżącego z 25 października 2023 r. jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na niedopuszczalność egzekucji administracyjnej ze względu na niedoręczenie odpisu jednolitego tytułu wykonawczego. Stosownie do art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w szczególności w przypadku niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że głównym zarzutem skargi było niedoręczenie - w ocenie skarżącego - odpisu jednolitego tytułu wykonawczego. Z akt administracyjnych wynika, że organy uznały, że tytuł wykonawczy doręczono skarżącemu 9 sierpnia 2023 r. w trybie fikcji prawnej doręczenia (k. 22 akt administracyjnych) za pośrednictwem konta w e-US. W tym miejscu podkreślić trzeba, że jednolity tytuł wykonawczy został przesłany skarżącemu za pośrednictwem e-US na podstawie udzielonej przez niego zgody. Zgodnie z art. 35e ust. 1 uKAS, użytkownik konta w e-US może wyrazić zgodę na doręczanie na to konto pism wydawanych przez organy KAS. W myśl art. 35e ust. 2 uKAS warunkiem wyrażenia zgody jest podanie przez użytkownika konta w e-US aktualnego adresu poczty elektronicznej lub numeru telefonu w celu przekazywania powiadomień o umieszczeniu pisma organu Krajowej Administracji Skarbowej na koncie w e-US. Z kolei art. 35e ust. 6 uKAS stanowi, iż wycofanie zgody wywołuje skutki prawne z upływem dnia, w którym zgoda została wycofana i pozostaje bez wpływu na doręczenie pism umieszczonych w e – US do końca tego dnia. Jak wynika z akt administracyjnych, pismo skarżącego informujące o utracie możliwości zalogowania się do konta w e-US oraz zawierające wniosek o powtórne doręczenie korespondencji oraz pełnomocnictwo udzielone adwokatowi – M. S. wpłynęło do organu I instancji 16 października 2023 r. Podkreślić trzeba, że z wyjaśnień organu - niekwestionowanych przez skarżącego - wynika, że od tego dnia korespondencja w sprawie była kierowana przez NUS do pełnomocnika strony. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, 26 lipca 2023 r. NUS był uprawniony do kierowania do strony korespondencji przez konto w e-US. Właściwie również NUS ocenił, że ww. korespondencję należy uznać za doręczoną z upływem 9 sierpnia 2023 r. Jak bowiem wynika z art. 35e ust. 10 pkt 2 uKAS, doręczenie pisma na konto w e-US następuje z upływem 14 dnia od umieszczenia pisma na koncie - w przypadku nieodebrania przez użytkownika konta w e-US pisma w tym okresie. Data 9 sierpnia 2023 r. wynika również z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia jednolitego tytułu wykonawczego, które znajduje się w aktach administracyjnych. W ocenie Sądu, poinformowanie NUS o braku możliwości zalogowania się do konta w e-US, jako że zostało dokonane post factum, tj. po wyekspediowaniu i doręczeniu tytułu wykonawczego, nie mogło znieść tego następującego z mocy prawa skutku, tj. fikcji doręczenia. Odnotować trzeba, że 26 lipca, 2 sierpnia i 9 sierpnia 2023 r. skarżący otrzymał powiadomienia o umieszczeniu pisma na e-US na wskazany przez niego kanał do powiadomień. Tymczasem o braku możliwości zalogowania się do e-US strona nie poinformowała NUS bezzwłocznie, lecz uczyniła to dopiero pismem z 4 października 2023 r. (data wpływu do organu: 16 października 2023 r.). Zgodnie z art. 35e ust. 9 uKAS doręczanie pism na zasadach ogólnych - w przypadkach, gdy użytkownik konta w e-US wyraził zgodę na doręczanie na to konto pism - jest dopuszczalne w przypadku, gdy wystąpią problemy techniczne uniemożliwiające doręczenie pisma na konto w e-US. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym "Definiując pojęcie "problemu technicznego" [w rozumieniu art. 144 § 3 o.p.] trzeba mieć na względzie, że jest to pewien stan faktyczny, który wystąpił nagle, ma swoje podłoże w wadliwym działaniu, mającym charakter awarii, systemów informatycznych wykorzystywanych przez organ do doręczeń (system organu i platforma doręczeniowa np. e-PUAP), bądź też w niemożliwości korzystania z systemów informatycznych z innych technicznych przyczyn (np. awaria zasilania)" – wyrok NSA z 22 marca 2019 r. II FSK 937/17. Problemy techniczne to wadliwość funkcjonowania systemu teleinformatycznego, uniemożliwiającą komunikację elektroniczną (wyrok NSA z 16 maja 2024 r., III FSK 701/22). W świetle powyższego przesłanka do zastosowania dyspozycji normy wynikającej z art. 35e ust. 9 uKAS nie została spełniona. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły bowiem jakiekolwiek problemy techniczne uprawniające organ do odstąpienia od doręczenia korespondencji przez konto w e-US i doręczenia jej na zasadach ogólnych. Dalej wyjaśnić trzeba, że jak stanowi art. 35e ust. 13 uKAS, przez umieszczenie pisma na koncie w e-US rozumie się zaistnienie warunków technicznych umożliwiających odebranie przez użytkownika konta w e-Urzędzie Skarbowym pisma organu KAS doręczanego na to konto. Z zarzutów skargi ani akt sprawy nie wynika, aby ww. warunek nie został przez NUS dopełniony. Natomiast brak dostępu skarżącego do konta w e-US za pomocą bankowości elektronicznej w żaden sposób nie mieści się w ramach hipotezy wyżej powołanej normy. Konkludując, skarżący wyraził zgodę na kierowanie do niego korespondencji przez konto w e-US. Do dnia doręczenia spornego tytułu wykonawczego zgody tej nie wycofał. W okolicznościach sprawy, to nie przeszkody techniczne uniemożliwiły organowi doręczenie pisma przez e-US, ani to nie warunki techniczne zapewniane przez organy KAS uniemożliwiły skarżącemu odebranie tak skierowanej do niego korespondencji. Należy również odnotować – co jednak pozostaje bez wpływu na wynik sprawy – że to również nie problemy techniczne po stronie skarżącego, ale jego osobiste relacje z bankiem, stanęły mu na przeszkodzie do odebrania skierowanej do niego przez konto w e-US korespondencji. Odnotować należy – co również nie ma wpływu na wynik sprawy – że bankowość elektroniczna jest jedną z czterech metod umożliwiających zalogowanie się do konta w e-US. Podsumowując, żaden z zarzutów dotyczących naruszenia wskazanych w skardze przepisów nie okazał się zasadny. Wobec powyższego Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.