I SA/Wr 2883/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta Sędzia NSA Lidia Błystak Asesor WSA Andrzej Cisek- sprawozdawca Protokolant Lucyna Barańska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2004 roku na rozprawie ze skargi ze skargi M.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia należności podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług w przybliżonej wysokości 2.033.900,00 zł postanawia umorzyć postępowanie. sygnatura akt I S.A./Wr 2883/01 Inspektor Kontroli Skarbowej we W. wystąpił w dniu [...] z wnioskiem o zabezpieczenie kwoty [...] na majątku wspólnym M.W. i M.W., z tytułu zaległości podatkowej (bez odsetek) w podatku VAT za lata 1997-1998, 1999 i 2000. Urząd Skarbowy W.-Ś. wydał w dniu [...] decyzję Nr [...] skierowaną do M. W. o dokonaniu wnioskowanego zabezpieczenia. Od powyższej decyzji złożył odwołanie M. W., zarzucając w szczególności, iż funkcjonariusze organów podatkowych dopuszczają się szeregu przestępstw, w szczególności fałszują okoliczności i podnoszą nieprawdziwe zarzuty. Izba Skarbowa wezwała odwołującego się (w trybie art. 229 w zw. z art. 155 Ordynacji podatkowej) do przedstawienia dowodów na podnoszone zarzutów, czego on jednak nie uczynił. Zarzucił on również naruszenie szeregu przepisów proceduralnych w tym art. 200 Ordynacji podatkowej. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa utrzymała decyzję organu I instancji w mocy. Powołano się przy tym na treść przepisu art. 33 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe może być zabezpieczone na majątku podatnika przed terminem płatności podatku, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane. Zdaniem organu II instancji w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji zabezpieczającej, albowiem jak, wykazał kontrola skarbowa przeprowadzona w firmie A M. W., przeprowadzona na zlecenie Prokuratury Okręgowej we W. M. W. od 1997 r. do sierpnia 2000 r. nie odprowadzał należnego podatku od towarów i usług od wykazanej w fakturach sprzedaży, w przybliżonej wysokości [...]. Izba Skarbowa podzieliła argumentację Urzędu Skarbowego, że za zastosowaniem zabezpieczenia przemawia wysoka kwota przyszłego zobowiązania podatkowego oraz fakt, że przewyższa ona wartość majątku wspólnego małżonków a ponadto obawa, że przed wydaniem decyzji określających zobowiązanie podatkowe strona może majątek wyprzedać lub usunąć go spod egzekucji. 2 sygnatura akt I S.A./Wr 2883/01 Dowodem na to jest fakt, że w trakcie prowadzenia przez Prokuraturę Okręgową postępowania M. W. sprzedał dwie działki (nr [...] i [...]) położone w miejscowości B. - pow. T., a M. W. próbowała znieść na drodze sądowej wspólność ustawową, ale sąd wyrokiem z [...] powództwo oddalił. Izba Skarbowa nie dopatrzyła się w postępowaniu Urzędu Skarbowego naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu zabezpieczającym, albowiem z jego istoty wynika, że taki udział mógłby unicestwić możliwość zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. W skardze do Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję M. W. podtrzymał w zasadzie swe zarzuty, które podniósł w odwołaniu od decyzji I instancji. W szczególności zarzucił, że w decyzji Izby Skarbowej wymieniono, jako osobę zobowiązaną M. W. i obarczoną ją odpowiedzialnością wynikającą z tej decyzji. Kwestionuje on stwierdzenie Izby Skarbowej, jakoby z decyzji Urzędu Skarbowego wynikało, że zabezpieczenia dokonano na majątku M. i M. W., chociaż decyzja Urzędu Skarbowego skierowana została wyłącznie do skarżącego. Zdaniem M. W. art. 33 Ordynacji podatkowej pozwala na dokonanie zabezpieczenia tylko na majątku podatnika, a nie osoby trzeciej. Co prawda art. 29 Ordynacji podatkowej (nie powołany przez Izbę Skarbową) przewiduje odpowiedzialność małżonka podatnika, ale tylko z majątku wspólnego. Podjęcie postępowania w stosunku do osoby trzeciej możliwe byłoby dopiero po spełnieniu przesłanek z art. 108 Ordynacji podatkowej. Skarżący kwestionuje tezę Izby Skarbowej, jakoby w postępowaniu o ustanowieniu zabezpieczenia strona była pozbawiona prawa do czynnego udziału w nim, gdyż nie pozwalałoby to wykazywać mu bezpodstawności takiego zabezpieczenia, w sytuacji, gdy jego majątek wielokrotnie przewyższa wielkość zobowiązania, będącego przedmiotem zabezpieczenia. Uniemożliwiło mu to też wykazanie, że nigdy nie był właścicielem działek nr [...]i [...] położonych w B. a tym samym nie mógł ich sprzedać. Uznaje to za przejaw szykanowania go przez organy podatkowe, które musiały wycofać się w 1997 r. z dochodzonego odeń roszczenia na kwotę [...] 3 sygnatura akt I S.A./Wr 2883/01 Stawia on także personalne zarzuty pod adresem wydającego decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Ś., zarzucając mu brak obiektywizmu. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podniosła zarzut jej niedopuszczalności, albowiem strona pismem z dnia [...] złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Izby Skarbowej (dotąd nie załatwiony) a zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym nie można wnieść skargi do sądu, jeżeli toczy się postępowanie w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia aktu albo innej czynności. Z ostrożności procesowej Izba Skarbowa nie podziela zarzutów skarżącego, aczkolwiek przyznaje, iż w uzasadnieniu wskazano, że decyzja organu I instancji zabezpiecza wykonanie zobowiązania podatkowego, również na majątku M. W. Jednakże w trakcie realizacji tej decyzji organ wydał postanowienie z dnia [...] o zabezpieczeniu przedmiotowego zobowiązania tylko na majątku M.W. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Powyższa skarga została wniesiona w dniu [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy we W. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższy zapis ustawowy uzasadnia rozpoznanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Przechodząc do oceny zasadności skargi, Sąd zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. 4 sygnatura akt I S.A./Wr 2883/01 Przedmiotem niniejszej skargi są rozstrzygnięcia organów podatkowych w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych M. W. Zgodnie z przepisem art. 33 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania kwestionowanych rozstrzygnięć) zobowiązanie podatkowe może być zabezpieczone na majątku podatnika przed terminem płatności podatku, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, zobowiązanie podatkowe może być zabezpieczone na majątku podatnika przed terminem płatności podatku, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane. W § 2 tegoż przepisu wskazano, że zabezpieczenia można dokonać również przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego lub określającej wysokość zaległości podatkowej, jeżeli z dowodów zgromadzonych w postępowaniu wynika, że zobowiązanie podatkowe może nie zostać wykonane. Z kolei zgodnie z § 3 przytaczanego przepisu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o których mowa w § 2, organ podatkowy określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania. W § 4 cytowanego przepisu uregulowano kwestie wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu. Decyzja zabezpieczająca wygasa: 1) po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, 2) z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej. W rozpatrywanej przez Sąd sprawie organ I instancji wydał w dniu [...] szereg decyzji w sprawie określenia kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług, zaległości w tym podatku oraz odsetek za zwłokę za okres od maja 1997 r. do grudnia 1997 r., (Nr. [...] do Nr. [...]); od stycznia 1998r. do grudnia 1998r. (Nr. [...] do Nr. [...]). W dniu [...] wydano decyzje w sprawie określenia zobowiązań w podatku od towarów i usług, zaległości w tym podatku oraz odsetek za zwłokę za okres od stycznia 1999 r. do grudnia 1999 r. (Nr [...] do Nr [...]). Z kolei w dniu [...]wydano decyzje w sprawie określenia kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług zaległości w tym podatku oraz odsetek za zwłokę za 5 sygnatura akt I S.A./Wr 2883/01 okres od stycznia 2000 r. do sierpnia 2000 r. (Nr [...] do Nr [...]). Skoro więc doszło do wydania i doręczenia decyzji określających kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług, zaległości w tym podatku oraz odsetek za zwłokę tym samym została spełniona dyspozycja przepisu art. 33 § 4 Ordynacji podatkowej a co za tym idzie - decyzje o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych wygasły. Oznacza to również, iż w dacie rozstrzygania skargi przez Sąd nie istniał już przedmiot zaskarżenia, albowiem, jak wskazano wyżej, decyzje zabezpieczające już wygasły. Tym samym postępowanie sądowe, wszczęte skargą podatnika, stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie zatem z przepisem art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wobec bezprzedmiotowości postępowania, sąd był obowiązany wydać postępowanie o umorzeniu postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak w sentencji. 6