I SA/Wr 290/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Ewa Kamieniecka, po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2011 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi "A." sp. z o.o. we W., na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W., z dnia 14 grudnia 2010 r., Nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od gier z tytułu użytkowania automatów o niskich wygranych za maj 2010 r., na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, z dnia 26 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 290/11, postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.000,00 zł, "A." sp. z o.o. z siedzibą we W. (zwana dalej stroną skarżącą) wniosła, za pośrednictwem pełnomocnika, o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swego wniosku spółka wskazała, że mimo rosnących na przestrzeni wcześniejszych lat wyników finansowych (zysk za rok 2009 w kwocie 4.000.000,00 zł), na skutek działania organów państwowych, znalazła się w trudnej sytuacji finansowej ("na skraju bankructwa"), które doprowadziły do "zaniku branży" i straty z jej działalności w roku 2010 w kwocie 3.494.963,42 zł. Działania te doprowadziły ponadto, do spadku liczby posiadanych przez spółkę i generujących zyski automatów do gry, z 685 na koniec 2009 r. do 68 na koniec roku 2010. W oświadczeniu o majątku i dochodach wnioskodawca podał wysokość swojego kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych – 1.968.000,00 zł, wartość środków w trwałych w kwocie 1.702.274,34 zł i stan jednego z rachunków bankowych – 33.921,31 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza do uzupełnienia wniosku strona skarżąca przesłała do akt sprawy fotokopie dokumentów, z których wynika, że w latach 2008 i 2009 osiągnęła dochód w kwocie odpowiednio 1.631.828,38 zł i 1.473.619,59 zł (przy przychodach w kwocie odpowiednio 48.540.872,55 zł i 53.405,869,09 zł), w drugim, trzecim i czwartym kwartale roku 2010 dokonała dostawy towarów oraz świadczyła usługi o wartości odpowiednio 2.420.328 zł, 1.197.580 zł i 1.188.138 zł, natomiast w roku 2010 uzyskała przychód w łącznej kwocie 7.942.737,59 zł, obciążony kosztami uzyskania w wysokości 11.147.294,18 zł. Skarżąca spółka przedłożyła również do akt sprawy kserokopie wyciągów z rachunków bankowych jej oddziału w K., z których wynika, że w okresie od dnia 1 grudnia 2010 r. do dnia 28 lutego 2011 r. przeprowadzona została (w dniu 3 grudnia 2011 r.) jedna operacja tj. wpłata przez spółkę "B." S.A. z siedzibą w Warszawie kwoty 22.326,00 zł, przekazanej następnie w dniu 6 grudnia 2011 r. na rachunek bankowy Izby Celnej we W. Wskazać z urzędu należy, że w sprawach aktualnie zawisłych przed tutejszym Sądem ze skarg "A." sp. z o.o. z siedzibą we W. pod sygn. akt I SA/Wr 38/11, I SA/Wr 92/11, I SA/Wr 93/11, I SA/Wr 226/11, I SA/Wr 290/11, I SA/Wr 327/11 oraz I SA/Wr 558/11, strona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skarg w łącznej kwocie 14.000,00 zł. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2011 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy. W wniesionym w ustawowym terminie sprzeciwie strona skarżąca oświadczyła, że nie posiada wystarczających środków pieniężnych na uiszczenie w sprawie wpisu sądowego w kwocie 2.000,00 zł. W opinii autora sprzeciwu nawet posiadanie na rachunku bankowym kwoty przewyższającej wysokość wpisu sądowego nie może oznaczać automatycznie, że strona skarżąca posiada dostateczne środki na opłacenie tegoż wpisu. Konieczność regulowania innych zobowiązań, w tym zobowiązań publicznoprawnych czy wobec pracowników, może bowiem oznaczać, że strona skarżąca nie ma wystarczających środków nie tylko na wpis sądowy, ale również na spłatę tych innych zobowiązań. Strona skarżąca wyjaśniła, że środki zgromadzone na rachunku bankowym, przeznaczone zostały na realizację zobowiązania podatkowego w podatku od gier. Ponadto kwota otrzymana od "B." S.A., w związku z zajęciem egzekucyjnym rachunku bankowego w [...] została przekazana na konto Izby Celnej we W. i właśnie dlatego suma otrzymana od kontrahenta jest tożsama z kwotą zapłaconego zobowiązania podatkowego. Obecne zobowiązania wobec pracowników oraz ZUS-u za grudzień 2010 r. przewyższają kwotę zgromadzoną na rachunku bankowym. W sprzeciwie ponownie powołano się na spadek koniunktury w branży hazardowej. Ponadto spółka wskazała, że ponosi wysokie koszty związane z monitoringiem automatów do gry, do czego zobligowana jest na podstawie długoterminowych umów, których zerwanie wiązałoby się z koniecznością zapłacenia wysokich kar. Koszt utrzymania dziewięciuset numerów przydzielonych do urządzeń monitorujących to ok. 10.0000,00 zł miesięcznie, zaś koszt zerwania umów to łącznie 900.000,00 zł. Według strony skarżącej znacznie wzrosły również koszty utrzymania samych automatów (podatek ze 180,00 euro do 2.000,00 zł, a ogólny koszt utrzymania automatu z ok. 2.000,00 zł wzrósł do 3.300,00 zł, przy średnim zarobku 4.000,00 zł z automatu). Jak dalej wskazał autor sprzeciwu, wycofany sprzęt do gry jest bezwartościowy, a automaty to jedyny profil działalności spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu sprzeciw został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd. Takie rozwiązanie normatywne oznacza, że kwestię przyznania prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i jest ona ponownie rozpoznawana przez wojewódzki sąd administracyjny, jako sąd pierwszej instancji. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. – zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – na podstawie § 3 tego samego artykułu – zwolnienie tylko od odpłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać – zgodnie z przepisem art. 245 § 4 p.p.s.a. – na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Z wniosku spółki jednoznacznie wynika, iż wnosi ona o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba lub jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), a w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2 cyt. przepisu). Regulacja ta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty, powinny uzasadniać jego żądanie. Oznacza to, iż na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa, przy czym do Sądu należy uznanie tych dowodów za dostateczne do zwolnienia od kosztów. Należy również podkreślić, iż koszty sądowe zasługują na traktowanie na równi z innymi obciążeniami finansowymi przedsiębiorców. Zwolnienie z kosztów sądowych – będących dochodem budżetu państwa – wbrew opisanym zasadom stanowiłoby swoistą formę kredytowania podmiotów gospodarczych i naruszałoby zasadę równoważnego traktowania powinności finansowych. Orzekając zatem w zakresie przyznania prawa pomocy, powinnością Sądu jest wyważenie zarówno interesu Państwa, a więc ogółu obywateli, jak i strony skarżącej. Uwzględniając zaprezentowane wyjaśnienia Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że okoliczności wykazane przez stronę skarżącą nie uzasadniają przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Za odmową przyznania skarżącej prawa pomocy przemawia przede wszystkim fakt posiadania na rachunku bakowym w [...] w P. kwoty 33.921,31 zł, czyli znacznie przewyższającej wpis nie tylko w niniejszej sprawie, ale nawet we wszystkich sprawach toczących się z wniosku spółki przez tutejszy sądem. Wbrew twierdzeniom autora sprzeciwu informacja o wysokości środków zgromadzonych na rachunku to nie "zdanie referendarza", a oświadczenie samej strony skarżącej zawarte we wniosku z dnia 28 lutego 2011 r. Należy zwrócić tu uwagę, że w dokumentach załączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka nie dołączyła wyciągów z rachunku w [...] w P., ograniczając się do przesłania historii kont nieużywanych przez spółkę w [...] oraz [...]. Do nadesłanej dokumentacji – w tym również na etapie sprzeciwu – nie załączono aktualnych dokumentów potwierdzających koszty wynagrodzeń pracowników oraz składek na rzecz ZUS, dokumentów potwierdzających zawarcie umów na urządzenia do monitoringu automatów i umożliwiających weryfikację oświadczeń strony skarżącej o braku możliwości wypowiedzenia umów bez konieczności poniesienia sankcji finansowych, czy też wyjaśniających rozbieżności pomiędzy liczbą opłacanych numerów urządzeń monitorujących (900) w odniesieniu do ilości automatów na chwilę gdy spółka – jak sama przyznaje – miała ich najwięcej, czyli 685 sztuk. Strona skarżąca nie dostarczyła również dokumentacji potwierdzającej wysokość należności podatkowych – w tym w podatku od gier, który spółka zamierzała opłacić z kwot zgromadzonych na rachunku bankowym – choć są to okoliczności, do których odwołuje się sama strona skarżąca. Jak już wspomniano to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Jak ponadto oświadczyła spółka na koniec 2010 r. posiadała 68 automatów, co przy deklarowanych przez stronę skarżącą zyskach 4.000,00 zł miesięcznie z jednego automatu, daje kwotę – w ocenie sądu – wystarczającą na jednorazowe wygospodarowanie sumy 2.000,00 zł na wpis od skargi. Trudno zatem uznać, że jest to suma przekraczającą możliwości finansowe spółki. Nie sposób zatem stwierdzić, że spełniona została przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych, uprawniająca do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wszystko to w ocenie Sądu powoduje, że okoliczności przedstawione we wniosku budzą poważne wątpliwości, co do ich rzetelności, a tym samym niemożliwe jest dokonanie obiektywnej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i jej wpływu na możliwość uregulowania kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.