I SA/Wr 290/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryka Łysikowska po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprzeciwu strony skarżącej od postanowienia referendarza sądowego z dnia 7 września 2017 r. w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z/s w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zaliczenia wpłat na poczet podatku akcyzowego za miesiąc kwiecień 2014 r. postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego. Skarżąca spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych argumentując, że aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej i nie ma jakichkolwiek przychodów ani dochodów. Środki na rachunkach bankowych zostały zajęte w wyniku postępowań egzekucyjnych. Spółka nie posiada nieruchomości ani rzeczy ruchomych, które mogłaby sprzedać celem uzyskania środków na opłacenie wpisu od skargi. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi 300.000 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok 13.809,89 zł i wartość straty 67.725,82 zł. Na dwóch rachunkach bankowych saldo na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiło 0 zł. Z dokumentów przedłożonych na wezwanie wynika, że w 2015 r. spółka nie odnotowała żadnych przychodów netto ze sprzedaży, a przychody z działalności operacyjnej wyniosły 12.035,24 zł. Podane we wniosku wartości środków trwałych i straty dotyczyły roku 2014 r. W 2015 r. wyniosły one odpowiednio 9.116,02 zł i (-) 64.189,67 zł. Nie przedłożono bilansu oraz rachunku zysków i strat za rok 2016 r. Przedłożono poza tym kopię umowy spółki, kopie dokumentów potwierdzających zajęcia egzekucyjne oraz postanowienia organu egzekucyjnego z dnia [...] kwietnia 2016 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I wpis od skargi wyznaczono w kwocie 200 zł. Postanowieniem z dnia 7 września 2017 r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy wskazując, iż wpis stanowi zwykle jedyne koszty w sprawie sądowoadministracyjnej, kwota wpisu jest znikoma, zaś umowa skarżącej spółki przewiduje możliwość zobowiązania wspólników do dopłat. Skarżąca ma więc możliwość uzyskania ww. kwoty i uiszczenia jej tytułem wpisu. W sprzeciwie strona powtórzyła, że nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej i nawet kwota 200 zł jest dla strony bardzo duża i jej zgromadzenie przewyższa jej możliwości finansowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ( t.j. w zakresie częściowym) w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sąd podziela ocenę referendarza, że skarżąca spółka nie wykazała, iż podjęła wszelkie działania i wykorzystała wszystkie możliwości, które zmierzałyby do zgromadzenia środków na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Trafnie wskazuje referendarz, że ze względu zapis w umowie przewidujący możliwość dopłat (§ 10 ust. 2 umowy i art. 177 k.s.h.) spółka ma możliwość zwrócenia się do wspólników o wsparcie finansowe, przy czym ze względu na znikomą kwotę, w ocenie Sądu, wsparcie takie w praktyce nie musiałoby się nawet wiązać z podjęciem czynności formalnych, lecz wystarczyłaby osobista interwencja prezesa skarżącej, który musi mieć możliwość kontaktu z 2 wspólnikami – osobami fizycznymi, sam zaś jest prezesem trzeciego wspólnika skarżącej będącego spółką z o.o. (informacje z powszechnie dostępnego rejestru KRS). Znamienne też jest, że spółka pomimo deklaracji o zaprzestaniu działalności gospodarczej już w 2015 r. (patrz postanowienie tut. Sądu z 2015 r. sygn. akt I SA/Wr 116/15; opublikowane w CBOSA), do dnia dzisiejszego nie zawiesiła działalności i jest lub była od 2015 r. stroną wielu postępowań sądowoadministracyjnych toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, w których nie była zwalniana od ponoszenia kosztów sądowych, co jest wiadome Sądowi z dostępnego mu rejestru elektronicznego niezanonimizowanych orzeczeń. W ocenie Sądu świadczy to, że spółka pomimo deklarowania zaprzestania działalności gospodarczej ma dostęp do innych źródła finansowania. Reasumując, prawo pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązków ponoszenia kosztów postępowania sądowego powinno się sprowadzać wyłącznie do przypadków, w którym zdobycie przez stronę środków do sfinansowania udziału w tym postępowaniu jest niemożliwe. Referendarz prawidłowo uznał zaś, iż skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych, na które na obecnym etapie postępowania składa się wpis od skargi. W rezultacie Sąd postanowił utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego, o czym orzeczono na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.