I SA/Wr 291/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Protokolant Agnieszka Wróblewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 maja 2009 r. przy udziale Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. sprawy ze skargi A SA w K.-J. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 22 września 2008 r. sygn. akt I SA/Wr 884/08 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006r. odrzuca skargę o wznowienie. Postanowieniem z dnia 22 września 2008r. WSA odrzucił skargę Skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2006 Podstawą odrzucenia była ocena, iż w przesyłce Skarżącej nadanej w UP w dniu [...] r. brak było dokumentu pełnomocnictwa, co stanowiło na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt. 3) Ustawy brak formalny skargi skutkujący jej odrzuceniem. W dniu 23 Października strona złożyła wniosek o uchylenie postanowienia o odrzuceniu skargi, wywodząc, że w przesyłce nadanej w UP w dniu [...] r. znajdowały się następujące dokumenty: odpis z rejestru przedsiębiorców KRS strony Skarżącej; dowód opłaconego pełnomocnictwa procesowego; odpis pełnomocnictwa procesowego. co wynika z informacji zawartej w tym piśmie. Ponadto, jest nielogicznym, w ocenie Skarżącego, przyjęcie przez WSA, że brak było w przesyłce dokumentu pełnomocnictwa, natomiast znajdował się w niej dowód opłaty skarbowej od posłużenia się dokumentem pełnomocnictwa. Oczywistym jest, iż gdyby Skarżący nie załączył dokumentu pełnomocnictwa nie uiściłby również opłaty skarbowej. Skarżący nie może ponosić negatywnych skutków procesowych wynikających z nienależytej staranności przy wykonywaniu czynności przez sekretariat Wydziału I WSA. Na skutek rozbieżności jakie powstały na tym tle, w ocenie Skarżącej, WSA powinien zwrócić się ponownie o przedstawienie przez Skarżącą dokumentu pełnomocnictwa procesowego, jeżeli istniały jakiekolwiek wątpliwości, czy dokument ten znajdował się w przesyłce z dnia 29 sierpnia 2008r. Wniosek ten został pozostawiony bez rozpoznania ze względu na brak podstawy prawnej do jego złożenia, o czym pełnomocnik strony został poinformowany, W dniu [...] Skarżący, wniósł skargę o wznowienie postępowania, zakończonego prawomocnym postanowieniem, na podstawie art. 270 w związku z art. 271 pkt 2 oraz 279 u.p.s.a. W ocenie Skarżącej postanowienie WSA w przedmiocie odrzucenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., będące skutkiem braku należytej staranności przy czynnościach wykonywanych przez sekretariat Wydziału I WSA, pozbawiło Skarżącą skutecznej możliwości dochodzenia jej praw w zakresie wskazanym w przedmiotowej skardze. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację zawartą we wniosku z [...], a ponadto wywodził, że wobec wątpliwości co do złożenia pełnomocnictwa WSA powinien, wezwać Skarżącą do uzupełnienia tego braku. W ocenie Skarżącej wszelkie negatywne konsekwencje wynikające z faktu prawdopodobnego zagubienia odpisu pełnomocnictwa załączonego do treści pisma Skarżącej z dnia [...] r. nie mogą negatywnie obciążać samej Skarżącej jako strony postępowania przed WSA. W ocenie Skarżącej doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania, albowiem nie wezwanie przez WSA do uzupełnienia powyższego braku w trybie przepisu art. 49 § 1 Ustawy, na tle zaistnienia takich wątpliwości, pozbawiło Skarżącą możności działania oraz obrony swych praw, skutkując zaistnieniem przesłanki nieważności, która stanowi bezwzględną podstawę do wznowienia postępowania. Zdaniem Skarżącej został zachowany trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Informacja o niemożności uchylenia postanowienia WSA z dnia [...] r. w trybie przepisu art. 165 Ustawy, Skarżąca uzyskała w dniu [...] r. (data doręczenia) pismem WSA datowanym na dzień [...] r. Dla obliczenia trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania należy przyjąć początek jego biegu od dnia [...] r. i upływ w dniu [...] r. W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie, wskazując, że strona uchybiła terminowi do jej wniesienia. W ocenie SKO przyjąć należy, że o podstawie do wznowienia postępowania strona dowiedziała się z chwilą doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co nastepuje: W myśl art. 168 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwaną dalej P.p.s.a.) orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy. Takie orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 P.p.s.a.). Istnieje jednak możliwość wzruszenia takiego prawomocnego orzeczenia, gdy będą zachodziły określone podstawy w ramach instytucji wznowienia postępowania. Jest to postępowanie wyjątkowe, gdyż przysługuje od ściśle określonych orzeczeń i może być oparte na wąsko określonych podstawach ze względu na konieczność zapewnienia stabilności orzeczeń sądowych. Podstawy wznowienia taksatywnie zostały określone w przepisach art. 271, art. 272 i art. 273 P.p.s.a. Od strony formalnej skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 46 w zw. z art. 276 P.p.s.a.), a ponadto zawierać, stosownie do art. 279 P.p.s.a., oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazywać podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Elementy te pozwalają na określenie zakresu i podstaw oraz dopuszczalności wznowienia postępowania. Podanie podstawy wznowienia następuje poprzez powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271 - art. 273 P.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie. Natomiast uzasadnienie podstawy wznowienia winno polegać na dokładnym określeniu zarówno okoliczności wskazujących na istnienie powołanej podstawy wznowienia, jak i (przy przyczynach restytucyjnych) wpływu na rozstrzygnięcie, jaki wywiera istnienie tych okoliczności (zob. H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 677). Zgodnie z art. 277 P.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania należy wnieść w terminie trzymiesięcznym. Według tego przepisu termin należy liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Natomiast w sytuacji określonej w art. 272 P.p.s.a. skargę winno się wnieść w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W orzecznictwie wskazuje się, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zależy od podstawy wznowienia. Jeżeli istnieje kilka podstaw wznowienia postępowania, termin do wniesienia skargi o wznowienie biegnie odrębnie dla każdej z nich. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania po upływie terminu związanego z konkretną podstawą faktyczną powoduje jej odrzucenie w części opartej na tej podstawie wznowienia, nie stoi natomiast na przeszkodzie rozpatrzeniu jej w zakresie tych podstaw wznowienia, które zostały zgłoszone z zachowaniem terminu, co wymaga odrębnie zbadania i rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z dnia 20 września 2006 r., II FSK 1146/05, LEX nr 286915). W związku z powyższymi przepisami sąd w pierwszym etapie postępowania, działając na podstawie art. 281 P.p.s.a., jest zobowiązany zbadać, na rozprawie, czy skarga została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Brak jednego z tych elementów prowadzi do odrzucenia skargi. Dopiero spełnienie obu tych warunków zobowiązuje sąd do skierowania sprawy na rozprawę, celem jej merytorycznego rozpatrzenia w ramach drugiego etapu postępowania. W rozpatrywanej sprawie jako podstawę wznowienia skarżący wskazał art. 271 pkt 2 p.p.s.a. to jest pozbawienie strony możliwości działania w zakończonym postępowaniu sądowym, co związane było jego zdaniem z brakiem ponownego wezwania do przedłożenia pełnomocnictwa procesowego. O przeszkodzie tej skarżący dowiedział się z postanowienia z dnia 22 września 2008r w sprawie odrzucenia skargi. Postanowienie to zostało pełnomocnikowi strony dnia [...]. Wnosząc o wznowienie postępowania strona nie wykazała, aby jej organy o treści orzeczenia dowiedziały się w innej dacie. W związku z tym termin do wniesienia skargi o wznowienie upływał [...], podczas gdy skargę o wznowienie wniesiono [...] r, a więc po upływie terminu. Ponadto skarga o wznowienie w przedmiotowej sprawie była niedopuszczalna. Zgodnie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można domagać się wznowienia postępowania "jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe." W niniejszej sprawie podnoszona przeszkoda do działania ustała w [...], to jest w dniu złożenia wniosku o uchylenie postanowienia na podstawie art. 165 p.p.s.a. Składając ten wniosek pełnomocnik wykazał swoje umocowanie do działania w sprawie, załączając pełnomocnictwo. Przeszkoda do działania wobec tego ustała. Postanowienie o odrzuceniu skargi stało się prawomocne z dniem [...], a więc już po ustaniu przeszkody do działania. Fakt wniesienia niedopuszczalnego wniosku procesowego nie może być uznany za dalszą przeszkodę w działaniu. Błędnego działania, polegającego na podejmowaniu niewłaściwych kroków procesowych przez umocowanego reprezentanta strony nie można utożsamiać z niemożliwością działania. Reasumując skarga o wznowienie była niedopuszczalna z mocy prawa, a ponadto wniesiona z uchybieniem terminu, co – zgodnie z art. 281 p.p.s.a uzasadnia jej odrzucenie.