I SA/Wr 2965/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-05-06
Skład orzekający: Zbigniew Łoboda, Ludmiła Jajkiewicz, Marek Olejnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaliczenie nadpłaty podatku od towarów i usług na poczet zaległości podatkowych powinno nastąpić z dniem powstania nadpłaty, czy z dniem wydania decyzji wymiarowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych powinno nastąpić z dniem powstania nadpłaty, a nie z dniem wydania decyzji wymiarowej. Organ podatkowy błędnie zinterpretował przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 73 i art. 76a § 2 pkt 1, co skutkowało naruszeniem prawa materialnego.Stan faktyczny
Skarżący C. P. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. utrzymujące w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego w Z. w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za pewne miesiące 2000 r. na poczet zaległości podatkowych za inne miesiące tego samego roku. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących momentu zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości oraz sposobu naliczania odsetek. Organy podatkowe uznały, że zaliczenie następuje z dniem wydania decyzji wymiarowych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego i orzekł, że postanowienie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz / sprawozdawca / Asesor WSA Marek Olejnik Protokolant Lucyna Barańska po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za luty, kwiecień, czerwiec, wrzesień i październik 2000 r. na zaległość w tym podatku za styczeń, marzec i maj 2000 r. I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącego kwotę 265,00 (słownie: dwieście sześćdziesiąt pięć zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że wymienione w pkt I postanowienie nie podlega wykonaniu.
Skarżący C. P. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...]o nr [...]utrzymujące postanowienie Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...]o nr [...]w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług na zaległość w tym podatku.
Podstawą wydania powyższych rozstrzygnięć były decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] o nr [...],[...],[...],[...],[...], z których wynikało, iż skarżący zawyżył kwotę nadwyżki podatku należnego nad naliczonym, podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego za luty, kwiecień, czerwiec, wrzesień i październik 2000 r. w łącznej kwocie [...]oraz decyzje z dnia [...]o nr [...],[...],[...], z których wynikało, że skarżący zaniżył kwotę nadwyżki podatku należnego nad należnym, podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego za styczeń, marzec i maj 2000 r. odpowiednio w kwocie: [...],[...] i [...].
W związku z powyższym organ pierwszej instancji dokonał w dniu [...] zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości wraz z odsetkami, liczonymi od terminu płatności podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące do dnia wydania decyzji wymiarowych, to jest do [...].
Skarżący w skardze z dnia [...]wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając:
• naruszenie art. 76b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. z 2005 r. Dz. U. Nr 8, poz. 60) – zwanej dalej Ordynacją podatkową, poprzez przyjęcie, iż nadpłata winna być zaliczona od dnia wydania decyzji stwierdzającej jej nadpłatę a nie od dnia powstania nadpłaty;
• naruszenie prawa procesowego a w szczególności art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez nie zebranie materiału dowodowego wskazującego, iż nadpłatę należy zaliczyć na poczet zaległości nie od dnia wydania decyzji lecz od dnia jej wystąpienia.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż mimo uwzględnienia zarzutu odwołania – niewłaściwego zastosowania przez organ pierwszej instancji przepisu art. 76b Ordynacji podatkowej, zamiast art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej – organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Ponadto przedstawił sposób, w jaki, jego zdaniem, powinny być przerachowane nadpłaty na zaległości wraz odsetkami. Wyliczone w ten sposób odsetki za styczeń 2000 r. powinny, zdaniem skarżącego, wynieść [...], a nie [...].
Dyrektor Izby Skarbowej we W. w odpowiedzi na skargę z dnia [...]wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
W uzasadnieniu wyjaśnił, iż przepisy art. 76, art. 76a, art. 77b i art. 80 w związku z art. 76b Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio do zwrotu podatku. Zaliczenie, o którym mowa w art. 76a § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej następuje z dniem złożenia deklaracji wskazującej zwrot podatku.
Wskazał również na art. 3 pkt 7 Ordynacji podatkowej określający pojęcie "zwrotu podatku" , a także wskazał na art. 55 § 2 i art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej regulujące sposób dysponowania zwrotem podatku.
Odnośnie przedstawionego przez skarżącego sposobu określenia odsetek za zwłokę, organ odwoławczy uznał, iż jest on nie do przyjęcia, bowiem kwoty nadpłaty jak i zaległości nie zostały wykazane w deklaracjach podatkowych VAT – 7.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) – zwanej dalej upsa.
Skarga jest zasadna.
Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego, co do sposobu zaliczenia nadpłat na poczet zaległości podatkowych.
W myśl art. 76 i art. 76a Ordynacji podatkowej nadpłata wraz z oprocentowaniem podlega, co do zasady, zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlega zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych następuje w drodze postanowienia. W przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 55 § 2 i art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, co oznacza, po pierwsze, że jeżeli kwota nadpłaty nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, zalicza się ją proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę i po drugie, że jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, powstałą nadpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty.
Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem powstania nadpłaty lub złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty.
Wobec tego ustalenie momentu powstania nadpłaty lub złożenia wniosku ma istotne znaczenie dla prawidłowego zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych.
W rozpatrywanej sprawie należy przyjąć, iż nadpłata powstała z chwilą zapłaty przez podatnika podatku w wysokości większej od należnej, a nie jak przyjęły organy podatkowe obu instancji w dniu wydania decyzji wymiarowych, to jest w dniu [...].
Przepis art. 73 Ordynacji podatkowej uzależnił moment powstania nadpłaty od charakteru zdarzenia, z którym jest ona związana.
W przypadku, gdy podatnik podatku od towaru i usług uiszcza podatek nienależny lub w wysokości większej od należnej, nadpłata powstaje z dniem dokonania przez niego zapłaty lub z dniem złożenia korekty deklaracji. Tak więc wydanie decyzji wymiarowej nie jest tym zdarzeniem, w rozumieniu przepisy Ordynacji podatkowej, od momentu którego powstaje nadpłata.
Również w sytuacji, gdy określenia nadpłaty dokonuje organ podatkowy z urzędu (art.74a), to jest on zobowiązany, do określenia momentu powstania nadpłaty zgodnie z art. 73 Ordynacji podatkowej.
W konsekwencji, w związku z dokonaną przez Sąd oceną prawną stanu faktycznego sprawy, organ podatkowy jest zobowiązany dokonać zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych zgodnie z art. 76a § 2 pkt 1 z uwzględnieniem z art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez Urząd Skarbowy art. 76b Ordynacji podatkowej, na wstępie należy zauważyć, iż przepis ten nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie, co słusznie zauważył organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu. Regulacja ta dotyczy bowiem zwrotu podatku, a więc zgodnie z art. 3 pkt 7 Ordynacji podatkowej zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług, a także innych form zwrotu podatku przewidzianych w przepisach prawa podatkowego.
Tymczasem skarżący, jak stwierdziły organy podatkowe, w złożonych deklaracjach VAT – 7 za luty, kwiecień, czerwiec, wrzesień i październik 2000 r. zawyżył kwotę nadwyżki podatku należnego nad naliczonym, podlegającą wpłacie na rachunek urzędu skarbowego, a więc zawyżył zobowiązanie podatkowe.
Wprawdzie organ podatkowy pierwszej instancji wskazał w podstawie prawnej postanowienia między innymi art. 76b Ordynacji podatkowej, to jednak organ odwoławczy wyraźnie stwierdził, że przepis ten nie ma zastosowania.
Stąd też zarzut skarżącego naruszenia art. 76b Ordynacji podatkowej nie jest zasadny.
Również zarzut skargi dotyczący naruszenia prawa procesowego, a w szczególności art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej jest, zdaniem Sądu, nietrafny, bowiem organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, natomiast przy wydawaniu postanowienia naruszyły prawo materialne przez błędną jego wykładnie.
Podsumowując, Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a upsa uchylił zaskarżone postanowienie i orzekł na podstawie art. 200 upsa zwrot kosztów postępowania. Wstrzymanie wykonania postanowienia Sąd orzekł na podstawie art.152 upsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło