I SA/Wr 297/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. K. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr SKO [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji określającej wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2012 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych z powodu trudnej sytuacji materialnej. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podali, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z synem (ur. w 2000 r.) i posiadają mieszkanie o powierzchni 38 m2 i wartości około 35.000 zł. Poza tym nie dysponują żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 5.000 zł. Są obciążeni zobowiązaniem w wysokości 20.000 zł z tytułu podatku od środków transportowych. Małżonkowie uzyskują dochody z tytułu umów o pracę w łącznej kwocie 2.250 zł netto. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienione zostały: koszty wyżywienia 600 zł, niezbędna odzież 200 zł, opłaty stałe 500 zł i kredyty 950 zł. Z dodatkowych oświadczeń i dokumentów (włączonych do akt sprawy I SA/Wr 298/18) wynika, że małżonkowie w 2016 r. uzyskali przychody ze stosunków pracy w kwotach 26.775,46 zł i 22.000 zł, a w 2017 r.: M. K. uzyskał 12.950 zł, zaś D. K. – ze stosunku pracy, działalności gospodarczej i działalności wykonywanej osobiście – łącznie 36.399,28 zł. W grudniu 2017 r., oraz od stycznia do kwietnia 2018 r. na rachunek prowadzony na nazwisko D. K. wpłynęły środki z tytułu wynagrodzenia oraz diet M. K., a także z tytułu zasiłku 500+, wypłat z Urzędu Pracy, a w kwietniu z tytułu wynagrodzenia D. K. w kwotach odpowiednio: 3.950 zł, 7.623 zł, 5.506 zł 6.520 zł i 5.878 zł. Zgodnie z zestawieniem miesięcznie ponoszonych wydatków, łączna ich kwota wynosi około 7.660 zł, w tym na lekarstwa i rehabilitację syna chorego na epilepsję 1.500 zł oraz na spłatę kredytów i pożyczek-chwilówek 2.553 zł. Wszystkie opłaty, poza wydatkami na leczenie syna, zostały potwierdzone dowodami ich poniesienia. Skarżąca wyjaśniła, że od [...] grudnia 2017 r. była bezrobotna z zasiłkiem w kwocie 800 zł netto, a od [...] marca 2018 r. jest zatrudniona z wynagrodzeniem 1.400 zł netto. Pobiera również zasiłek 500+ i 300 zł z Biura Pracy. Wnioskodawcy wyjaśnili też, iż do zarobków skarżącego należy doliczyć około 3.000 zł zwrotu kosztów pobytu za granicą (diety). Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że obecnie małżonkowie są stroną w sześciu równocześnie toczących się sprawach w tutejszym Sądzie o sygn. akt I SA/Wr 295-300/18, a wpisy od skarg wyznaczone zostały na łączną kwotę 1.200 zł. Podstawą prawną rozpoznania przedmiotowego wniosku jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, że wnioskodawcy są stronami postępowania w sześciu sprawach toczących się jednocześnie, co wiąże się z równoczesnym uiszczaniem kolejnych opłat sądowych. W związku z tym referendarz sądowy, rozpoznając przedmiotowy wniosek, jako punkt odniesienia dla oceny ich możliwości płatniczych wziął pod uwagę łączną kwotę wpisów od skarg, gdyż to właśnie ta opłata stanowi zwykle najwyższy koszt sądowy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności, w ocenie referendarza, wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie pokryć kosztów sądowych bez konieczności ograniczenia wydatków na konieczne utrzymanie rodziny. Jakkolwiek dochody małżonków nie są bardzo niskie (średnio około 5.000-5.500 zł miesięcznie), referendarz uwzględnił jednak konieczność ponoszenia znacznych wydatków na leczenie syna. Nie bez znaczenia jest też fakt spłacania licznych kredytów i pożyczek, które są wysoko oprocentowane – zaniechanie spłaty choćby części z nich na rzecz opłacenia kosztów sądowych może tylko skutkować pogorszeniem sytuacji finansowej rodziny wnioskodawców. Poza tym tak znaczna kwota rat ogranicza możliwość zaciągnięcia kolejnego zobowiązania. Wnioskodawcy nie posiadają też majątku, z którego mogliby pozyskać środki na opłacenie kosztów swego udziału w niniejszej sprawie przy uwzględnieniu tożsamego obowiązku w pięciu innych sprawach toczących się w tutejszym Sądzie. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a.